DULKADİROĞLU BEYLİĞİ ALÂÜDDEVLE BEY DÖNEMİ (1480-1515) SAFEVİ - OSMANLI İLİŞKİLERİNE BİR BAKIŞ

Öz

Dulkadir Beyliğini 1480-1515 yılları arasında yöneten, beyliğin en kudretli hükümdarı Alâüddevle Bozkurt Bey dönemi Dulkadir Beyliği tarihi açısından gerek siyasi olayları yönünden gerekse sosyal ve kültürel özellikleri yönünden oldukça önemlidir. Süleyman Bey’in çocuklarından biri olan Alaüddevle Bozkurt Bey 1480-1515 yılları arasında yaklaşık 36 yıl Dulkadirli tahtında kalır. Hükümdarlığı boyunca Beyliğin bağımsızlığı ve sınırlarını genişletmek için mücadele etmektedir. Alaüddevle Bey, Osmanlı ve Safevi devletlerinin kuvvetini çok iyi bilmektedir. Bu iki güçlü devletin mücadele ettiği alan haline gelen beyliğinin topraklarını korumaya çalışmıştır. Bununla birlikte, 14. Yüzyılın sonlarında Akkoyunlu Devletinin yıkılma sürecine girmesiyle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde beyliğin sınırlarını genişletme politikası izlemiştir. Ancak 15. Yüzyıldan başlarında bölgede Safevi Devletinin kurulması itibaren Dulkadirli toprakları ve Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesi Osmanlı Safevi rekabetinin odaklandığı bir bölge olmuş, bu nedenden Osmanlı ve Safevi Devletleri Dulkadir Beyliği’ni birbirlerine karşı himaye etmek isteyerek bölgede etkili olmaya çalışmışlardır. Böyle bir çalışma yapmaktaki amacımız Alaüddevle Bey döneminde Dulkadir Beyliğinin Doğu Anadolu Bölgesindeki faaliyetleri ile Osmanlı ve Safevilerle olan ilişkelirini objektif ve ayrıntılı bir şekilde incelemeye çalışmaktır.

Anahtar Kelimeler

• Alüddevle
• Osmanlı
• Dulkadir
• Dulkadir
• Safevi
• Safevi

DULKADİROĞLU BEYLİĞİ ALÂÜDDEVLE BEY DÖNEMİ (1480-1515) SAFEVİ - OSMANLI İLİŞKİLERİ DULKADİROĞLU BEYLİĞİ ALÂÜDDEVLE BEY PERIOD (1480-1515) OF THE SAFEVI - OTTOMAN RELATIONS

Öz

The period of the most powerful ruler of the principality, Alaüddevle Bozkurt, who ruled the Dulkadir Principality between 1480-1515, is very important in terms of the history of the Dulkadir Principality, both in terms of political events and social and cultural characteristics. Alaüddevle Bozkurt Bey, one of the children of Süleyman Bey, remained on the throne of Dulkadirli for about 36 years between 1480-1515. Throughout his reign, he struggled to expand the borders and independence of the Principality. Alaüddevle Bey knows very well the strength of the Ottoman and Safavid states. He tried to protect the territory of his principality, which became the area where these two powerful states struggled. However, at the end of the 14th century, with the collapse of the Akkoyunlu State, it followed a policy of expanding the borders of the principality in the Eastern and Southeastern Anatolia region. However, since the establishment of the Safavid State in the region at the beginning of the 15th century, the Dulkadirli lands and the Eastern and Southeastern Anatolia region became a region where the Ottoman Safavid rivalry was focused, so the Ottoman and Safavid States tried to protect the Dulkadir Principality against each other. Our aim in conducting such a study is to try to objectively and in detail examine the activities of the Dulkadir Principality in the Eastern Anatolian Region and its relations with the Ottomans and Safavids during the Alaüddevle Bey period.

Anahtar Kelimeler

• Dulkadir
• Alaüddevle
• Ottoman
• Safevi

Kaynakça

1. Altınöz, İ. (2009). Dulkadir Eyaletinin Kuruluşu ve Gelişmesi, Kahramanmaraş: Ukde Yayıncılık.
2. Angiolell G. M., D’Alessandri V. (2007). Seyyahların Gözüyle Sultanlar ve Savaşlar (Çev. Tufan GÜNDÜZ). İstanbul: Yeditepe yayıncılık.
3. Anonim, (1992). “Memlûkler” Mad., Doğuştan Günümüze Büyük İslam Tarihi, C. 6, İstanbul: Çağ Yayıncılık.
4. Arifi Paşa, (2011). “Elbistan ve Maraş’ta Dulkadir Oğulları Hükümeti”, Ed.: Yaşar Alparslan, Serdar Yakar, Kahramanmaraş: Ukde Yayıncılık.
5. Atalay, B. (2008). “ Maraş Tarihi ve Coğrafyası” Editörler Yaşar Alparslan, Serdar Akar Kahramanmaraş: Ukde Yayıncılık.
6. Baş, Y., Rahmi T. (2007). “Maraş Vakıfları (Dulkadiroğlu ve Osmanlı Dönemi)” Konya/Ereğli: Oğuz Dulkadiroğlu Bektit Kültürünü Yaşatma Derneği Yayınları.
7. Döğüş, S. (2008). “Osmanlılar’ın Fethine Kadar Dulkadirli Türkmenleri”, Maraş Tarihinden Bir Kesit, Dulkadir Beyliği Araştırmaları I, Ed.: Yaşar Alparslan, Mehmet Karataş, Serdar Yakar Kahramanmaraş: Ukde Yayıncılık.
8. Ekinci, M. (2002). “ Yavuz Sultan Selim Döneminde Osmanlı-Safevî İlişkileri”, Türkler Ansiklopedisi, C. 9, (446-458). Ankara: Yeni Türkiye Yayıncılık.

9. Ercan, R. (2002). “Yavuz sultan Selim Dönemi”, Türkler Ansiklopedisi, C. 9, (421-445) Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
10. Hammer, J.V. (1990). Büyük Osmanlı Tarihi, C. I, (270-272). İstanbul: Üçdal Neşriyat Yayınları.
11. Gökhan, İ. (2011). Başlangıçtan Kurtuluş Harbine Kadar Maraş Tarihi, Kahramanmaraş: Ukde Yayıncılık.
12. Gündüz, T. (2010). Son Kızılbaş Şah İsmail, İstanbul: Yeditepe Yayınları. Karaca B. (2002). Safevi Devletinin Ortaya Çıkışı ve II. Bayezid Dönemi Osmanlı- Safevî İlişkileri, Türkler Ansiklopedisi, C. 9, (409-418) . Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
13. Kılıç, R. (2004). Şah İsmail’in Dulkadıroğulları Devleti Üzerine Yaptığı Orta Anadolu Seferi (1507) ve Sonuçları, I. KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 2004, C., I, s.:409-419, İstanbul: Kahramanmaraş Belediyesi Yayınları.
14. Öztuna Y. (1989). Devletler ve Hanedanlar, C. II, ss. 1046-1047, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
15. Solakzade, M. H. Ç., 1989, “Solak-zade Tarihi”, Hazırlayan: Vahit Çabuk, C. II, ss: 504-505, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
16. Sümer, F. (1992). Safevi Devletinin Kuruluşu ve Gelişmesinde Anadolu Türklerinin Rolü, Ankara: TTK yayınları. Tansel, S. (1969). Yavuz Sultan Selim, Ankara: MEB Yayınları.
17. Uğur, A. (1989). Yavuz Sultan Selim, Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yayınları.
18. Uzunçarşılı, İ. H. (1989). Osmanlı Tarihi, C. II, ss: 257-258, Ankara: TTK yayınları.
19. Yinanç, M. H. (1993). “Elbistan” mad., İA, C. IV ss: 661-662, İstanbul: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi yayınları.
20. Yinanç, M. H. (1993). “Dulkadirliler” mad., İA, C. III, ss: 656-657, İstanbul: TDV Yayınları. İslâm Araştırmaları Merkezi yayınları.
21. Yinanç, R. (1989). Dulkadir Beyliği, Ankara: TTK Yayınları.