Osmanlı Devleti’nin Unvan Sahibi Divan Şairleri
Öz
Türk Edebiyatı’nın on üç ve on dokuzuncu yüzyıllar
arası dönemi Divan Edebiyatı, Klasik Türk Edebiyatı veya Eski Türk Edebiyatı
isimleriyle sınıflandırılmaktadır. 1850 sonrası şekillenen Batı Tesirindeki
Türk Edebiyatı kısmı dışarıda bırakıldığında, söz konusu döneme Osmanlı
Edebiyatı ismi daha uygun düşmektedir.
Yaklaşık olarak altı asır süren bu dönemde, biyografi
kaynaklarında doğrudan veya dolaylı olarak haklarında bilgi verilen şair sayısı
yedi bin civarındadır. Osmanlı
Devleti’nde böylesine çok şair yetişmesinde devleti yöneten aile bireylerinin
de şiirle meşgul olmaları, bazılarının divan tertip etmeleri etkili olmuştur.
Osmanlı şair ve yazarları için düzyazıdan çok şiir türü, şiir türünde seçme
şiirlerden müteşekkil olan divanlar, divanlarda da gazeller hep ön planda
tutulmuştur.
Çok sayıda şair yetişmesi, doğal olarak şairler
arasında birbirlerine kıyasla bir derecelendirme yapılması sonucunu
doğurmuştur. Günümüzde birinci, ikinci derece gibi ifadelerle yapılan ayrım,
Türk Edebiyatı’nın önceki dönemlerinde geleneksel olarak “şairlerin sultanı”, “şairlerin meliki”, “şairlerin reisi” gibi
anlamlara gelen unvanlarla yapılmıştır. Osmanlı sahası dışındaki Türk
topluluklarında da görülen şairlere unvan verilmesi geleneği, Türkiye
Cumhuriyeti döneminde de devam etmiştir. Türk Edebiyatında kırkı Osmanlı döneminde
olmak üzere altmış şairin şairlikteki seviyesini ifade eden bir unvanla
anıldığı tespit edilmiştir. Yapılacak yeni çalışmalarla unvanlı şair sayının
artacağı muhakkaktır.
Bu yazıda, verilen unvanlar belirtilecek, unvan sahibi şairler hakkında kısa bilgiler verilip unvanla anıldıkları kaynaklar paylaşılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AĞAOĞLU, Azad, 2014, “Dîde, Mirza Nasrullah”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com, Erişim Tarihi: 24.05.2017.
- AKÇAY, Gülçiçek, 2014, “Hâmidî-i Isfahânî, Molla Hâmidî, Mevlânâ Hâmidî, Hâmidî-i İrânî, Hâmidî-i Acem, Hâmidî-i Acemî”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com, Erişim Tarihi: 24.05.2017.
- AKKUŞ, Metin, 1993, Nef’î Dîvânı, : Akçağ Yayınları, Ankara.
- AKKUŞ, Mehmet, 2008, Hatîbî- Tezkire-i Şu’arâ-yı Bağdâd, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul.
- AKKUŞ, Yasemin, 2010, Benderli Cesârî’nin (Ölüm: 1829) Dîvânı ve Dîvânçesi (İnceleme-Tenkitli Metin), Yayımlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul.
- AKSOYAK, İsmail Hakkı, 2013, “Celâl/ Celâlî, Manastırlı”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com, Erişim Tarihi: 26.05.2017.
- AKSOYAK, İsmail Hakkı, 2014, “Bezmî, Mustafa Bezmî Çelebi”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com, Erişim Tarihi: 25.05.2017.
- AKSOYAK, İsmail Hakkı, 2014, “Bezmî, Yasakçızade İbrahim Bezmî Efendi”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com, Erişim Tarihi: 25.05.2017.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Abdullah Aydın
Bu kişi benim
0000-0003-1851-7780
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
26 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
19 Kasım 2017
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 4 Sayı: 13