Rozasede topikal tedavi seçenekleri: güncel bir derleme
Öz
Amaç: 2020–2026 yılları arasındaki güncel kanıtları değerlendirmek ve rozasede fenotip temelli tedavi stratejilerini, bireyselleştirilmiş ve klinik pratiğe uygulanabilir yaklaşımlar çerçevesinde özetlemek. Gereç ve Yöntem: 2020–2026 yılları arasında yayımlanan güncel klinik kılavuzlar, randomize kontrollü çalışmalar ve sistematik analizler incelendi. Tedavi seçenekleri baskın klinik özellikler, hastalık şiddeti ve hasta ile ilişkili faktörler doğrultusunda değerlendirildi. Bulgular: Katı alt tip sınıflamasından ziyade, spesifik klinik bulguları hedefleyen fenotip temelli yönetim yaklaşımı önerilmektedir. Papülopüstüler rozasede topikal ivermektin, azelaik asit ve metronidazol ilk basamak tedavilerdir. Düşük doz modifiye salınımlı oral doksisiklin daha düşük nüks oranları ile sürdürülebilir antiinflamatuvar etkinlik göstermektedir. Minosiklin akut inflamatuvar lezyonların azaltılmasında yüksek etkinlik göstermektedir. Eritematotelanjiektatik tabloda topikal vazokonstriktörler hızlı semptom kontrolü sağlarken, oral beta blokerler flushing ve persistan eritemi azaltabilmektedir. Enerji temelli cihazlar eritemde belirgin azalma sağlamaktadır. Orta-ağır hastalıkta kombinasyon yaklaşımları daha üstün sonuçlar göstermektedir. Oküler rozase yönetiminde topikal antimikrobiyaller, oral antibiyotikler ve ışık temelli tedaviler yüksek yanıt oranlarına sahiptir. Düşük doz izotretinoin dirençli papülopüstüler hastalıkta yüksek etkinlik göstermektedir. Mikroenkapsüle benzoil peroksit, kalsitonin gen ilişkili peptid yolak inhibitörleri ve intradermal botulinum toksin gibi yeni tedaviler belirli fenotiplerde umut verici sonuçlar sunmaktadır. Sonuç: Güncel kanıtlar, rozasede baskın klinik özellikler ve hasta özelliklerine göre bireyselleştirilmiş fenotip temelli tedavi seçiminin etkinlik, tolere edilebilirlik ve uzun dönem hastalık kontrolünü optimize ettiğini desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Sharma A, Kroumpouzos G, Kassir M, Galadari H, Goren A, Grabbe S, Goldust M. Rosacea management: A comprehensive review. J Cosmet Dermatol. 2022 May;21(5):1895-1904.
- Wilkin J. K., “Rosacea: Pathophysiology and Treatment,” Archives of Dermatology. 1994; 130(3): 359–362.
- Scheinfeld N, Berk T. A review of the diagnosis and treatment of rosacea. Postgrad Med. 2010 Jan;122(1):139-43.
- Wilkin J, Dahl M, Detmar M, Drake L, Liang MH, Odom R, Powell F; National Rosacea Society Expert Committee. Standard grading system for rosacea: report of the National Rosacea Society Expert Committee on the classification and staging of rosacea. J Am Acad Dermatol. 2004 Jun;50(6):907-12.
- Scharschmidt TC, Yost JM, Truong SV, Steinhoff M, Wang KC, Berger TG. Neurogenic rosacea: a distinct clinical subtype requiring a modified approach to treatment. Arch Dermatol. 2011 Jan;147(1):123-6.
- van Zuuren EJ, Fedorowicz Z, Tan J, van der Linden MMD, Arents BWM, Carter B, Charland L. Interventions for rosacea based on the phenotype approach: an updated systematic review including GRADE assessments. Br J Dermatol. 2019 Jul;181(1):65-79.
- van Zuuren EJ, Arents BWM, van der Linden MMD, Vermeulen S, Fedorowicz Z, Tan J. Rosacea: New Concepts in Classification and Treatment. Am J Clin Dermatol. 2021 Jul;22(4):457-465.
- Clanner-Engelshofen BM, Bernhard D, Dargatz S, Flaig MJ, Gieler U, Kinberger M, Klövekorn W, Kuna AC, Läuchli S, Lehmann P, Nast A, Pleyer U, Schaller M, Schöfer H, Steinhoff M, Schwennesen T, Werner RN, Zierhut M, Reinholz M. S2k guideline: Rosacea. J Dtsch Dermatol Ges. 2022 Aug;20(8):1147-1165.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dermatoloji
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
11 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi
11 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
26 Şubat 2026
Kabul Tarihi
3 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 6 Sayı: 2