SANAYİDE TEMİZ ÜRETİM VE DÖNGÜSEL EKONOMİYE GEÇİŞTE ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ YAKLAŞIMI: BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Günümüzde sanayi dünyası, tekil endüstri mantığından
uzaklaşarak birbiriyle daha çok iletişim halinde olan çoğul endüstri
yaklaşımına doğru hızla ilerlemektedir. Bu durum, işletmeler arasındaki
etkileşimin sadece hammadde veya ürün kullanımından ibaret olmadığını, aynı
zamanda yan ürün ve diğer birçok atık çeşidinin de birer hammadde olabileceğini
göstermektedir. Son yıllarda, hızlı
endüstrileşme ile birlikte meydana gelen bu yönelim, öncelikle boru sonu
yaklaşımın terkedilmesi ve kirlilik önleme mantığının geliştirilmesi
adımlarıyla güçlendirilmiştir. Bu çalışmada, temiz üretim anlayışının son
zamanlarda artan bir gelişim gösteren araçlarından birisi olan endüstriyel simbiyoz
yaklaşımı irdelenmiş ve bu yaklaşımın temel prensipleri üzerinde durulmuş, Dünya
ve Türkiye’deki endüstrilerde gerçekleştirilmiş uygulamalar hakkında bir
değerlendirme yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Sarup M. Post-Yapısalcılık ve Postmodernizm. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları, 1997.
- Uslu İ. Çevre Sorunları. İstanbul, İnsan Yayınları, 1995.
- Demirer G. N. Kirlilik Önleme Yaklaşımlarının Temel Prensipleri. Çevre & Müh- TMMOB 2003; 25: 13-20.
- Kjaerheim G. Cleaner production and sustainability. J Clean Prod 2005; 13: 329-339.
- Frondel M, Horbach J, Rennings K. End-of-Pipe or Cleaner Production? An Empirical Comparison of Environmental Innovation Decisions Across OECD Countries. In:Center for European Economic Research, Discussion Paper 2004; 04-82.
- Staniškis J, Varžinskas V. Life Cycle Based Design and Product Development: Application of LCA to Lithuanian Industry. Environ Res Eng & Manage 2010; 4: 43-53.
- Doğru B. 100 Maddede Sürdürülebilirlik Rehberi. İstanbul: İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD), 2016.
- Banar M. Sürdürülebilir Atık Yönetimi’nin Sağlanması ve Endüstriyel Simbiyozun Önemi. Recy Ind-Atık-Geri Dön End & Çev Der 2017; 104: 52-57.
- Cılız N, Daylan B, Baydar G. Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Yayınları-II, Temiz Üretim. Ankara: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 2011.
- Adams WM. The Future of Sustainability: Re-thinking Environment and Development in the Twentyfirst Century. Report of the IUCN Renowned Thinkers Meeting, 2006.