Kıbrıs Sorununun Tarihsel Süreci ve Türkiye’nin Yunanistan ve AB ile İlişkilerine Etkileri

Beyza Nur Çırak

EN TR

Kıbrıs Sorununun Tarihsel Süreci ve Türkiye’nin Yunanistan ve AB ile İlişkilerine Etkileri

Öz

Kıbrıs Adası’nın Osmanlı döneminden günümüze kadar uzanan tarihsel süreci, çeşitli siyasi ve stratejik gelişmeler çerçevesinde şekillenmiştir. Osmanlı’nın adadaki iskân politikaları, nüfus yapısını değiştirmiş, ancak 1878’de İngiltere’ye devredilmesiyle Kıbrıs, farklı bir yönetim anlayışıyla karşılaşmıştır. 1960’ta Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kurulması, adadaki Türk ve Rum toplumları arasında yeni bir dönemi başlatmış, ancak siyasi gerilimler kısa sürede çatışmalara dönüşmüştür. Türkiye ve Yunanistan’ın stratejik çıkarları doğrultusunda yönlendirdiği süreç, 1974’te Türkiye’nin gerçekleştirdiği Barış Harekâtı ile yeni bir aşamaya ulaşmıştır. Tarihsel perspektifle ele alınan bu çalışma, Kıbrıs sorununun çok boyutlu yapısını anlamaya katkı sağlamakta ve çözüm sürecinin uzun yıllar boyunca süreklilik gösterdiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kıbrıs , Türkiye , Yunanistan , AB , Tarihsel Süreç

Kaynakça

Akgün, C. (2010). The case of TRNC in the context of recognition of states under international law. http://uniset.ca/microstates2/trnc_akgun.pdf
Ali Efdal Ozkul. (n.d.). Kıbrıs’ta İngiltere dönemi (1878-1960). Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Enformasyon Dairesi. https://pio.mfa.gov.ct.tr/kibrista-ingiltere-donemi-1878-1960/
Anderson, B. (2018). The Cyprus question: History and diplomacy. Cambridge University Press.
Arıcıoğlu, E. B. (n.d.). Kıbrıs meselesi ekseninde 1974 Kıbrıs müdahalesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, 1(21), 103–115. Aydın, M. (2003). Turkish Foreign Policy during the Cold War: Political, Cultural and Social Influences. Ashgate.
Aydın-Düzgit, S., & Tocci, N. (2015). Turkey and the European Union. Palgrave Macmillan.
Bahcheli, T. (1990). Greek-Turkish relations since 1955. Westview Press.
Bilgin, N. (2020). Kıbrıs meselesi ve siyasi gelişmeler. ABC Yayıncılık.
Bishku, M. B. (1991). Turkey, Greece and the Cyprus conflict. Journal of Third World Studies, 8(1), 165–179.
Bryant, R. (2004, 12 Mayıs). An ironic result in Cyprus. Middle East Research and Information Project. https://merip.org/2004/05/an-ironic-result-in-cyprus/
Bryant, R., & Hatay, M. (2021). The Cyprus conflict and divided communities. Cambridge University Press.

Brown, P. (2019). Mediterranean geopolitics in the 19th century. Oxford University Press.
Brown, P. (2021). Empire and strategy: British control of Cyprus. Oxford University Press.
Camp, G. D. (1980). Greek-Turkish conflict over Cyprus. Political Science Quarterly, 95(1), 43–70.
Clogg, R. (2013). A concise history of Greece (3rd ed.). Cambridge University Press.
Clogg, R. (2021). Greek nationalism and the Megali Idea. Palgrave Macmillan. Çelebi, İ., & Çelik, V. (2020). 1960’ta Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kuruluşundan 2004 Annan Planı’na kadar olan süreçte Kıbrıs meselesi. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 6(2), 168–193.
Çelik, M. (2020). Kıbrıs’ta İngiliz yönetimi ve etnik gerginlikler. Kıbrıs Araştırmaları Dergisi, 15(2), 45–62.
Dodd, C. H. (2005). The History and Politics of the Cyprus Conflict. Palgrave Macmillan.
Dodd, C. (2010). The history and politics of the Cyprus conflict. Palgrave Macmillan.
Davies, J. (2018). Ethnic conflicts and colonial legacies in Cyprus. Routledge.
Güneş, A. (2022). Deniz-enerji güvenliği ilişkisi bağlamında Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki enerji politikalarının analizi. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(1), 363-391.
Diez, T. (2002). The European Union and the Cyprus Conflict: Modern Conflict, Postmodern Union. Manchester University Press.
Emerson, M., & Tocci, N. (2004). The European Union and the Cyprus Conflict: A Study in Ambiguity. Centre for European Policy Studies (CEPS).
Fisher, R. (2020). Ethnic conflicts and colonial legacies in Cyprus. Routledge.
Hale, J. (2019). Ottoman wars and treaties: A historical analysis. Routledge.
Hale, W. (2013). Turkish foreign policy since 1774. Routledge.
Hanioglu, M. Ş. (2008). A brief history of the late Ottoman Empire. Princeton University Press.
Holland, R. (2019). Britain and the revolt in Cyprus, 1954–1959. Oxford University Press.
Irkıçatal, E. (2012). İkinci Dünya Savaşı sonrası İngiltere’nin Ortadoğu politikaları için Kıbrıs’ın stratejik önemi ve Kıbrıs meselesinin ortaya çıkışı. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15, 31–59.
Jelavich, B. (1983). History of the Balkans: Eighteenth and nineteenth centuries (Vol. 1). Cambridge University Press.
Johnson, M. (2020). European colonial expansion and the Mediterranean. Cambridge University Press.
Kaya, S. (2018). Ayastefanos Antlaşması ve Kıbrıs. Tarih İncelemeleri Dergisi, 24(1), 23–39.
Kaymak, E. (2020). Doğu Akdeniz Enerji Gelişmeleri ve Kıbrıs Sorunu. Ortadoğu Etütleri, 11(1), 67–86.
Ker-Lindsay, J. (2011). The Cyprus problem: What everyone needs to know. Oxford University Press.
Ker-Lindsay, J. (2020). The Cyprus problem: What everyone needs to know. Oxford University Press.
Kyriacou, A. (2020). British rule in Cyprus: Political and social consequences. Palgrave Macmillan. Kyris, G. (2020). Europeanisation and sovereignty conflicts: The case of Cyprus. Third World Quarterly, 41(6), 1003-1020.
Markides, D. (2018). The end of Ottoman Cyprus: Britain’s arrival and the nationalist movements. I.B. Tauris.
Mallinson, W. (2005). Cyprus: A modern history. I.B. Tauris.
Mavrogordatos, G. (2017). Nationalism and irredentism in modern Greece. Harvard University Press.
Michael, M. (2009). Resolving Cyprus: New approaches to conflict resolution. I.B. Tauris.
Mitchell, L. (2022). Geopolitics of Cyprus: Past and present. Springer.
Nevzat, A. (2019). Nationalism among the Turkish Cypriots: The division of a community. Istanbul Bilgi University Press.
Özersay, K. (2005). Kıbrıs Sorunu ve Uluslararası Hukuk. Ankara: USAK Yayınları.
Papadakis, Y. (2018). Echoes from the past: Cyprus and the burden of history. Berghahn Books.
Peker, H. S., Öztürk Oktay, K., & Şensoy, Y. (2019). Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanları ve enerji kaynakları çerçevesinde Türkiye’nin enerji güvenliği. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 8(1), 85-106.
Smith, J. (2018). Strategic trade routes and imperial ambitions. Routledge.
Smith, R. (2020). The Eastern Question and British foreign policy. Palgrave Macmillan.
Solomonides, S. (2022). The geopolitics of Cyprus: Colonial legacies and ethnic tensions. Springer.
Stergiou, A. (2020). The geopolitics of Cyprus: Regional dynamics and international interventions. Springer.
Taylor, R. (2021). Energy resources and international conflicts. Springer.
Tocci, N. (2000). The ‘Cyprus question’: Reshaping community identities and elite interests within a wider European framework. https://www.files.ethz.ch/isn/29181/154_The%20Cyprus%20Question.pdf
Tocci, N. (2000). Turkey and the European Union: An awkward candidate for membership. Palgrave Macmillan.
Tocci, N. (2000). Turkey’s European Future: Behind the Scenes of America’s Influence on EU-Turkey Relations. European University Institute, Working Paper No. 54.
TUİÇ Akademi. (2023, 19 Ocak). Uluslararası hukuk değerlendirmesi ve KKTC’nin deniz yetki alanları. TUİÇ Akademi. https://www.tuicakademi.org/uluslararasi-hukuk-degerlendirmesi-ve-kktcnin-deniz-yetki-alanlari/
Wilson, D. (2017). Berlin Congress and British diplomacy in the Mediterranean. Cambridge University Press.
Wilson, D. (2017). Great Britain and Cyprus: A colonial perspective. Springer.
Williams, D. (2017). British diplomacy and Ottoman relations. Palgrave Macmillan.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Siyaset

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Beyza Nur Çırak
0009-0004-7288-8886
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

30 Mart 2025

Kabul Tarihi

22 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 1 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA47YN98PR

APA

Çırak, B. N. (2025). Kıbrıs Sorununun Tarihsel Süreci ve Türkiye’nin Yunanistan ve AB ile İlişkilerine Etkileri. Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 69-85. https://izlik.org/JA47YN98PR

Kıbrıs Sorununun Tarihsel Süreci ve Türkiye’nin Yunanistan ve AB ile İlişkilerine Etkileri

The Historical Process of the Cyprus Problem and Its Effects on Turkey's Relations with Greece and the EU

Abstract

Kıbrıs Sorununun Tarihsel Süreci ve Türkiye’nin Yunanistan ve AB ile İlişkilerine Etkileri

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster