Free Verse and Poetic Modernity in Contemporary South Azerbaijani Literature: The Poetry of Gholamreza Sabri Tabrizi

Öz

This article examines free verse in contemporary South Azerbaijani literature through the poetry of Gholamreza Sabri Tabrizi. Using close reading and historical-comparative analysis, it considers selected poems alongside Turkic rhythmic traditions and twentieth-century literary modernism. The discussion addresses the cultural circumstances of the poet’s work, including linguistic restrictions, migration, and national consciousness. It argues that Tabrizi’s free verse reshapes rather than abandons rhythm through variable line lengths, repetition, alliteration, syntactic segmentation, and semantic progression. The analysis also explores homeland, exile, maternal love, womanhood, childhood, social justice, and human dignity. Quotations in Azerbaijani are accompanied by English translations to make their thematic and formal features accessible to a wider readership. The findings suggest that Tabrizi combines modern poetic experimentation with Azerbaijani oral-poetic memory and inherited syllabic rhythms, giving personal experience a wider cultural and ethical resonance. His poetry offers a revealing example of the coexistence of formal innovation and literary continuity in South Azerbaijani writing.

Anahtar Kelimeler

• free verse
• South Azerbaijani literatüre
• Gholamreza Sabri Tabrizi
• poetic rhythm
• exile poetry

Çağdaş Güney Azerbaycan Edebiyatında Serbest Şiir ve Şiirsel Modernlik: Gulamrıza Sabri Tebrizi’nin Şiiri

Öz

Bu makale, çağdaş Güney Azerbaycan edebiyatındaki serbest şiiri Gulamrıza Sabri Tebrizi’nin şiiri üzerinden incelemektedir. Yakın okuma ve tarihsel-karşılaştırmalı çözümlemeye dayanan çalışma, seçilmiş şiirleri Türk ritim gelenekleri ve yirminci yüzyıl edebî modernizmiyle birlikte ele almaktadır. Tartışma, şairin eserlerinin ortaya çıktığı kültürel koşulları da kapsamakta; dil üzerindeki kısıtlamalar, göç ve millî bilinç bu çerçevede değerlendirilmektedir. Makale, Tebrizi’nin serbest şiirinin ritmi terk etmediğini, onu değişken dize uzunlukları, tekrar, aliterasyon, sözdizimsel bölünme ve anlamsal ilerleme aracılığıyla yeniden biçimlendirdiğini ileri sürmektedir. Çözümleme ayrıca vatan, gurbet, anne sevgisi, kadınlık, çocukluk, toplumsal adalet ve insan onuru temalarını incelemektedir. Azerbaycanca alıntılar, tematik ve biçimsel özelliklerinin daha geniş bir okur kitlesince izlenebilmesi için İngilizce çevirileriyle birlikte verilmektedir. Bulgular, Tebrizi’nin modern şiirsel denemeyi Azerbaycan sözlü şiir hafızası ve miras aldığı hece ritimleriyle birleştirdiğini, böylece kişisel deneyime daha geniş bir kültürel ve etik yankı kazandırdığını göstermektedir. Şiiri, Güney Azerbaycan yazınında biçimsel yenilik ile edebî sürekliliğin bir arada var olabildiğini açıkça gösteren bir örnektir.

Anahtar Kelimeler

• serbest şiir
• Güney Azerbaycan edebiyatı
• Gulamrıza Sabri Tebrizi
• şiirsel ritim
• gurbet şiiri

Kaynakça

1. Billuri, H. (1984). Məhəmmədhüseyn Şəhriyar [Mohammad-Hossein Shahriar]. Elm.
2. İsgəndərzadə, E. (2005). Şairin qürbət harayı [The poet’s cry of exile]. Vektor.
3. Kitabi-Dədə Qorqud – 1300 [The Book of Dede Korkut – 1300]. (1999). Şirvannəşr.
4. Nəbioğlu, S. (2010). Təbrizdən başlanan dünya [The world beginning in Tabriz] (V. Sultanlı, Ed.; B. Azəroğlu, Foreword). Azərnəşr.
5. Salmanov, Ş. M. (2003). Sərbəst şeir problemi [The problem of free verse]. In Ədəbi-nəzəri məcmuə [Literary-theoretical collection] (Book I). Elm.
6. Təbrizi, Q. S. (1997). Həyat fəlsəfəsi [Philosophy of life] (V. Sultanlı, Comp. & Ed.; A. Nəbiyev, Foreword). Şirvannəşr.
7. Təbrizi, Q. S. (2002). Seçmə şeirlər [Selected poems] (V. Sultanlı, Comp. & Ed.; T. Hacıyev, Foreword). Şirvannəşr.
8. Təbrizi, Q. S. (2005). Xudafərin (V. Sultanlı, Ed.; A. Nəbiyev, Foreword). Turan evi.

9. Təbrizi, Q. S. (2010). Pozulmamış dünya [An unspoiled world] (Q. Namazov, Foreword). Azərnəşr.