Örgün Eğitimden Açık Öğretim Lisesine Stratejik Geçiş: Öğrenci ve Veli Algıları Üzerine Bir Durum Çalışması

Öz

Son yıllarda örgün eğitimden Açık Öğretim Lisesine (AÖL) doğru yaşanan kitlesel yönelim, Türk eğitim sisteminde okulun işlevi üzerine yeniden düşünmeyi zorunlu kılan bir tablo ortaya çıkarmıştır. Bu araştırma, lise son sınıf öğrencilerinin ve velilerinin örgün eğitimden ayrılarak AÖL’ye geçiş kararı almalarının ardındaki sebepleri ve bu sürece dair deneyimlerini kendi pencerelerinden anlamayı hedeflemektedir. Durum çalışması deseninde yürütülen araştırmada, geçiş sürecini bizzat deneyimleyen 11 öğrenci ve 13 veli ile görüşülmüş, elde edilen veriler tematik analizle incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, geçiş kararının duygusal bir tercih olmaktan çok üniversite sınavına hazırlık sürecinde zamanı yönetme arzusuna dayalı stratejik bir hamle olduğunu göstermektedir. Katılımcılar, örgün eğitimi yoğun müfredatı ve disiplin sorunları nedeniyle üniversite sınavı hazırlığında yavaşlatıcı bir unsur olarak nitelendirirken AÖL’yi esnek yapısı sayesinde pragmatik bir kaçış alanı ve sınav hazırlık fırsatı olarak değerlendirmektedir. Ayrıca dershanelerin fiili okul gibi işlev görmesi, örgün eğitimin akademik cazibesini yitirmesinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Çalışma, AÖL'ye geçişin öğrencilere bireysel çalışma konforu sağlasa da okulun sosyal ortamından koparak izolasyona sürüklenmelerine yol açtığını ve özdisiplin sorunu yaşayan öğrenciler için bu sürecin riskli bir zemine dönüştüğünü ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Açık Öğretim Lisesi
• Üniversite Sınavına Hazırlık
• Gölge Eğitim
• Okulun İşlevsizleşmesi
• Öğrenci Hareketliliği
• Eğitim Politikaları

Strategic Transition from Formal Education to Open High School: A Case Study on Student and Parent Perceptions

Öz

The mass shift from formal education to Open High School (OHS) in recent years has created a landscape that compels us to rethink the function of schooling within the Turkish education system. This study aims to understand the underlying reasons behind the decision of high school seniors and their parents to leave formal education for OHS, viewing these experiences through their own lenses. Designed as a case study, the research draws on interviews with 11 students and 13 parents who have personally experienced this transition, and the data were examined using thematic analysis. The results indicate that the decision to switch is less of an emotional preference and more of a strategic maneuver driven by the desire to manage time effectively during the university entrance exam preparation process. Participants characterize formal education as a hindrance to exam preparation due to its intensive curriculum and disciplinary issues, whereas they view OHS as a pragmatic escape route and an opportunity for focused preparation, thanks to its flexible structure. Furthermore, the fact that private tutoring centers have begun to function as de facto schools plays a decisive role in formal education losing its academic appeal. The study highlights that while switching to OHS offers the comfort of independent study, it also leads to social isolation by severing students from the school environment and turns into a risky endeavor for those struggling with self-discipline.

Anahtar Kelimeler

• Open High School
• University Exam Preparation
• Shadow Education
• School Dysfunction
• Student Mobility
• Education Policies

Kaynakça

1. Açık Öğretim Ortaokulu (2023). Okulumuz. Erişim adresi: http://aio.meb.gov.tr/www/okulumuz/icerik/2
2. Açıkel, K. S. ve Öztürk, Z. (2023). Açık öğretim liseleri öğrencilerinin sosyodemografik özellikleri ve eğitim süreçlerinin incelenmesi. Millî Eğitim Dergisi, 52(239), 2203-2240. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1159853
3. Afen, I. R. ve Chukwudi, U. M. (2024). An analysis of the factors that contribute to high school dropout rate in Calabar Municipality of Cross River State, Nigeria. Journal of Public Administration, Policy and Governance Research, 2(3), 1-13.
4. Asal, Ö. (2024). Üniversite sınavına hazırlık sürecinde 12. sınıf öğrencilerinin örgün öğretime ve açık öğretim lisesine yönelik algıları nasıldır? Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Aksaray.
5. Au, W. (2011). Teaching under the new Taylorism: High‐stakes testing and the standardization of the 21st century curriculum. Journal of Curriculum Studies, 43(1), 25-45. https://doi.org/10.1080/00220272.2010.521261
6. Ayten, M. Y. ve Hayırsever, F. (2019). Ortaöğretim kademesinde uygulanan öğretim programlarının öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(2), 290-323.
7. Bağrıacık Yılmaz, A. ve Özcan, S. (2022). Can simidi mi kâbus mu? Ebeveynler acil uzaktan eğitim hakkında ne düşünüyor? Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 8(2), 100-123. https://doi.org/10.51948/auad.1108693
8. Baloğlu, H. ve Fırat, M. (2022). İlkokul öğretmenleri covid-19 pandemi deneyimlerine dayalı olarak uzaktan eğitim ve yüz yüze eğitimi nasıl karşılaştırıyorlar? Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 8(2), 1-35. https://doi.org/10.51948/auad.1069056

9. Başgil, A. F. (2017). Gençlerle başbaşa. İstanbul: Yağmur Yayınevi.
10. Becerikli, S. (2021). Türk eğitim tarihinde bir uzaktan öğretim deneyimi (YAYKUR). MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 1(23), 461-475.
11. Belen, A., Kandak, M., Demir, E., Cekin, B., Demir, M. ve Kandak, D. (2021). Açık lise öğrencilerinin görüşleri doğrultusunda açık liseyi tercih nedenlerinin belirlenmesi: Ermenek örneği. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, 3(6), 99-114.
12. Berti, C., Molinari, L. ve Speltini, G. (2010). Classroom justice and psychological engagement: Students’ and teachers’ representations. Social Psychology of Education, 13, 541-556. https://doi.org/10.1007/s11218-010-9128-9
13. Bhorkar, S. ve Bray, M. (2018). The expansion and roles of private tutoring in India: From supplementation to supplantation. International Journal of Educational Development, 62, 148-156. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2018.03.003
14. Bozkurt, A. (2017). Türkiye’de uzaktan eğitimin dünü, bugünü ve yarını. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 3(2), 85-124.
15. Bozkurt, A. (2020). Koronavirüs (Covid-19) pandemi süreci ve pandemi sonrası dünyada eğitime yönelik değerlendirmeler: Yeni normal ve yeni eğitim paradigması. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(3), 112-142.
16. Can, E. (2017). Öğrenci görüşlerine göre merkezî sınavların etkilerinin belirlenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(58), 108-122.
17. Can, E. (2020). Coronavirüs (Covid-19) pandemisi ve pedagojik yansımaları: Türkiye’de açık ve uzaktan eğitim uygulamaları. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 11-53.
18. Can, E. ve Sakallı, A. (2023). Örgün öğretimden açık liseye geçiş nedenleri: Bir durum çalışması. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 9(1), 194-237. https://doi.org/10.51948/auad.1214224
19. Creswell, J. W. ve Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Thousand Oaks: Sage.
20. Creswell, J. W. ve Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches. Los Angeles: Sage.
21. Cruz, S. S. ve Vargas, D. S. (2021). Open high school program (OHSP): Efficacy in its implementation. SSRN Electronic Journal. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3800933
22. Çakır, R. ve Çolak, C. (2019). Lise öğrencilerinin okul terki riskine ilişkin görüşleri. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 11(21), 269-286.
23. Çam Tosun, F. ve Bayram, A. (2015). Açık öğretim lisesinde artış: Kadın öğrenciler. Eğitim Bilim Toplum Dergisi, 13(49), 84-99.
24. Çekerol, K. (2020). Türkiye’de uzaktan öğretime geçiş sürecinde üniversitelerin değişen idari yapıları. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 54-75.
25. Çetinkaya, S. ve Demirel, B. (2022). Öğrencilerin açık öğretim lisesini tercih nedenleri ve açık öğretim lisesi hizmetlerine yönelik görüşleri (Erzin Örneği). İçinde Kamışlı, H. (Ed.), Research in Social Sciences Volume II (ss. 79-104). İzmir: Duvar Yayınları.
26. Çivril, H. ve Aruğaslan, E. (2022). Uzaktan eğitim öğrencilerinin öz-düzenleme becerilerinin incelenmesi: ISUBÜ Uzaktan Eğitim Meslek Yüksekokulu örneği. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 8(2), 55-73. https://doi.org/10.51948/auad.1076895
27. Dawidowicz, P. (2011). With scholarship practice in mind: The case study as research model. The Journal of Applied Instructional Design, 1(2), 5-12.
28. Demiray, U. ve Adıyaman, Z. (2002). A review of the literature on the open high school in Turkey between the years on its 10th anniversary (1992-2002). Ankara: MEB Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü.
29. Deniz, Ş. ve Alıcı, A. E. (2024). Küresel bağlamda uzaktan eğitim teorilerinin, dönüşümlerin ve ortaya çıkan yeni eğilimlerin gelişimi: Kapsamlı bir araştırma makalesi. Kastamonu Education Journal, 32(4), 600-611. https://doi.org/10.24106/kefdergi.1574351
30. Eraslan, T. V. ve Atik Kara, D. (2024). Okul terki eğilimi olan ve olmayan öğrencilerin okul terki hakkındaki görüşleri: Bir durum çalışması. Edu 7: Yeditepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(16), 41-76.
31. Erkol, H. (2019). Öğrencilerin bakış açısıyla öğretmenlerin istenmeyen davranışları. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(3), 81-96.
32. Eryılmaz Ballı, F. ve Kartal, S. (2020). Okul terki araştırmaları: Sistematik bir analiz çalışması. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 257-278.
33. Genç, Y. (2016). Üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin sınav kaygılarını etkileyen faktörler. İçinde International Congress on Politic, Economic and Social Studies ICPESS 24-26 Ağustos 2016 (s. 219-239). İstanbul: Sakarya Üniversitesi.
34. Glesne, C. (2016). Becoming qualitative researchers: An introduction. Boston: Pearson.
35. Gorham, J. ve Christophel, D. M. (1992). Students’ perceptions of teacher behaviors as motivating and demotivating factors in college classes. Communication Quarterly, 40(3), 239-252. https://doi.org/10.1080/01463379209369839
36. Gül, S., Kıran, Ö. ve Nasirsi, H. (2016). Ortaöğretim (lise) öğrencilerinin devamsızlık nedenleri ve yeni ortaöğretim Kurumları yönetmeliğinin öğrenci devamsızlıkları üzerindeki etkileri (Atakum ilçesi örneği). Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(44), 925-933.
37. Gümüş, A. (2021). Örgün eğitimden kopuş. Evrensel. Erişim adresi: https://www.evrensel.net/haber/446721/orgun-egitimden-kopus
38. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe - yöntem - analiz. Ankara: Seçkin.
39. Izgı Onbaşılı, Ü. ve Sezginsoy Şeker, B. (2021). Distance education in the Covid-19 pandemic period: Opinions of primary pre-service teachers about teaching practice course. Journal of Educational Technology & Online Learning, 4(4), 726-744. https://doi.org/10.31681/jetol.1016098
40. İnal, K. (2012). The educational politics of the AKP: The collapse of public education in Turkey. İçinde K. İnal ve G. Akkaymak (Eds.). Neoliberal transformation of education in Turkey (ss. 17-30). New York: Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1057/9781137097811_2
41. İncirci, A., İlğan, A., Sırem, Ö. ve Bozkurt, S. (2017). Ortaöğretim destekleme ve yetiştirme kurslarına ilişkin öğrenci görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42, 50-68
42. Karadağ, N. (2021). Açıköğretim Sistemi’nde çevrimiçi sınav uygulamasının sınav hazırlama sürecine etkisi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 7(1), 45-60.
43. Kaya, E. (2023). Açık ve uzaktan muhasebe eğitiminin sürdürülebilirliği ve Covid-19 pandemi deneyimi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 9(1), 408-431. https://doi.org/10.51948/auad.1203846
44. Kaya, F. (2019). Ortaöğretim kademesinde örgün eğitim dışına çıkma durumunun çeşitli değişkenler açısından analizi (Malatya ili örneği). İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
45. Kaya, Z. (2002). Uzaktan eğitim. Ankara: Pegem A Yayınları.
46. Kekeç, K. ve Üstün, A. (2022). Açık Öğretim Lisesinde öğrenim gören öğrencilerin eğitimde karşılaştıkları sorunların akademik başarılarına etkileri. Academic Social Resources Journal, 7(39), 722- 731.
47. Kutlu, Ö. (2001). Ergenlerin üniversite sınavına ilişkin kaygıları. Eğitim ve Bilim, 26(121), 12-21.
48. Kwo, O. ve Bray, M. (2014). Understanding the nexus between mainstream schooling and private supplementary tutoring: Patterns and voices of Hong Kong secondary students. Asia Pacific Journal of Education, 34(4), 403-416. https://doi.org/10.1080/02188791.2014.961900
49. Lang, C. (2021). Extracurricular activities can play a central role in K-12 education. Phi Delta Kappan, 102(8), 14-19. https://doi.org/10.1177/00317217211013931
50. Lee, C. J., Park, H. J. ve Lee, H. (2012). Shadow education systems. İçinde G. Sykes, B. Schneider, D. N. ve Plank (Eds.). Handbook of education policy research (ss. 917-935). New York: Routledge.
51. Loyalka, P. ve Zakharov, A. (2016). Does shadow education help students prepare for college? Evidence from Russia. International Journal of Educational Development, 49, 22-30. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2016.01.008
52. Malkamak, G. R. ve Ünsal, H. (2024). Covid-19 pandemisi sürecinde ortaokul öğrencilerinin uzaktan eğitime ilişkin görüşleri. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 10(2), 121-153. https://doi.org/10.51948/auad.1473809
53. MEB (1982). Yaygın Yüksek Öğretim Kurumu (YAYKUR). Ankara: Mesleki ve Teknik Açıköğretim Okulu Matbaası.
54. MEB (2005). Millî Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Lisesi Yönetmeliği. Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2005/12/20051214-9.htm
55. MEB (2014). Türkiye Hayat Boyu Öğrenme Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2014-2018). Erişim adresi: http://hbogm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2015_04/20025555_hbostratejibelgesi_2014_2018.pdf
56. MEB (2018). Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği. Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=24507&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
57. MEB (2021a). Millî Eğitim İstatistikleri, Örgün Eğitim 202/’21. Erişim adresi: http://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2021_09/10141326_meb_istatistikleri_orgun_egitim_2020_2021.pdf
58. MEB (2021b). Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü 2021 yılı birim faaliyet raporu. Erişim adresi: http://hbogm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_04/15170815_2021_Mali_-Birim_Faaliyet_Raporu.pdf
59. MEB (2023a). Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/09/20230908-2.htm
60. MEB (2023b). Açık Öğretim Liselerine Geçişleri Sınırlayan Genelge Yayımlandı. Erişim adresi: https://www.meb.gov.tr/acik-ogretim-liselerine-gecisleri-sinirlayan-genelge-yayimlandi/haber/30905/tr
61. MEB (2024). Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240813-4.htm
62. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. San Francisco: Jossey-Bass.
63. Merriam, S. B. ve Tisdell, E. J. (2016). Qualitative research: A guide to design and implementation. San Francisco: Jossey-Bass.
64. Miles, M. B., Huberman, A. M. ve Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook. Los Angeles: Sage.
65. Molinari, L., Speltini, G. ve Passini, S. (2013). Do perceptions of being treated fairly increase students’ outcomes? Teacher-student interactions and classroom justice in Italian adolescents. Educational Research and Evaluation, 19(1), 58-76. https://doi.org/10.1080/13803611.2012.748254
66. OECD (2012). Equity and quality in education: Supporting disadvantaged students and schools. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264130852-en
67. OECD (2018). Equity in education: Breaking down barriers to social mobility. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264073234-en
68. OECD. (2021). Education at a glance 2021: OECD indicators. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/b35a14e5-en
69. Öncü, Ç. E. (2017). Ortaöğretim öğrencilerinin açık öğretim lisesine geçiş nedenlerine ilişkin öğrenci, okul yöneticisi, öğretmen ve veli görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
70. Özalp, U. (2022). Açık Öğretim Lisesi’ne Göç, (Politika Notu: 2022/47). İstanbul: İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı. http://dx.doi.org/10.26414/pn047
71. Özbay, Ö. (2015). Dünyada ve Türkiye’de uzaktan eğitimin güncel durumu. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(5), 376-394.
72. Özyürek, R. ve Atıcı, M. (2002). Üniversite Öğrencilerinin Meslek Seçimi Kararlarında Kendilerine Yardım Eden Kaynakların Belirlenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2(17), s. 33‐42
73. Patton, M. Q. (2014). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice. Thousand Oaks: Sage.
74. Pedditzi, M. L. (2024). School satisfaction and self-efficacy in adolescents and intention to drop out of school. International Journal of Environmental Research and Public Health, 21, 1-11. https://doi.org/10.3390/ijerph21010111
75. Pereira, G. A. A., Demura, K. D., Nunes, I. C., Paula, K. C. ve Lira, P. S. (2024). An early warning system for school dropout in the state of Espirito Santo: A machine learning approach with variable selection methods. Pesqisa Operacional, 44, 1-18. https://doi.org/10.1590/0101-7438.2023.043.00275092
76. Sarıbaş, S., Şahin, M. D. ve Saltık Ayhanöz, G. (2025). Ortaöğretim öğrencilerinin açık liseye ilişkin yaklaşımlarının bazı değişkenler bakımından incelenmesi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 11(1), 182-221. https://doi.org/10.51948/auad.1575964
77. Sarıca, R. (2019). Destekleme ve Yetiştirme Kurslarına (DYK) yönelik öğretmen görüşleri. Millî Eğitim Dergisi, 48(221), 91-122.
78. Sezgin, S. ve Fırat, M. (2020). Covid-19 pandemisinde uzaktan eğitime geçiş ve dijital uçurum tehlikesi. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(4), 37-54.
79. Shcheglova, I. A. (2019) Can Student Engagement in Extracurricular Activities Facilitate the Development of Their Soft Skills? Monitoring of Public Opinion: Economic and Social Changes, 6, 111-121. https://doi.org/10.14515/monitoring.2019.6.07
80. Sığrı, Ü. (2021). Nitel araştırma yöntemleri. İstanbul: Beta.
81. Solak, H. İ., Ütebay, G. ve Yalçın, B. (2020). Uzaktan eğitim öğrencilerinin basılı ve dijital ortamdaki sınav başarılarının karşılaştırılması. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(1), 41-52.
82. Soldan, T. ve Soldan, U. (2024). Yeni medya araçlarının eğitim süreçlerine etkisi. TAM Akademi Dergisi, 3(4), 180-204. https://doi.org/10.58239/tamde.2024.02.003.x
83. Sözer, Y. (2017). Mesleki açık öğretim lisesi öğrencilerinin örgün eğitim dışında olma nedenlerine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 493-507.
84. Şahin, M. (2021). Dünyada ve Türkiye’de Yükseköğretimde Uzaktan Eğitimin Tarihi ve Gelişim Süreci. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(7), 91-113.
85. Şahin, B. ve Uysal, M. (2017). Açık öğretim lisesinin yetişkin eğitiminde katılım sorunsalı bağlamında incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 50(1), 127-159.
86. Tait, G. (2013). Making sense of mass education. Cambridge: Cambridge University Press.
87. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2020). 2020/35 Sayılı Açık Öğretim Lisesi, Genel Lise (dönemlere göre) haftalık ders çizelgesi, Açık Öğretim İmam Hatip Lisesi (dönemlere göre) haftalık ders çizelgesi ve Mesleki Açık Öğretim Lisesi Anadolu Meslek programı haftalık ders çizelgesine ilişkin karar. Erişim adresi: http://tebligler.meb.gov.tr/index.php/tuem-sayilar/finish/88-2020/5349-2759-aralik-2020
88. Tok, M. Ç. (2022). Uzaktan öğrenenler tarafından üretilen YouTube videolarında akran desteğini keşfetmek. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 8(1), 32-63. https://doi.org/10.51948/auad.999006
89. UNESCO. (2018). Handbook on measuring equity in education. Canada: UNESCO Institute for Statistics.
90. Wang, L. ve Calvano, L. (2022). Class size, student behaviors and educational outcomes. Organization Management Journal, 19(4), 126-142. https://doi.org/10.1108/OMJ-01-2021-1139
91. Yıldırım, M. (2024). Açık ve uzaktan eğitimde çevrimiçi sınavlara ve teknolojiye yönetsel bir bakış. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 10(1), 1-17. https://doi.org/10.51948/auad.1386210
92. Yıldırım Taştı, Ö. ve Demir, C. E. (2022). Gölgelerden ışığa gölge eğitim: Türkiye’de temel liseler örneği. Eğitim ve Bilim, 47(211), 139-169. https://doi.org/10.15390/EB.2022.11222
93. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
94. Yıldız, M. (2011). İlköğretim okulu öğrencilerinin devamsızlık sebeplerinin araştırılması (Elazığ ili örneği). Ahi Evran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kırşehir.
95. Yin, R. K. (2014). Case study research: Design and methods. Los Angeles: Sage.
96. Yüksel, G. N. (2021). Van ilindeki orta öğretim öğrencilerinin açık liseye geçiş nedenleri. Trabzon Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trabzon.
97. Zengin, M. (2021). Investigation of high school students’ dropout risk level. Shanlax International Journal of Education, 9, 59-68. https://doi.org/10.34293/education.v9iS1-May.4000