Sevinç Çokum’un “Ağustos Başağı” Adlı Romanında Deyimler, Atasözleri ve Aforizmalar
Öz
İnsanoğlunu,
diğer canlılardan ayıran en önemli özelliği düşünme ve dili kullanma yeteneğidir.
Toplumsal bir varlık olmasını sağlayan bu özellikleri, insanın çevreyle ve
toplumla olan uyum sürecini hızlandırmış, sürekli etkileşim halinde olmasına da
olanak sağlamıştır. Bireyin iletişimini sağlam temellere oturtabilmesi için ait
olduğu ulusun dil özelliklerinden yararlanması gerekir. Anlatımına etkileyicilik,
yoğunluk ve anlam zenginliği katabilmesi için ilk olarak ihtiyaç duyacağı dil
unsurları; deneyimle yoğrulan, halkın keskin zekâsı ve pratik kavrama gücünü
yansıtan, anlam derinliğine sahip olan atasözleri, deyimler ve aforizmalardır. Başta
şair ve yazar olmak üzere hemen herkes anlatımını zenginleştirmek, meramının
anlaşılmasını kolaylaştırmak için atasözleri, deyimler ve aforizmalardan
faydalanma yoluna gider. Kimi zaman bu kalıplaşmış ifadeler kendi anlam ve
yapıları içerisinde kimi zaman da yazar ve şairin metin içerisinde yüklediği
yeni anlamlarla kullanılır. Sevinç Çokum’ un “Ağustos Başağı” adlı romanında
geçen deyim, atasözü ve aforizmalar incelenerek; eserlerinde anlatımı zenginleştirmek
ve anlaşılmasını kolaylaştırmak için deyim, atasözü ve aforizmalardan ne kadar
yararlandığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla “Ağustos Başağı” adlı romanında
kullandığı deyim, atasözü ve aforizmalar tespit edilerek, anlamlandırılmış, yer
aldığı cümle ile örneklendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKSOY, Ö. A., Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü, (1-2 cilt.), İstanbul: İnkılap kitapevi, 2007.
- BULAK, Ş., Van Küresin Ağzında Deyimler, Atatürk Üniversitesi . Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, sy. 56, Erzurum:(2016): 837-857.
- ÇOKUM, S., Ağustos Başağı, İstanbul: Kapı yayınları, 2014.
- ERGİN, M., Türk Dil Bilgisi, İstanbul: Bayrak Basım/Yayım/Tanıtım,2004.
- Türkçe Sözlük, haz.: H.Ş Akalın ve başk. Ankara: TDK Yayınları, 11.baskı, 2011. KARAAĞAÇ, G., Dil Bilimi Terimleri sözlüğü, Ankara: TDK, 2013.
- KARAAĞAÇ, G., Türkçenin Dil Bilgisi, Ankara: Akçağ Yayınları, 2.baskı, 2013.
- KORKMAZ, Z., Gramer Terimleri Sözlüğü, Ankara: TDK Yayınları, 4.baskı, 2010.
- http://tdk.org.tr/index.php?option=com_tarama&view=tarama, (31.05.2017).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
5 Temmuz 2019
Gönderilme Tarihi
25 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
25 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 6 Sayı: 2