Çocuk Dostu Kentler Kapsamında Çanakkale Kentindeki Çocuk Oyun Alanlarının İncelenmesi

Öz

Son yıllarda kentleri çocuklar için daha yaşanabilir ve güvenli hale getirmeyi amaçlayan ‘Çocuk Dostu Kent’ hareketi başlatılmıştır. Bu çalışmada, ‘çocuk dostu kentler’ kapsamında Çanakkale’deki farklı çocuk oyun alanları incelenmiştir. Yurt içi ve yurt dışı literatür taranarak kullanımlarına ilişkin temel çerçeveler belirlenmiş, fotoğraflama ve alanda gözlemler yapılmıştır. Kullanım amaçları ve ihtiyaç dağılımlarına göre farklılık gösteren 6 adet park, ‘çocuk dostu kentler’ ilke ve kurallarına göre değerlendirilmiştir. Bu gelişme, çocuk gelişiminin büyümesi, yaşanabilir kentlerin büyümesi ve çocuklar için çevre-doğa ilişkisinin ortaya çıkmasıdır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre; aydınlatma yetersizliği ve bu doğrultuda güvenlik önlemlerinin alınması gerekliliği, gölge dağılımının yetersizliği, bitkilendirmede gecikme ve yapı elemanlarının işlevsizliği belirlenmiş ve bunlara yönelik tasarım önerileri sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk Dostu Kent
• Çocuk Oyun Alanları
• Çocuk ve Kent
• Çanakkale

Examining Children's Playgrounds in the City of Çanakkale within the Scope of Child-Friendly Cities

Öz

In recent years, the ‘Child Friendly City’ movement has been launched, aiming to make cities more livable and safer for children. In this study, different children's playgrounds in Çanakkale have been examined within the scope of ‘child friendly cities. Basic frameworks regarding their use have been determined by scanning domestic and foreign literature, and photographs and observations have been made in the field. 6 parks, which differ according to their use and distribution of needs, have been evaluated according to the principles and rules of ‘child friendly cities. This development is the growth of child development, the growth of livable cities and the emergence of the environment-nature relationship for children. According to the findings obtained as a result of the study, the lack of lighting and the need to take security measures in this direction, the lack of shade distribution, the delay in plant design and the dysfunction of construction elements were determined and design suggestions were presented for these.

Anahtar Kelimeler

• Child Friendly City
• Children and Playgrounds
• Children and City
• Çanakkale.

Kaynakça

1. Agarwal, M. K., Sehgal, V., & Ogra, A. (2021). Creating a Child-Friendly Environment: An Interpretation of Children’s Drawings from Planned Neighborhood Parks of Lucknow City. Societies, 11(3), 80. https://doi.org/10.3390/soc11030080
2. Aklıbaşında, M., Tırnakçı, A., & Özhancı, E. (2018). Çocuk Oyun Alanlarının Önemi ve Tasarım Kriterlerinin Nevşehir Kenti Örneğinde İrdelenmesi. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 8(17), 59-71. https://doi.org/10.16950/iujad.412099
3. Aydoğan, T.G. & Dilek, E.F. (2024). Çocuk Dostu Kentsel Planlama ve Tasarım Ölçütleri. GSI Journals Serie A: Turizm Rekreasyon ve Spor Bilimlerindeki Gelişmeler, 7(1), 188-211. https://doi.org/10.53353/atrss.1367400
4. Aziz, N. F., & Said, I. (2012). The trends and influential factors of children's use of outdoor environments: A review. Procedia-social and behavioral sciences, 38, 204-212.
5. Bakar, M.S.A. (2001). Children’s Drawings as Research Tool: Establishing Children’s Environmental Concepts and Preferences, Faculty of Architectural Studies; The University of Sheffield: Sheffield, UK, Volume 1–2.
6. Changing Transport (2024). Enhancing Child-Friendly Cities. Accessed Address (06.03.2024): https://changing-transport.org/enhancing-child-friendly-cities/
7. Churchman, A. (2003). Is there a place for children in the city? Journal of Urban Design, 8(2), 99-111.
8. Davis, K. (1965). The Urbanization of the Human Population. Scientific American, 213, 40-53. https://doi.org/10.1038/scientificamerican0965-40

9. Design & Lines (2024). 11 Important Playground Design Considerations. Accessed Address (02.02.2025): https://designsandlines.co.uk/blog/11-important-playground-design-considerations/
10. Dursun, D., & Güller, C. (2019). Çocuk ve Kentsel Mekan İlişkisi: Erzurum’da Çocuk Oyun Alanlarının Erişilebilirlik ve Alansal Yeterlilik Analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(1), 11-27. https://doi.org/10.29048/makufebed.515261
11. Fabris, L.M.F., Camerin, F., Semprebon, G. & Balzarotti, R.M. (2020). New Healthy Settlements Responding to Pandemic Outbreaks: Approaches from (and for) the Global City. Plan J. 2020, 5, 385–406.
12. Google Earth (2024). Accessed Address (28.12.2024): https://earth.google.com/web
13. Google Maps (2024). Accessed Address (28.12.2024): https://www.google.com/maps/@40.1388486,26.4145735,14.75z?entry=ttu&g_ep=EgoyMDI1MDUyMS4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D
14. Ilgar, R. (2022). Çanakkale Şehrinde Yaşayanların Şehrin Yeşil Alanlarına Yönelik İlgi Algı ve Farkındalıkları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 21(82), 459-479. https://doi.org/10.17755/esosder.849881
15. Krishnamurthy, S. (2019). Reclaiming spaces: child inclusive urban design. Cities & Health, 3(1–2), 86–98. https://doi.org/10.1080/23748834.2019.1586327
16. Kumar, A. & Rai, A.K. (2014). Urbanization Process, Trend, Pattern and Its Consequences in India. Neo Geogr. 2014, 3, 1–24
17. Kurt Çavuş, Ö. (2024). Çocuk mekân algısının farklı kentsel çevrelerdeki okul mekânları üzerinden çocuk çizimleri yoluyla okunması. Eksen Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi, 5(1), 52-69. https://doi.org/10.58317/eksen.1491102
18. Landscape Structures (2024). Swing High Playground- Nature-Inspired Playground Accessed Address (14.03.2025): https://www.playlsi.com/en/commercial-playground-equipment/playgrounds/swing-high-playground/
19. Lawrence, R. (2019). Transdisciplinary Responses to Children’s Health Challenges in the Context of Rapid Urbanization. Sustainability, 11(15), 4097. https://doi.org/10.3390/su11154097
20. Legendre, A., & Gómez-Herrera, J. (2011). Interindividual differences in children's knowledge and uses of outdoor public spaces. Psyecology, 2(2), 193-206.
21. Memiş, L., & Gülcan, S. (2020). Kentsel Alanda Çocuk ve Çocuk Oyun Alanları: Giresun Merkez İlçe Örneğinde Bir Araştırma. OPUS International Journal of Society Researches, 16(27), 633-671. https://doi.org/10.26466/opus.692731
22. Öncül, N. E., & Kelkit, A. (2023). Rekreasyon Alanlarında İşitsel Çevrenin Değerlendirilmesi: Özgürlük Parkı Çanakkale. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 6(1), 76-87. https://doi.org/10.53353/atrss.1213305
23. Özcan Buckley, A. & Türkoğlu, S. P. (2022). Çocuk Dostu Kent Yaklaşımına Yönelik Politika Eğilimlerinin İstatistiksel Varyans Prosedürü Temelli Ocra Yöntemiyle Ölçümü. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 8(2), 311-330. https://doi.org/10.46849/guiibd.1214042
24. Pouya, S., Bayramoğlu, E., & Demirel, Ö. (2016). Doğa ile Uyumlu Fiziksel Engelli Çocuk Oyun Alanları. Journal of Architectural Sciences and Applications, 1(1), 51-60. https://doi.org/10.30785/mbud.282555
25. Savvy Tokyo (2021). Preparing Your Child to Walk to School in Japan Without You. Accessed Address (14.03.2025): https://savvytokyo.com/preparing-your-child-to-walk-to-school-in-japan-without-you/#:~:text=As%20you%20do%20so%2C%20advise,it%20on%20a%20school%20day.
26. TÜİK. (2024). Türkiye İstatistik Kurumu Nüfus İstatistikleri Portalı. Accessed Address (26.12.2024).: https://nip.tuik.gov.tr/Home/Adnks.
27. UNICEF (2023). Child Friendly Cities. Accessed Address (27.11.2024): https://doi.org/10.46849/guiibd.1214042
28. UNICEF (2024). Growing Cities. Accessed Address (12.12.2024): https://www.childfriendlycities.org/growing-cities
29. Verhe, I. (1995). The Adaptation of Outdoor Activity Areas for the Use of the Disabled, The Finish Association of Sports for The Disabled, Filland.
30. Wilhelmsen, T., Øvreås, S., Roll-Hansen, H., Bjerknes, A.-L., & Thorrud, S. (2023). Developing child-friendly cities: Young children’s participation in urban planning. Journal of Childhood, Education & Society, 4(3), 274–290. https://doi.org/10.37291/2717638X.202343290