Memorıes of A Brıtısh Offıcer Who is A Prisoner of Kûtü’l-Amâre War and Observations of Him About Anatolia
Abstract
In World War I, especially in the
aftermath of the Kûtü’l-Amâre Victory, the situation of many British soldiers
who were captured was the subject of curiosity. In the studies on the subject,
in addition to archival documents, memories sometimes were used.Although they
are not accepted as reliable sources in terms of history,The memories sometimes
were used are important for confirming some information and developing new
perspectives. The memoirs the subject of this work, belongs to the British
officer Captain Forbes Adam. Adam fought
together Generalownshend
in the defense of the Selmanpak War and Kûtül-Amâre, with the troops, largely
composed of Indian soldiers and known as the 7th Hariana Lancers. In this
study, the details of the above-mentioned battles will be explained by the
captain Forbes, and Forbes Adam's journey from Iraq to Anatolia and his
experiences in prison camps in Çankırı, Kastamonu and Yozgat where he stayed
for nearly thirty months, and British officers and soldiers’attempts to escape
from these camps, their observations and analyzes about the Ottoman society,
culture and Ottoman officers and observations on Anatolia took place. Thus,
some comparative evaluations were made on the subject by taking into
consideration the studies so far.
Keywords
Kûtü’l Amâre Esiri Bir İngiliz Subayın Anıları ve Anadolu’ya Dair Gözlemleri
Öz
I. Dünya Savaşı’nda, bilhassa Kûtü’l-Amâre
Zaferi sonrasında ele geçirilen çok sayıdaki İngiliz askerinin durumları araştırmacıların
merak konusu olmuştur. Konu üzerinde yapılan çalışmalarda, arşiv belgelerinin
yanı sıra zaman zaman hatıratlardan da yararlanılmıştır. Hatıratlar tarih ilmi
açısından güvenilir kaynak addedilmemiş olsalar da bazı bilgilerin teyit
edilmesi ve yeni bakış açıları geliştirmek bakımından önem arz etmektedirler. Bu
çalışmada bahse konu olan hatırat, İngiliz ordusunda büyük kısmı Hintli askerlerden
oluşan ve 7. Hariana Lancers adını
taşıyan süvari bölüğü ile Selmanpak Savaşı’nda ve Kûtü’l-Amâre’nin savunmasında
General Townshend ile birlikte mücadele vermiş olan İngiliz subayı Yüzbaşı
Forbes Adam’a aittir. Bu çalışmada Yüzbaşı Forbes’ın kaleminden yukarıda
belirtilen savaşlara dair detaylar aktarılmış, Forbes Adam’ın Irak’tan
Anadolu’ya uzanan yolculuğu ve yaklaşık otuz ay kadar kaldığı Çankırı,
Kastamonu ve Yozgat’taki esir kamplarında yaşadıkları, İngiliz subay ve
askerlerinin bu kamplardan kaçma girişimleri, Osmanlı toplumuna, kültürüne ve
Osmanlı subaylarına dair tespit ve tahlilleri ile Anadolu’ya dair gözlemleri yer
almıştır. Böylece belirtilen konularda bu zamana kadar yapılan çalışmalar da
dikkate alınarak bazı mukayeseli değerlendirmeler yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Мемуары пленного в Кут-эль-Амаре английского офицера и его анатолийские наблюдения
Öz
Судьба английских военных,
взятых в плен во времена Первой мировой войны, в частности в осаде
Кут-эль-Амары, нередко вызывала интерес у исследователей. Помимо архивных
документов, в исследовании использовались также и мемуары. Хотя мемуары не
входят в разряд достоверных источников с точки зрения исторической науки, они
бесценны для подтверждения некоторых данных и формирования нового угла зрения
на то или иное событие. В данной статье исследуются мемуары английского офицера
капитана Форбс Адама, принимавшего участие в битве при Сельманпак и обороне
Кут-эль-Амара вместе с генералом Таунсендом в рядах 7-ой конной дивизии (7th Hariana
Lancers)
Британской армии, состоящей в большинстве своем из индийских военнослужащих.
Здесь, капитаном Форбсом передаются детали вышеупомянутых битв, дается описание
путешествия из Ирака в Анатолию, а также рассказывается о жизни в лагерях для
военнопленных в Чанкыры, Кастамону и Йозгат, где он провел около тридцати
месяцев своей жизни, о попытках побега из этих лагерей английских офицеров и
солдат, дается характеристика османского общества, культуры, османских
офицеров, а также наблюдений об Анатолии. В данной работы был проведен
сравнительный анализ событий с учетом уже проведенных подобных
исследований.
Anahtar Kelimeler
