Araştırma Makalesi

Ferideddin Attar'in “İlahiname” Adli Eserinin Şekil ve İçerik Özellikleri

Cilt: 3 Sayı: 10 1 Aralık 2016
  • Aygün Attar
Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi Kapak
Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi
PDF İndir
EN TR

Ferideddin Attar'in “İlahiname” Adli Eserinin Şekil ve İçerik Özellikleri

Bu makale için 21 Nisan 2026 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/atdd/article/1935179

Öz

Bu makalede Ferideddin Attar'ın “İlahiname”  adlı eserinin şekil və içerik  özellikleri hakında araştırma yapılmıştır. "İlahiname" adlı eserinin çok ilginç olaylar dizisi ve yapısı vardır. Bu eserin olaylar dizisi bir babanın altı evladı ile dialoguna həsr olunmuşdur. Oğlullardan her biri babasından bir şey istiyor. Bu görüşmelerde büyük oğul periler şahının kızını, ikinci oğul sihir ve büyü, üçüncü oğul came-cem, dördüncü oğul dirilik suyu, beşinci oğul Süleyman'ın yüzüğünü, altıncı oğulsa kimyaya ulaşabilmek isteğindedir. Eserde ata ruh, oğullar ise ruhun kamilleşme vesileletleridir. Bunlar nefs, şeytan, akıl, bilim, fakr ve tevhiddir. Eserde insan ruhunun kamilliğe yetmek yolları gösterilir. Baba və oğullarının konuşması 22 makalede yazılmıştır. Makaleler de ayrı-ayrı hikayelerden ibarətdir.

"İlahiname"de verilen hikayetleri içeriğine göre aşağıdaki bölümlere ayırabiliriz: "Tezkiretul-evliya" eseri ile örtüşen hikayeler, Kuran kıssaları ve dini içerikli hikayeler,   Toplumsal-tarihsel içerikli hikâyeler (Başlıca olarak Sultan Mahmud, Sultan Sencer ve Sultan Melikşahla ilgili), "Şehname", "Bahtiyarname", "Mərzbanname", "Sindibadname", "Binbir Gece"nin etkisi altında yazılan hikayeler. (Bijen ve Ekvan Dev Destanı, Keyhüsrev’in camı, Rüstem, Söhrab ve Derefşe Kaviyan, Yezdigerdin Destanı, Hune-Siyavuş, Rüstem ve İsfendiyar destanı, Efrasiyab vs.). Diğer içeriğe sahip hikayeler (Buraya hayvanlar, ağaçlar, gezegenler vb. dilinden nakledilen hikayeler aittir), Şairler hakkında hikayeler. (Mehseti, Fahrettin Gorqani ve Keebin kızı Rabîa)

      Tüm söylenenlere dayanarak diyebiliriz ki, Ferideddin Attar'ın "İlahiname" eseri ilginç olaylar dizisi, derin ve anlamlı içeriği ile çok ilginç eserlerden biridir ve çok geniş konuları kapsayan bu eserin araştırılması tasavvuf edebiyatının özelliklerini anlamak açısından çok önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ZARINE K. Abd el-Hussain, 1374, Baqarvan Hela, Tahran.
  2. SAID S.Dia al-Din, 1386, I. Bar Mabani İrfan ve Suf, Tahran.
  3. TANRININ KURBAN EDILMESI, 1363, İran Edebiyatı Tarihi (Hald Dom), Tahran.
  4. Fruzanfar Badayyat, 1374,Şeyh Farid Al-Din Atar Nishaburi, Etkilerinin Açıklanması, Eleştirisi ve Analizi, Tahran.
  5. NİŞABURİ FARİD AL-DİN EL-ATTAR, 1367, el-Hiyamah, Der: Helmut Zaiter, Enthasar Tous, Tahran.
  6. http://ganjoor.net/

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aygün Attar Bu kişi benim
Azerbaijan

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2016

Gönderilme Tarihi

9 Ekim 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 3 Sayı: 10

IZ

https://izlik.org/JA92MR92BF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Attar, A. (2016). Ferideddin Attar’in “İlahiname” Adli Eserinin Şekil ve İçerik Özellikleri. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 3(10), 108-127. https://izlik.org/JA92MR92BF
AMA
1.Attar A. Ferideddin Attar’in “İlahiname” Adli Eserinin Şekil ve İçerik Özellikleri. ATDD. 2016;3(10):108-127. https://izlik.org/JA92MR92BF
Chicago
Attar, Aygün. 2016. “Ferideddin Attar’in ‘İlahiname’ Adli Eserinin Şekil ve İçerik Özellikleri”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 3 (10): 108-27. https://izlik.org/JA92MR92BF.
EndNote
Attar A (01 Aralık 2016) Ferideddin Attar’in “İlahiname” Adli Eserinin Şekil ve İçerik Özellikleri. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 3 10 108–127.
IEEE
[1]A. Attar, “Ferideddin Attar’in ‘İlahiname’ Adli Eserinin Şekil ve İçerik Özellikleri”, ATDD, c. 3, sy 10, ss. 108–127, Ara. 2016, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92MR92BF
ISNAD
Attar, Aygün. “Ferideddin Attar’in ‘İlahiname’ Adli Eserinin Şekil ve İçerik Özellikleri”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 3/10 (01 Aralık 2016): 108-127. https://izlik.org/JA92MR92BF.
JAMA
1.Attar A. Ferideddin Attar’in “İlahiname” Adli Eserinin Şekil ve İçerik Özellikleri. ATDD. 2016;3:108–127.
MLA
Attar, Aygün. “Ferideddin Attar’in ‘İlahiname’ Adli Eserinin Şekil ve İçerik Özellikleri”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, c. 3, sy 10, Aralık 2016, ss. 108-27, https://izlik.org/JA92MR92BF.
Vancouver
1.Aygün Attar. Ferideddin Attar’in “İlahiname” Adli Eserinin Şekil ve İçerik Özellikleri. ATDD [Internet]. 01 Aralık 2016;3(10):108-27. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92MR92BF

 

Copyright and Licensing Policy

All articles published in the Journal of Academic History and Ideas / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi are copyrighted by the journal. The journal provides immediate open access to its content under the terms of the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0): https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ 

Under this license, users may read, download, copy, distribute, print, search, link to, reproduce, adapt, translate, and build upon the material in any medium or format for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given to the author(s) and the journal.

Any commercial use of the published material requires prior written permission from the Editorial Board. Requests concerning commercial reuse should be addressed to: akademiktarihvedusunce@gmail.com 

The authors bear full scientific, ethical, and legal responsibility for the content of their manuscripts. Opinions and claims expressed in published articles are solely those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the editors or the Editorial Board. The editors and the Editorial Board disclaim any responsibility or liability for the content of published works.

© Academic Journal of History and Idea / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi (ATDD). This work is licensed under CC BY-NC 4.0.