Some Observations on the Word (GIŠ)zau-: "An Object of Cult" in Hittite Cuneiform Documents
Öz
Hittite texts convey detailed information about
celebrations and rituals performed by the Hittite society. (GIŠ)zau- is among the objects used in these
rituals. (GIŠ)zau-,
as a cult object made of silver, gold and wood, occurs together with the verbs úda-: "to bring"; da-: "to take"; dai-:
"to put"; har(a)k-:
hold, peda-: "carry" and
with breads of NINDA.GUR4.RA, NINDAmuriyala, NINDAhali,
NINDAharši. (GIŠ)zau-, used/carried by GAL (LÚ.MEŠ)MEŠEDI, LÚSANGA, UGULA LÚMEŠ
GIŠBANŠUR and LÚhamina-
was put on/near bread as a holy object in the feast rituals and accepted “holy” like bread. This paper
examines the mentioned word attested in Hittite cuneiform documents and focuses
on some comments and observations about (GIŠ)zau-. It is evaluated that the root of this word can be found in
the Hattic language, since the feast rituals related to (GIŠ)zau- belonged to Hattic-Hittite cult and
religious traditions.
Anahtar Kelimeler
Hititçe Çiviyazılı Belgelerde Geçen (GIŠ)zau-: “Bir Kült Nesnesi” Kelimesi Üzerine Bazı Gözlemler
Öz
Hitit metinleri, kutlanan bayramlar ve gerçekleştirilen ritüeller hakkında ayrıntılı bilgiler aktarmaktadır. Bu bayram ritüellerinde kullanılan nesnelerin arasında (GIŠ)zau- da yer almaktadır. (GIŠ)zau-, gümüş, altın ve ağaçtan yapılmış bir kült nesnesi olarak úda-: "getirmek"; da- "almak"; dai-: "koymak"; har(a)k-: "tutmak"; peda-: "taşımak, alıp götürmek" fiilleri ve NINDA.GUR4.RA, NINDAmuriyala, NINDAhali, NINDAharši ekmekleri ile birlikte geçmektedir. GAL (LÚ.MEŠ)MEŠEDI, LÚSANGA, UGULA LÚMEŠ GIŠBANŠUR ve LÚhamina-görevlileri tarafından kullanılan/taşınan (GIŠ)zau-, bayram töreni ritüellerinde "kutsal bir nesne" olarak "ekmeğin üzerine/yanına konulmakta" ve ekmek gibi "kutsal" kabul edildiği anlaşılmaktadır. Araştırmamızda söz konusu kelimenin geçtiği Hitit çiviyazılı belgeler incelenerek (GIŠ)zau- hakkında bazı yorum ve tespitlere yer verilmiştir. Geçtiği bayram ritüellerinin Hatti-Hitit kültü ve dinsel gelenekleri içerisinde olduğu dikkate alındığında kelimenin Hattice kökenli olabileceği değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Слово (GIŠ)zau- «объект поклонения (культ)» в хеттских клинописях
Öz
Немалая часть хеттских текстов детально повествует о
проводимых праздниках и ритуалах. Среди объектов, используемых в этих
праздничных ритуалах присутствует и (GIŠ)zau-. (GIŠ)zau- является предметом культа,
изготовленный из серебра, золота или дерева, в тексте он употребляется с
глаголами úda-: "приносить";
da- "брать"; dai-: "класть"; har(a)k-: "держать"; peda-: "носить, переносить" и упоминается с хлебами NINDA.GUR4.RA,
NINDAmuriyala, NINDAhali, NINDAharši. (GIŠ)zau- используется\носится служащими GAL (LÚ.MEŠ)MEŠEDI, LÚSANGA, UGULA LÚMEŠ
GIŠBANŠUR и LÚhamina-,
используется как «объект поклонения (культ)» во время праздничных ритуалов, «располагается рядом\на хлебе» и также «свят», как хлеб.
Данная статья дает определение и исследует слово (GIŠ)zau- в хеттских клинописных текстах. Если принимать во
внимание факт, что упомянутые праздники являются частью культа и религиозных
традиций хатти и хеттов, то рождается предположение, что исследуемое слово
имеет хаттийские корни.
Anahtar Kelimeler