SANAYİ DEVRİMİ ile GELEN DEĞİŞİM: İŞ BÖLÜMÜ ve YABANCILAŞMA

Sena Berktaş; Renk Dimli Oraklıbel

SANAYİ DEVRİMİ ile GELEN DEĞİŞİM: İŞ BÖLÜMÜ ve YABANCILAŞMA

Öz

Sanayi devrimi temelde sanayileşme, üretimde farklılaşma ile bilinmektedir. Ancak, devrimle beraber üretimin, dolayısı ile çalışma yaşamının değişmesi yaşamın tamamını etkilemiştir. Bu incelemede devrimin getirdiği değişimlere sosyolojik, teknolojik ve ekonomik açıdan etkileri ile sanayi devriminin çalışma hayatındaki etkileri olmak üzere iki başlıkta yer verilmiştir. Öncesinde 1., 2., 3. ve 4. Sanayi devrimleri (Endüstri 4.0) anlatılmıştır. Sanayi devrimlerine oluşumundan günümüze dek geçirdiği dönemlere yer verilerek devrimden öncesi ve sonrası arasında daha iyi neden sonuç ilişkisi kurulabileceği düşünülmüştür. Devamında bu incelemenin odak noktası olan iş bölümü ve yabancılaşma konusu detaylandırılmıştır. Sanayi devrimi ile çalışma şekli değişmiş, fabrikalarda seri üretim bantlarında iş bölümü ile üretim yapılmaya başlanmıştır. Devrim öncesi ürettikleri ürünün tamamına hâkim olan çalışanlar, artık ürünün küçük bir parçasından sorumlu olarak seri üretim bantlarında aynı işi sürekli tekrarlamak durumunda kalmışlardır. Beraberinde önceden genellikle tarlalarda esnek zaman dilimlerinde çalışan işçiler sanayi devrimi ile büyük şehirlere göç etmiş, fabrikalarda belirlenen iş saatleri çerçevesinde çalışmak ve dinlenmek durumunda kalmışlardır. Böyle bir çalışma şeklinin insan doğasına aykırı olduğu pek çok düşünür tarafından dile getirilmiştir. Yaptığı işe yabancılaşan insanlar, zaman içerisinde kendilerine de yabancılaşmaya başlamıştır. Bu inceleme kapsamında iş bölümü çeşitli örneklerle detaylandırılmış, yabancılaşma olgusu önemli düşünürlerin görüşleriyle ele irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Adıgüzel, O., & Yüksel, H. (2011). ‘Tarihsel Süreçte Çalışma Kavramı ve Bir Kırılma Noktası Olarak Sanayi Devrimi. Finans Politik&Ekonomik Yorumlar, 48: 553.
Aksoy, S. (2017). Değişen teknolojiler ve endüstri 4.0: endüstri 4.0’ı anlamaya dair bir giriş. SAV Katkı, 4: 34-44.
Ashton, T. S. (1997). The industrial revolution 1760-1830. OUP Catalogue.
Blinder, A. S. (2006). Offshoring: the next industrial revolution?. Foreign affairs, 113-128.
De Vries, J. (1994). The industrial revolution and the industrious revolution. Journal of economic history, 249-270.
Deane, P. M., & Deane, P. M. (1979). The first industrial revolution. Cambridge University Press.
Gül, E. C. (2016). Postmodern sanrı ve yabancılaşma gerçeği. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 3(6): 75-107.
Gül, E. C. (2016). Postmodern sanrı ve yabancılaşma gerçeği. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 3(6): 75-107.

Günay, D. (2002). Sanayi ve sanayi tarihi. Mimar ve Mühendis Dergisi, 31: 8-14.
Hopkins, E. (1982). Working hours and conditions during the Industrial Revolution: A re-appraisal. Economic History Review, 52-66.
Jacobs, F. R., Chase, R. B., & Aquilano, N. J. (2004). Operations management for competitive advantage. Boston: Mc-Graw Hill, 64, 70.
Jensen, M. C. (1993). The modern industrial revolution, exit, and the failure of internal control systems. the Journal of Finance, 48(3): 831-880.
Kamber, A. (2014). Duygusal emek bağlamında çalışmanın anlamı ve işe yabancılaşma (Yüksek lisans tezi).
Kamber, A. (2014). Duygusal emek bağlamında çalışmanın anlamı ve işe yabancılaşma (Yüksek lisans tezi).
Kazak, İ. (1992). İşçi Sendikalarının Tarihi Gelişimi (İngiltere Örneği). Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (37-38): 63-81.
Küçükkalay, A. (1997). Endüstri devrimi ve ekonomik sonuçlarının analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2).
Labor, C. (1990). Industrial revolution. Bloomington: Indiana.
McClellan, J.E., 2013. Dünya tarihinde bilim ve teknoloji. S. Sargut (Çev.) Ankara: Akılçelen Kitaplar (orijinal basım tarihi 2006).
Mokyr, J. (1988). Is there still life in the pessimist case? Consumption during the industrial revolution, 1790-1850. Journal of Economic History, 69-92.
Pars, E. (1982). İş bölümü, yabancılaşma ve sosyal politika. Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi.
Pars, E. (1982). İş bölümü, yabancılaşma ve sosyal politika. Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi.
Paxton, J. (2012). Mr. Taylor, Mr. Ford, and the Advent of High-Volume Mass Production: 1900-1912. Wayne State College, Economics & Business Journal: Inquiries & Perspective, 4(1).
Rostow, W. W. (1971). Sanayi Devrimi Nasıl Başladı. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 30(1-4).
Toffler A., 1974. Şok. S. Sargut (Çev.) İstanbul: Koridor Yayıncılık
Tunalı, İ. (2004). Tasarım felsefesine giriş. Yapı-Endüstri Merkezi.
Wood, A.,2017. Karl Marx. İstanbul: İletişim Yayınları
Yıldız, Ö. (2019). Örgütsel yabancılaşma. Olumsuz Boyutlarıyla Örgütsel Davranış, 183.
Yıldız, Ö. (2019). Örgütsel yabancılaşma. Olumsuz Boyutlarıyla Örgütsel Davranış, 183.
Yuill, C. (2005). Marx: Capitalism, alienation and health. Social Theory & Health, 3(2): 126-143.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sena Berktaş ^*
0000-0002-8439-4400
Türkiye

Renk Dimli Oraklıbel
0000-0003-2335-9895
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Şubat 2021

Gönderilme Tarihi

18 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

31 Ocak 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 1 Sayı: 6

IZ

https://izlik.org/JA73FG56HZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Berktaş, S., & Dimli Oraklıbel, R. (2021). SANAYİ DEVRİMİ ile GELEN DEĞİŞİM: İŞ BÖLÜMÜ ve YABANCILAŞMA. Atlas Sosyal Bilimler Dergisi, 1(6), 112-121. https://izlik.org/JA73FG56HZ

AMA

1.Berktaş S, Dimli Oraklıbel R. SANAYİ DEVRİMİ ile GELEN DEĞİŞİM: İŞ BÖLÜMÜ ve YABANCILAŞMA. Atlas. 2021;1(6):112-121. https://izlik.org/JA73FG56HZ

Chicago

Berktaş, Sena, ve Renk Dimli Oraklıbel. 2021. “SANAYİ DEVRİMİ ile GELEN DEĞİŞİM: İŞ BÖLÜMÜ ve YABANCILAŞMA”. Atlas Sosyal Bilimler Dergisi 1 (6): 112-21. https://izlik.org/JA73FG56HZ.

EndNote

Berktaş S, Dimli Oraklıbel R (01 Şubat 2021) SANAYİ DEVRİMİ ile GELEN DEĞİŞİM: İŞ BÖLÜMÜ ve YABANCILAŞMA. Atlas Sosyal Bilimler Dergisi 1 6 112–121.

IEEE

[1]S. Berktaş ve R. Dimli Oraklıbel, “SANAYİ DEVRİMİ ile GELEN DEĞİŞİM: İŞ BÖLÜMÜ ve YABANCILAŞMA”, Atlas, c. 1, sy 6, ss. 112–121, Şub. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73FG56HZ

ISNAD

Berktaş, Sena - Dimli Oraklıbel, Renk. “SANAYİ DEVRİMİ ile GELEN DEĞİŞİM: İŞ BÖLÜMÜ ve YABANCILAŞMA”. Atlas Sosyal Bilimler Dergisi 1/6 (01 Şubat 2021): 112-121. https://izlik.org/JA73FG56HZ.

JAMA

1.Berktaş S, Dimli Oraklıbel R. SANAYİ DEVRİMİ ile GELEN DEĞİŞİM: İŞ BÖLÜMÜ ve YABANCILAŞMA. Atlas. 2021;1:112–121.

MLA

Berktaş, Sena, ve Renk Dimli Oraklıbel. “SANAYİ DEVRİMİ ile GELEN DEĞİŞİM: İŞ BÖLÜMÜ ve YABANCILAŞMA”. Atlas Sosyal Bilimler Dergisi, c. 1, sy 6, Şubat 2021, ss. 112-21, https://izlik.org/JA73FG56HZ.

Vancouver

1.Sena Berktaş, Renk Dimli Oraklıbel. SANAYİ DEVRİMİ ile GELEN DEĞİŞİM: İŞ BÖLÜMÜ ve YABANCILAŞMA. Atlas [Internet]. 01 Şubat 2021;1(6):112-21. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73FG56HZ