Çağdaş İran Edebiyatında Köy Edebiyatı
Öz
Coğrafya veya coğrafi bir bölge realist yazarların
gözünde özel bir yere sahiptir ve onların eserlerinin temel unsurunu teşkil
eder. Bazen yazarlar daha genel bir bölgenin kendine has özelliklerinden gelenek
ve göreneklerine, toplumsal sorunlarına özel bir ilgi gösterir. Köy edebiyatı
ya da bölge edebiyatı hemen her toplumda edebiyatın en önemli dallarından biri
olmuş ve önemli yazarların birçoğu bu konuda eserler kaleme almışlardır. Yerel
geleneklere dikkat çekmek, yerel efsaneler, hikâyelerde bölge halkından
kişilere yer verilmesi, bölgedeki fakirliğin ön plana çıkarılması ve köylülerin
yaşam kültürü, bu akımın öykü yazarları hikâyelerinin ortak özelliklerindendir.
Çağdaş İran Edebiyatında Köy Edebiyatı Kısa Öykücülüğü ciddi anlamda H.1330
yıllarında başlamış ve H.1340 ile 1350 yılları arasında en parlak dönemini
yaşamıştır. Köy edebiyatı öyküleri genellikle coğrafi bir bölgenin ortak
özelliklerinden olan adap, anane, inanç ve kültür gibi özelliklerin daha çok ön
plana çıkarılmasıdır. Bunların yanı sıra bölgede yaşanan sosyal problemler de
yazarların eserlerinin konusu olmuştur. Biz bu çalışmada İran Çağdaş
Edebiyatında önemli bir yere sahip olan köy edebiyatına ve ön plana çıkmış
yazarlarından bazılarına ve eserlerine değinilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ÂJEND, Y., Edebîyât-i Modern-i İran der Fâsıle-i Do Engılâb, Tahran: İntişârât-i Movlâ, 1397. ÂRMEN, S. İ. ve FÎRÛZÎMENDEMÎ, Ş., “Edebiyât-i Rûstâyî der Romanhâ-yî Arâbî u Farsî; Berresî-yî Tatbikî-yî El-Erz Şerkâvî u Cayî Hâli-yî Sülûç-i Dovlet Âbâdî,” Kavuşnâme-i Edebiyât-i Tatbikî (Mutâle’at-i Tatbikî-yi Meyân-i Arâbî – Farsî), Sal 2, Şomâre-i 7, 1391: 1-18. BÂBÂYÎ, E., Edebiyât-i İklimî, www.pajoohe.ir (18.01.2019). ÇEKİCİ, M., “Sâdık Hîdâyet’in Hayatı, Eserleri ve Eserlerinde İşlediği Ölüm Teması”, Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, 2012. FIRÛTEN, A., “Bâztâb-i Enâsûr-i İklimî-yi Cunûb der Eş’âr-i Mohsin Pezişkyân,” Edebiyât-i Engılâb-i İslâmî, Dovre-i Evvel-i Pâyîz, Şomâre 2, 1394: 46-67. HÂTEMÎ, A., Nigâhî be Edebiyât-i Mu’âsır-i İran, Tahran: Neşr-i Elm, 1395. MÎR ÂBİDÎNİ, H., Sed Sâl Dâstânnivîsî-yi İran, Tahran: İntişârât-i Çeşme, 1386. ------------------------, Târîh-i Edebiyat-ı Dâstânî İran, Tahran: İntişârât-i Sohen, 1392. MUŞTÂK MİHR, R. ve SÂDIKÎ-Yİ ŞEHPUR, R., “Vijegîhâ-yî İklimî der Dâstân Nevîsî-yi Şomâl-i İran,” Pejuheşnâme-i Zebân u Edeb-i Fârsî (Goher-i Gûyâ), Sâl 4, Şomâre 4, 1389: 29-56. SÂDIKÎ-Yİ ŞEHPUR, R., “Teşbih der İklim-i Dâstân (Berresi-yî Teşbihat-i İklimî der Dâstânhâ yî Penç Hovze-î İklimî Nevîsi-yî İran),” Dofeslnâme-yi İlmî – Pejuheşî Mutâl’ât Zebânî u Belâgî, Sal 8, Şomâre 16, 1396: 189-222. -----------------------, “Vîjegîhâ-yi İklîmî der Dâstânnivîsi-yi Azerbâycân,” Cestârhâ-yi Novin-i Edebî, Şomâre 192, Bahar, 1392: 77-103.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Mitat Çekici
Bu kişi benim
0000-0002-4576-9468
Yayımlanma Tarihi
5 Temmuz 2019
Gönderilme Tarihi
24 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 6 Sayı: 2