In the Light of New Documents, Telli Hasan Paşa’s Activities on The Border of Ottoman-Habsburg (1591-1593)

Öz

The most important reason of the Long Turkish War (1593-1606) between the Ottomans and the Habsburgs was longtime border conflicts (clashes) among the Bosnia and Croatia. In this study, in the light of new sources and documents, we rebuilt/reconstructed Telli Hasan Pasha’s military, political and diplomatic activities, carried out by him on the border of Croatia of the Habsburgs until 1593 when Telli Hasan Pasha lost his life, who was assigned as Bosnian Beglerbeg in 1591. We also addressed that for which reasons border conflicts broke out despite the fact that there had already been a amicable (peace) agreement in force between the Ottomans and the Habsburgs; what kind of paradigm was developed by Imperial centers against these conflicts; and to what kind of results it led. 

Anahtar Kelimeler

• Telli Hasan Pasha,
• Ottoman-Habsburg Relations
• Ottoman Military History

Yeni Belgelerin Işığında Telli Hasan Paşa’nın Osmanlı-Habsburg Sınırındaki Faaliyetleri (1591-1593)

Öz

Osmanlıların Habsburglarla 1593-1606 yılları arasında gerçekleştirdiği savaşın ortaya çıkmasındaki en önemli neden Bosna ve Hırvatistan arasında süren uzun süreli sınır çatışmalarıdır. Bu araştırmada 1591’de Bosna Beylerbeyliğine atanan Telli Hasan Paşa’nın hayatını kaybettiği 1593 yılına kadar Habsburgların Hırvatistan sınırında gerçekleştirdiği askeri, siyasi ve diplomatik faaliyetleri yeni kaynakların ve belgelerin eşliğinde yeniden kurgulanmıştır. Osmanlılarla Habsburglar arasında yürürlükte halihazırda bir barış anlaşması olmasına karşılık sınır çatışmalarının hangi gerekçelerle ortaya çıktığı, bu çatışmalara İmparatorluk merkezleri tarafından nasıl bir paradigma geliştirildiği ve ne gibi sonuçlara yol açtığı ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• telli hasan paşa
• osmanlı-habsburg ilişkileri
• osmanlı askeri tarihi

Destekleyen Kurum

Sakarya Üniversitesi

Kaynakça

1. Kitaplar STALLAERTS, R., Historical Dictionary of the Republic of Croatia, Toronto: The Scarecrow Press, 2010
2. SEİDEL, F., Sultanın Zindanında, İstanbul: Kitap Yayınevi, 2017
3. TRACY, J. D., Balkan Wars: Habsburg Croatia, Ottoman Bosnia, and Venetian Dalmazia, 1499-1617, London: Rowman & Littlefield, 2016
4. ZİNKEİSEN, J. W., Osmanlı İmparatorluğu Tarihi, VII Cilt, İstanbul: Yeditepe Yayınevi, 2011
5. NAİMA, M. E., Tarih-i Naima, IV Cilt, nşr. Mehmet İpşirli, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2007
6. HAMMER, J.V., Büyük Osmanlı Tarihi, X Cilt, İstanbul: Üçdal Neşriyat, 1983
7. PEÇEVİ, İ., Tarih-i Peçevi, II Cilt, İstanbul: Matbaa-i Amire, 1866
8. LOPAŠİĆ, R., Bihać i Bihaćka Krajina, Zagreb: Matica Hrvatska, 1890

9. SELÂNİKÎ, M. E., Tarih-i Selânikî, IV Cilt, nşr. Mehmet İpşirli, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1999
10. HORVAT, K., Toma Erdedi-Bakac, Zagreb: Tisak Dionicke Tiskare, 1900
11. DANİŞMEND, İ. H., İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi, VI Cilt, İstanbul: Türkiye Yayınevi, 1972
12. Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri AYDIN, Y. A., “XVI-XVII. Yüzyıllarda Osmanlı-Habsburg Anlaşmaları ve Uygulamaları”, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2001
13. KARACA, M., “68 Numaralı Mühimme Defteri”, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, 2000
14. ÖZSOY, E., “Akdeniz’de Osmanlılar ve Habsburglar 1550-1600”, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2016
15. OKUMUŞ, O., “Hicri 1000-1001/1592-1593 Tarihli 6 Numaralı Mühimme Zeyli Defteri”, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2013
16. AYCİBİN, Z., “Kâtib Çelebi Fezleke I”, Doktora Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2007
17. Makaleler ROTHENBERG, G. E., “The Origins of the Austrian Military Frontier in Croatia and the Alleged Treaty of 22 December 1522”, The Slavonic and East European Review, Cilt 38, Sayı 91, 1960, 494-495
18. ROTHENBERG, G. E., “Christian Insurrections in Turkish Dalmatia 1580-96”, The Slavonic and East European Review, Cilt 40, Sayı 94, 1961, 136-147
19. ERTAŞ, M. Y., & KAYGUSUZ, Ü., “Rekabet ve İhtirasın Gölgesinde Başarısız Bir Kanal Projesi: 1591’de Koca Sinan Paşa’nın Sakarya Nehri’ni Marmara’ya Bağlama Teşebbüsü”, Geçmişten Günümüze Sakarya, Sakarya: Sakarya Büyükşehir Belediyesi Yayınları, 2018, 203-230
20. KÜTÜKOĞLU, B., “Murad III”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 31:172-176, Ankara: TDV Yayınlar, 2006
21. EMECEN, F., “Bosna Eyaleti.” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 6:296-297, Ankara: TDV Yayınları, 1992
22. AK, M., “Siyavuş Paşa, Kanijeli”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 37:311-313, Ankara: TDV Yayınları, 2009
23. Arşiv Belgeleri Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA), A. DVNSMHM.d.69, 15
24. İnternet 28.11.2019 tarihinde erişildi: http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=18223