EuroVelo Bisiklet Yolu Ağına Türkiye'nin Entegrasyonu Bağlamında İstanbul'un Durumu ve Üsküdar'da Bisiklet Yollarının Değerlendirilmesi

Öz

Son yıllarda Türkiye’de boş zaman değerlendirme biçimi olarak bisiklet kullanımında ve kentlerin bisiklet yolu altyapısının geliştirilmesi çalışmalarında belirgin bir artış gözlenmektedir. Buna paralel olarak, sürdürülebilir ulaşım, turizm ve çevre dostu kentler politikaları çerçevesinde EuroVelo (Avrupa Bisiklet Yolu Ağı) ile entegrasyon çabaları da ivme kazanmıştır. Rekreasyonel ve ulaşım odaklı kullanımlara olanak tanıyan bisiklet yolu altyapısıyla İstanbul, bisiklet turizmi açısından dikkate değer bir potansiyel barındırmaktadır. Kentin EuroVelo ağına dâhil edilmesi ve mevcut bisiklet yollarının uluslararası standartlara uygun biçimde düzenlenmesi, hem bisiklet turizminin gelişimi hem de kentlilerin yaşam kalitesinin yükseltilmesinde stratejik bir önem taşımaktadır. Bu çalışmada Türkiye’de gerçekleştirilen EuroVelo ağına dâhil olma çalışmalarının son durumu ele alınmış, son yıllarda bisiklet yolları ile ilgili yayımlanan yönetmelikler ve mevcut bisiklet yolları bağlamında İstanbul’un durum değerlendirilmesi yapılmıştır. Avrupa yakasında Yenikapı’ya kadar gelen bisiklet yolu planlamasının buradan toplu taşıma araçlarına entegre edilerek Anadolu yakasında devam etmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur. Çalışma kapsamında ayrıca Üsküdar’ın mevcut bisiklet yollarının standartlara uygunluğu, eğim ve yol güvenliği verileri değerlendirilerek önerilerde bulunulmuştur. Sonuç olarak İstanbul Anadolu yakasının bisiklet kullanımı ve bisiklet turizmi bağlamında önemli bir potansiyele sahip olduğu vurgulanmış çeşitli rota önerilerinde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Bisiklet
• Avrupa bisiklet yolu ağı
• Turizm
• Sürdürülebilir ulaşım

The Situation of Istanbul in the Context of Turkey’s Integration into the EuroVelo Cycle Route Network and Evaluation of the Cycle Routes in Üsküdar

Öz

There has been a significant increase in cycling as a form of leisure in Türkiye, as well as efforts to develop cycle path infrastructure. In parallel with this trend, efforts to integrate with EuroVelo (European Cycle Path Network) within the framework of sustainable transport, tourism, and environmentally friendly cities policies have also gained momentum. Istanbul offers significant potential for cycle tourism. Integrating the city into the EuroVelo network and renovating existing cycle paths to international standards is strategically important for both the development of cycle tourism and improving the quality of life of residents. In this study, the latest status of the studies carried out in Türkiye on the inclusion of the EuroVelo network was discussed and the situation of Istanbul was evaluated. Suggestions were made to integrate the bicycle paths. In addition, the compliance of the existing cycle paths in Üsküdar were evaluated and suggestions were made. As a result, it was emphasized that the Anatolian side of Istanbul has an important potential for bicycle use and bicycle tourism, and various route suggestions were made.

Anahtar Kelimeler

• Bicycle
• European Cycle Route Network
• Tourism
• Sustainable Transportation.

Kaynakça

1. Aldred, R. (2013). Incompetent or too competent? Negotiating everyday cycling identities in a motor dominated society. Mobilities, 8(2), 252–271. https://doi.org/10.1080/17450101.2012.696342
2. Andersen, L. B., Schnohr, P., Schroll, M., & Hein, H. O. (2015). Cycling for transport and health: A review of the evidence. Transport Reviews, 35(1), 1–14. https://doi.org/10.1080/01441647.2014.994535
3. Andrew. (2020). Maps of the EuroVelo network. Retrieved January 9, 2026, from https://cyclingeurope.org/2020/02/23/warning-detailed-and-i-mean-detailed-maps-of-the-eurovelo-network/
4. Banister, D. (2008). The sustainable mobility paradigm. Transport Policy, 15(2), 73–80. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2007.10.005
5. BikeRoll. (2023). BikeRoll. Retrieved January 9, 2026, from https://bikeroll.net/tr/
6. Bonham, J., & Wilson, A. (2012). Bicycling and the life course: The start stop start experiences of women cycling. International Journal of Sustainable Transportation, 6(4), 195–213. https://doi.org/10.1080/15568318.2011.585219
7. Buczyński, A. (2020). Planning successful cycle routes: EuroVelo 19 as a best practice example. Retrieved January 9, 2026, from https://en.eurovelo.com/news/2020-10-09_planning-successful-cycle-routes-eurovelo-19-as-a-best-practise-example-part
8. Buczyński, A. V. (2021). European certification standard: Quality criteria for long distance cycle routes. European Cyclists’ Federation.

9. Cantisani, G., Moretti, L., & De Andrade Barbosa, Y. (2019). Safety problems in urban cycling mobility: A quantitative risk analysis at urban intersections. Safety, 5(1), Article 6. https://doi.org/10.3390/safety5010006
10. Cervero, R. (2013). Transport infrastructure and the environment: Sustainable mobility and urbanism (Working Paper No. 2013 03). Institute of Urban and Regional Development, University of California, Berkeley, Berkeley, CA. Available at https://hdl.handle.net/10419/92377
11. CROW. (2016). Design manual for bicycle traffic. CROW. Retrieved January 9, 2026, from https://www.crow.nl/publicaties/design-manual-for-bicycle-traffic
12. EuroVelo. (2023). EuroVelo 13: Iron Curtain Trail. Retrieved January 9, 2026, from https://en.eurovelo.com/ev13
13. Fleming, S. (2012). Cycle space: Architecture and urban design in the age of the bicycle. nai010 Publishers, Rotterdam.
14. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. (2021). Avrupa bisiklet rotaları ağı: EuroVelo. Retrieved January 9, 2026, from https://bisiklet.ibb.istanbul/avrupa-bisiklet-rotalari-agi-eurovelo/
15. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. (2023a). İstanbul bisiklet haritası. Retrieved January 9, 2026, from https://bisiklet.ibb.istanbul/istanbul-bisiklet-haritasi/
16. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. (2023b). İstanbul EuroVelo bisiklet rota çalışmaları. Retrieved January 9, 2026, from https://bisiklet.ibb.istanbul/eurovelo-istanbul-rotasi/
17. Lamont, M. (2009). Reinventing the wheel: A definitional discussion of bicycle tourism. Journal of Sport & Tourism, 14(1), 5–23. https://doi.org/10.1080/14775080902847363
18. Lumsdon, L. (2000). Transport and tourism: Cycle tourism—A model for sustainable development? Journal of Sustainable Tourism, 8(5), 361–377. https://doi.org/10.1080/09669580008667373
19. Mesimäki, J., & Luoma, J. (2021). Near accidents and collisions between pedestrians and cyclists. European Transport Research Review, 13(1), Article 38. https://doi.org/10.1186/s12544-021-00490-7
20. National Association of City Transportation Officials. (2025). Urban bikeway design guide (3rd ed.). NACTO. Retrieved January 9, 2026, from https://nacto.org/publication/urban-bikeway-design-guide/
21. Pojani, D., & Stead, D. (2015). Sustainable urban transport in the developing world: Beyond megacities. Sustainability, 7(6), 7784–7805. https://doi.org/10.3390/su7067784
22. Pucher, J., & Buehler, R. (2010). Walking and cycling for healthy cities. Built Environment, 36(4), 391–414. https://doi.org/10.2148/benv.36.4.391
23. Resmî Gazete. (2019). Bisiklet yolları yönetmeliği. Retrieved January 9, 2026, from https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/12/20191212-1.htm
24. Ritchie, B. W. (1998). Bicycle tourism in the South Island of New Zealand: Planning and management issues. Tourism Management, 19(6), 567–582. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(98)00063-6
25. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü. (2019). Bisiklet yolları kılavuzu. Retrieved January 9, 2026, from https://webdosya.csb.gov.tr/db/meslekihizmetler/haberler/b-s-klet-yollari-kilavuzu-23.12.2019-20191223102511.pdf
26. Taştan, H. (2024). Hasan Taştan kişisel fotoğraf arşivi [Kişisel arşiv].
27. Turizm Aktüel. (2019). İzmir Avrupa bisiklet rotasına dâhil oldu. Retrieved January 9, 2026, from https://www.turizmaktuel.com/haber/izmir-avrupa-bisiklet-rotasina-dahil-oldu
28. Uz, V. E. (2003). Bisiklet yollarının geometrik planlama esasları ve uygulaması (Unpublished master’s thesis). Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.