CERRAHİ BİRİMLERDE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN HASTA GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Öz

Amaç: Hemşireler perioperatif süreçte hasta ile en çok zaman geçiren sağlık çalışanları olmaları sebebiyle perioperatif süreçte hemşire¬lik uygulamalarının içerisinde hasta güvenliği kültürünün oluşturulması çok önemlidir. Bu araştırma ile cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin hasta güvenliği kültürü ve etkileyen faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Analitik kesitsel türde olan bu araştırmanın örneklemini Mayıs-Eylül 2021 tarihleri arasında Ülkenin batısında bulunan bir üniversite ve iki kamu hastanesinin cerrahi birimlerinde çalışan 180 hemşire oluşturmuştur. Araştırmaya ait verileri araştırmacılar tarafından oluşturulan “Kişisel Bilgi Formu” ve “Hasta Güvenliği Kültürü Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi için Statistical Package for Social Sciences for Windows 25 paket programı kullanılmış ve sonuçlar %95’lik güven aralığında p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Verilerin tanımlayıcı analizlerinde sıklık, yüzde, ortalama ve standart sapma; sayısal verilerin analizlerinde t Testi ve One-way ANOVA testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 30,43±6,944, %54’ü üniversite mezunu, %52,8’i servis hemşiresi olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin %96,7’sinin hasta güvenliği eğitimine daha önceden katıldığı ve %70,6’sının eğitimi yeterli bulduğu belirlenmiştir. Cerrahi hemşirelerin hasta güvenliği kültürü ölçeğinden almış oldukları toplam puan ortalaması 2,69±0.22 dır. Ölçek alt boyutlarından aldıkları puanlar; yönetim ve liderlik 2,62±0.34, çalışan davranışı 2,71±0,27, hata rapor etme 2,71±0,39, çalışan eğitimi 2,79±0,29 ve bakım ortamı ise 2,72±0,28 olarak belirlenmiştir. Hemşirelerin cinsiyet, eğitim durumu, mesleki deneyim, genel çalışma saati, çalışılan pozisyon ve çalışılan hastanelere göre hasta güvenliği kültürleri arasında anlamlı fark tespit edilmiştir. Sonuç: Araştırmaya katılan hemşirelerde hasta güvenliği kültürünün orta düzeyde olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Hasta güvenliği
• Hasta güvenliği kültürü
• Cerrahi Hemşireliği
• Hemşirelik

PATIENT SAFETY CULTURE OF NURSES WORKING IN SURGICAL UNITS AND AFFECTING FACTORS

Öz

Objective: Since nurses are the healthcare professionals who spend the most time with patients during the perioperative period, it is very important to create a patient safety culture within nursing practices during the perioperative period. This research aims to determine the patient safety culture and affecting factors of nurses working in surgical units. Material and Method: The sample of this analytical cross-sectional study consisted of 180 nurses working in the surgical units of a university and two public hospitals in the west of the country between May and September 2021. The data of the study were collected using the "Personal Information Form" and "Patient Safety Culture Scale" created by the researchers. Statistical Package for Social Sciences for Windows 25 package program was used to analyze the data and the results were evaluated at a significance level of p<0.05 within a 95% confidence interval. In descriptive analysis of the data, frequency, percentage, mean and standard deviation; t Test and One-way ANOVA test were used in the analysis of numerical data. Results: It was determined that the average age of the nurses participating in the study was 30.43±6.944, 54% were university graduates and 52.8% were service nurses. It was determined that 96.7% of the nurses had previously attended patient safety training and 70.6% found the training sufficient. The total mean score of surgical nurses from the patient safety culture scale is 2.69±0.22. The scores they received from the scale sub-dimensions; management and leadership 2.62±0.34, employee behavior 2.71±0.27, error reporting 2.71±0.39, employee training 2.79±0.29 and maintenance environment 2.72±0.28 It was determined as . A significant difference was detected between nurses' patient safety cultures according to their gender, educational level, professional experience, general working hours, position and hospitals they worked in. Conclusion: It was found that the patient safety culture was at a moderate level among the nurses participating in the study.

Anahtar Kelimeler

• Patient safety
• Patient safety culture
• Surgical nursing

Kaynakça

1. Baker, G. R., Norton, P. G., Flintoft, V., Blais, R., Brown, A., Cox, J., Etchells, E., Ghali, W. A., Hébert, P., Majumdar, S. R., O’Beirne, M., Palacios-Derflingher, L., Reid, R. J., Sheps, S., Tamblyn, R. (2004). The Canadian Adverse Events Study: The incidence of adverse events among hospital patients in Canada. Canadian Medical Association Journal, 170(11):1678–1686.
2. Sari, A. B. A., Sheldon, T. A., Cracknell, A., Turnbull, A., Dobson, Y., Grant, C., Gray, W., Richardson, A. (2007). Extent, nature and consequences of adverse events: Results of a retrospective casenote review in a large NHS hospital. Quality and Safety in Health Care, 16(6):434–439.
3. Soop, M., Fryksmark, U., Köster, M., Haglund, B. (2009). The incidence of adverse events in Swedish hospitals: A retrospective medical record review study. International Journal for Quality in Health Care, 21(4):285–291.
4. Agbar, F., Zhang, S., Wu, Y., Mustafa, M. (2023). Effect of patient safety education interventions on patient safety culture of health care professionals: Systematic review and meta-analysis. Nurse Education in Practice, 67, 1–10. de Vries, E. N., Ramrattan, M. A., Smorenburg, S. M., Gouma, D. J., Boermeester, M. A. (2008). The incidence and nature of in-hospital adverse events: a systematic review. Quality and Safety in Health Care, 17(3), 216–223.
5. Bulut, A., Şengül, H., Çelik, Z. (2023). Hasta Güvenli̇ği̇ Kültürü: Bi̇r Eği̇ti̇m Araştırma Hastanesi̇ Örneği̇. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 5(2):224–240.
6. Farokhzadian, J., Dehghan Nayeri, N., Borhani, F. (2018). The long way ahead to achieve an effective patient safety culture: Challenges perceived by nurses. BMC Health Services Research, 18(1):1–13.
7. Severinsson, E., Haruna, M., Rönnerhag, M., Holm, A. L., Hansen, B. S., Berggren, I. (2017). Evidence of Linkages between Patient Safety and Person-Centred Care in the Maternity and Obstetric Context—An Integrative Review. Open Journal of Nursing, 7:378–398.
8. Bader, L., Kusynová, Z., Duggan, C. (2019). FIP Perspectives: Realising global patient safety goals requires an integrated approach with pharmacy at the core. Research in Social and Administrative Pharmacy, 15(7):815–817.

9. Karaca, A., Arslan, H. (2014). Hemşirelik Hizmetlerinde Hasta Güvenliği Kültürünün Değerlendirilmesine Yönelik Bir Çalışma. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 1(1):9–18.
10. Mitchell, P. H. (2008). Patient Safety and Quality An Evidence-Based Handbook for Nurses (R. G. Hughes (ed.)).
11. Ali, H., Ibrahem, S. Z., Al Mudaf, B., Al Fadalah, T., Jamal, D., El-Jardali, F. (2018). Baseline assessment of patient safety culture in public hospitals in Kuwait. BMC Health Services Research, 18(1):1–12.
12. Bayer, E., Çevik, G. (2019). Hemşirelerin Hasta Güvenliği Tutumlarının Hasta Güvenliği Kültürü Üzerine Etkilerinin Araştırılması: Bir Araştırma Uygulama Hastanesi Örneği. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 22(3):653–676.
13. Demir, K. (2021). Cerrahi̇ Kli̇ni̇klerde Çalışan Hemşi̇releri̇n Hasta Güvenli̇ği̇ Kültürü İle Tükenmi̇şli̇kleri̇ Arasindaki̇ İli̇şki̇ni̇n iİncelenmesi̇. Hacettepe Üniversitesi.
14. Yılmaz, A., Işık, O., Akca, N. (2017). Hastane Çalışanlarının Hasta Güvenliği Tutumu Algı Düzeylerinin Belirlenmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 20(1):69–80.
15. Yılmaz, A. (2020). Hasta güvenliği kültürü kavramının boyutları ile incelenmesi boyutların hasta güvenliği uygulamalarına etkisinin araştırılması. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 7(3):223–230.
16. Altınbaş, Y., Karaca, T. (2020). Cerrahi Hemşirelerinin Hasta Güvenliğine İlişkin Deneyimleri: Nitel Bir Çalışma. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 8(3):603–617.
17. Oyur Celik, G. (2017). The relationship between patient satisfaction and emotional intelligence skills of nurses working in surgical clinics. Patient Preference and Adherence, 11:1363–1368.
18. Korkmaz, O. (2012). Hemşirelerin hasta güvenliği konusunda yöneticilerin tutumunu algılayışı. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(4):91–112.
19. Arslan, S., Aydıngülü, N., Gülşen, M., Deniz Doğan, S., Erden, S. (2020). Cerrahi Kli̇ni̇klerde Çalışan Hemşi̇releri̇n Hasta Güvenli̇ği̇ Kültürleri̇ ve Etki̇leyen Faktörler. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 23(4):527–533.
20. Türkmen, E., Baykal, Ü., Seren, Ş., Altuntaş, S. (2011). Hasta Güvenli̇ği̇ Kültürü Ölçeği̇’nin Geli̇şti̇ri̇lmesi̇. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(4):38– 46.
21. Erdağı, S., Özer, N. (2015). Cerrahi Kliniklerde Çalışan Hemşirelerin Çalışma Ortamlarının, Hasta Güvenliği Kültürü Algılarının ve Tükenmişlik Durumlarının İncelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 18(2):94–106.
22. Korkmaz Yenice, G., Esenay, F. I., Sezer, T. A. (2021). Çocuk Cerrahisi Hemşirelerinin Hasta Güvenliği Kültürünün Belirlenmesi. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 24(1):76–83.
23. Rızalar, S., Tural Büyük, E., Şahin, R., As, T., Uzunkaya, G. (2016). Hemşirelerde Hasta Güvenliği Kültürü ve Etkileyen Faktörler. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1):9–15.
24. Türk, I., Akgül, S., Seçkin, M., Tekingündüz, S., Zekioğlu, A. (2018). A study on the patient safety culture: Example of training and research hospital. Health Care Academician Journal, 5(1):25.
25. Bahrami, M. A., Chalak, M., Montazeralfaraj, R., Dehghani Tafti, A. (2014). Iranian nurses’ perception of patient safety culture. Iranian Red Crescent Medical Journal, 16(4).
26. Solak, M., Topçu, S. (2022). Hemşirelerin Hasta Güvenliği Kültürü Algılarının Değerlendirilmesi. Izmir Democracy University Health Sciences Journal, 5(3):681– 693.
27. Tuncay, A., Kılıç, M. (2023). Hemşirelerde Hasta Güvenliği Kültürünün Tıbbi Hata Yapma Eğilimine Etkisi. Hacettepe Journal of Health Administration, 26(3):557–574. Nazik, E., Var, E., Karaçay Yıkar, S., Nazik, S., Gültekin Karadağ, A., Gökçe, R., Uçar Dede, D. (2018). Sağlık Çalışanlarının Hasta Güvenliği Kültürü Algısının Belirlenmesi: Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Örneği. Journal of Contemporary Medicine, 8(3):251–258.
28. Ammouri, A. A., Tailakh, A. K., Muliira, J. K., Geethakrishnan, R., Al Kindi, S. N. (2014). Patient safety culture among nurses. International Council of Nurses, 62(1):102–110.
29. Nordin, A., Theander, K., Wilde-Larsson, B., Nordström, G. (2013). Health care staffs’ perception of patient safety culture in hospital settings and factors of importance for this. Open Journal of Nursing, 3(8):28– 40.
30. Raimondi, D. C., Bernal, S. C. Z., Matsuda, L. M. (2019). Patient safety culture from the perspective of workers and primary health care teams. Revista de Saude Publica, 53:1–8.
31. Alquwez, N., Cruz, J. P., Almoghairi, A. M., Al-otaibi, R. S., Almutairi, K. O., Alicante, J. G., Colet, P. C. (2018). Nurses’ Perceptions of Patient Safety Culture in Three Hospitals in Saudi Arabia. Journal of Nursing Scholarship, 50(4):422–431.