Baudelaire Üzerine Benjamin ve Sartre

Öz

Fransız şair Charles Baudelaire her ne kadar sıra dışı yaşamı ve şiirsel dehasıyla ünlenmiş olsa da onu etkin bir şahsiyet olarak ayrıcalıklı kılan kenti anlatan ilk şair olmasıdır. Baudelaire, içe kapalı romantik bir dünya yerine bize yaşadığı zaman ve mekânı tümüyle çarpıcı bir biçimde sunmaktadır. Bu nedenle, somut ve tarihsel koşullara duyarlı bir Baudelaire portresi ortaya koyabilmek kentin gelişim evresinde modernliğe özgü çelişkileri anlayabilmek adına elzemdir. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada, iki önemli Baudelaire yorumu olan Benjamin’in Pasajlar projesi ve Sartre’ın Baudelaire yapıtı esas alınmaktadır. Bu iki farklı yorum irdelenirken eleştirel bir yaklaşım sergilenmesine özen gösterilmiştir. Baudelaire’in tarihsel konumu, koşulları ve modernliğin adeta dönüm noktası oluşu Benjamin’in okumaları doğrultusunda öne çıkarılarak Sartre’ın Baudelaire okumasına özgü sıkıntılar irdelenmiştir. Bu sıkıntıların kaynağında Sartre’ın Baudelaire’i mutlak özgürlük ve sorumluluk felsefesi ekseninde okuması ve en genel anlamıyla insan varoluşuna özgü temel durumlara mahkûm etmesi bulunmaktadır. Sonuç olarak bu çalışmada, Baudelaire’in hakkını Baudelaire’e teslim eden bir tavır benimsenerek şair olmanın ayrıcalıklı şahsiyetinde modernliğin derinlikli algısı, çelişkileri ve yaşantısı Sartre’ın varoluşçu okumasına karşın Benjamin’in tarihsel, somut koşullar ve modernlik ya da kent (Paris) odaklı okuması tercih edilerek tartışılıp gerekçelendirilecektir.

 

Anahtar Kelimeler

• Baudelaire,özgürlük,modernlik,flaneur,fantazmagori,alegori.

On Baudelaire Benjamin and Sartre

Abstract

Although the French poet Charles Baudelaire was well-known for his extraordinary life and poetic genius, he was the first poet to describe the city that made him as a privileged and an active figure. Instead, Baudelaire offers us the time and place where he lives in a striking manner, rather than a romantic world. For this reason, it is essential to understand the contradictions of modernity in the development phase of the city in order to present a portrait of Baudelaire sensitive to concrete and historical conditions. For this purpose, the work of Benjamin's Arcades project and Sartre's Baudelaire is based on two important Baudelaire interpretations. While examining these two different interpretations, a critical approach was taken. Baudelaire's historical location, conditions and the turning point of modernity were highlighted in the light of Benjamin's readings and the problems of Sartre's Baudelaire reading were examined. The source of these problems is that Sartre’s reading Baudelaire on the axis of absolute freedom and responsibility, and in the most general sense condemns him to the basic conditions specific to human existence. As a result, despite Sartre’s existential reading, in my work, adopting an attitude that handed over Baudelaire's right to Baudelaire, deeply perceptible and experiencable contradictions of modernity in the privileged character of being a poet will be discussed and justified by choosing historical, concrete conditions and modernity or city (Paris) oriented reading of Benjamin.

Keywords

• Baudelaire,freedom,modernity,flaneur,fantasmagoria

БЕНДЖАМИН И САРТРЕ В КОНТЕКСТИ БОДЛЕРА

Öz

Французский поэт Шарль Бодлер был хорошо известен своей необычайной жизнью и поэтическим гением, он был первым поэтом  описавший  город, и это дал ему привилегию как неординарного поэта.  Бодлер в своих произведениях предлагает нам не замкнутый мир романтизма, а пространства и время со всеми его сторонами, где он живет. По этой причине раскрытьие чувствительного к  историческим условиям портрета Бодлера, важно для распознание современного развития города и его противоречие. С этой целью исследование основано на двух важных интерпретациях Бодлера, проекта Пассажа Бенджамина и работы Сартра Бодлера. При рассмотрении этих двух разных интерпретаций был принят критический подход. Если историческая тема Бодлера, условия и его формирование как поворотного  момента современности были боле освещены в чтениях Бенджамина то в чтениях Сартра Бенджамин рассматривается с точки зрения конкретных проблем. Источником этих проблем является то, что Сартре читал Бодлера на принципе философи  абсолютной свободы и в самых общих чертах осуждения  основных характерных условий для человеческого существования. В заключение, в этом исследовании будет обсуждаться глубокое восприятие современности, противоречий и жизни конкретных условиях города (Париж), в чтениях Бодлера и Сартре. 

Anahtar Kelimeler

• Бодлер,свобода,современность,фланер,фантазия,аллегория

Kaynakça

1. DE MAN, P. , Körlük ve İçgörü: Çağdaş Eleştirinin Retoriği Üzerine Denemeler, çev. Cem Soydemir & Ferit Burak Aydar, İstanbul: Metis Yayınları, 2008.
2. EAGLETON, T. , Şiir Nasıl Okunur, çev. Kaya Genç, İstanbul: Agora Yayınları, 2011.
3. EAGLETON, T. , Walter Benjamin Ya Da Devrimci Bir Eleştiriye Doğru, çev. Ferit Burak Aydar, İstanbul: Agora Yayınları, 2013.
4. SAİD, E. , Kış Ruhu: Edward Said’den Seçme Yazılar, çev. Tuncay Birkan, İstanbul: Metis Yayınları, 2006.
5. SARTRE, J.P. , Being and Nothingness, çev. Hazel E. Barnes, NY: Washington Square Press, 1992.
6. SARTRE, J.P. , Baudelaire, çev. Alp Tümertekin, İstanbul: İthaki Yayınları, 2003.
7. WİLLİAMS, R. , Modernizmin Siyaseti, çev. Barış Şannan, İstanbul: Sel Yayınları, 2018.