Araştırma Makalesi

Kentsel Su Talebi Tahmininde İstatistiksel Zaman Serisi Yaklaşımı: Mersin Su Tüketimi Senaryosu

Cilt: 24 Sayı: 2 30 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Kentsel Su Talebi Tahmininde İstatistiksel Zaman Serisi Yaklaşımı: Mersin Su Tüketimi Senaryosu

Öz

Su talebinin doğru tahmin edilmesi, yatırımların optimize edilmesi ve işletme verimliliğinin etkin ve verimli olması, su yönetiminin kararlarını etkilemektedir. Bu çalışmada, Mersin Su ve Kanalizasyon İdaresi'nin (MESKİ) 2015-2024 yılları arasındaki aylık su tüketim verileri üzerinden kentsel su tahmin modelleri istatistiksel ve zaman serisi modelleri kapsamında incelenmiştir. Mersin ilindeki ortalama sıcaklık, yağış, TÜFE ve ÜFE oranları, nüfus, MESKİ bütçesi bağımsız değişkenler olarak ele alınmış, Mersin ilindeki su tüketim verileri betimleyici istatistiksel analizi ile SARİMA zaman serisi modelleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Özetle, Mersin ilinde su talebinin mevsimsel olarak farklılaştığı, aylık ortalama sıcaklık değerlerinin su tüketimi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki gösterdiği, MESKİ fiyat politikasının su tüketimini sınırlı düzeyde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ayman Güler, B., Baran, E.A., Boztaş, N., Karabıyık, T., Kartal, F., Mutlu, G., Örge, A., Sayın, D. & Tulumtaş, S. (1999). Hukuksal ve kurumsal yapı. B. Ayman Güler (Ed.), Su hizmetleri yönetimi-genel yapı içinde (s.35-84). Ankara: TODAİE.
  2. Adamowski, J., Fung Chan, H., Prasher, S. O., Ozga‐Zielinski, B., & Sliusarieva, A. (2012). Comparison of multiple linear and nonlinear regression, autoregressive integrated moving average, artificial neural network, and wavelet artificial neural network methods for urban water demand forecasting in Montreal, Canada. Water Resources Research, 48(1). https://doi.org/10.1029/2010WR009945
  3. Ahmed, A. A., Sayed, S., Abdoulhalik, A., Moutari, S., & Oyedele, L. (2024). Applications of machine learning to water resources management: A review of present status and future opportunities. Journal of Cleaner Production, 441, 140715. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2024.140715
  4. Akdağ, R. (2015). Kentsel su sunumunda bir yönetim aracı olarak su talep tahmini. Niğte Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 8(3), 69–81.
  5. Alıcı, O. V., Deran, A., Yaman, A. & Işıldaklı, B. (2024). Kırsal mahalle uygulamasının su ve kanalizasyon idarelerinin hizmet sunumuna etkisi ve analizi: Mersin örneği. Kent Akademisi, 17(6), 2169-2193. https://doi.org/10.35674/kent.1497629
  6. Altunkaynak, A., Özger, M., & Çakmakci, M. (2005). Water consumption prediction of Istanbul city by using fuzzy logic approach. Water Resources Management, 19(5), 641–654. https://doi.org/10.1007/s11269-005-7371-1
  7. Antunes, A., Andrade-Campos, A., Sardinha-Lourenço, A., & Oliveira, M. S. (2018). Short-term water demand forecasting using machine learning techniques. Journal of Hydroinformatics, 20(6), 1343–1366. https://doi.org/10.2166/hydro.2018.163
  8. Arbués, F., García-Valiñas, M. Á., & Martínez-Espiñeira, R. (2003). Estimation of residential water demand: A state-of-the-art review. Journal of Socio-Economics, 32(1), 81–102. https://doi.org/10.1016/S1053-5357(03)00005-2

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekoloji, Sürdürülebilirlik ve Enerji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

20 Eylül 2026

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

12 Kasım 2025

Kabul Tarihi

19 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yaman, A., & Alıcı, O. V. (2026). Kentsel Su Talebi Tahmininde İstatistiksel Zaman Serisi Yaklaşımı: Mersin Su Tüketimi Senaryosu. Coğrafi Bilimler Dergisi, 24(2), 586-616. https://doi.org/10.33688/aucbd.1822151
AMA
1.Yaman A, Alıcı OV. Kentsel Su Talebi Tahmininde İstatistiksel Zaman Serisi Yaklaşımı: Mersin Su Tüketimi Senaryosu. CBD. 2026;24(2):586-616. doi:10.33688/aucbd.1822151
Chicago
Yaman, Ahmet, ve Orhan Veli Alıcı. 2026. “Kentsel Su Talebi Tahmininde İstatistiksel Zaman Serisi Yaklaşımı: Mersin Su Tüketimi Senaryosu”. Coğrafi Bilimler Dergisi 24 (2): 586-616. https://doi.org/10.33688/aucbd.1822151.
EndNote
Yaman A, Alıcı OV (30 Ekim 2026) Kentsel Su Talebi Tahmininde İstatistiksel Zaman Serisi Yaklaşımı: Mersin Su Tüketimi Senaryosu. Coğrafi Bilimler Dergisi 24 2 586–616.
IEEE
[1]A. Yaman ve O. V. Alıcı, “Kentsel Su Talebi Tahmininde İstatistiksel Zaman Serisi Yaklaşımı: Mersin Su Tüketimi Senaryosu”, CBD, c. 24, sy 2, ss. 586–616, Eki. 2026, doi: 10.33688/aucbd.1822151.
ISNAD
Yaman, Ahmet - Alıcı, Orhan Veli. “Kentsel Su Talebi Tahmininde İstatistiksel Zaman Serisi Yaklaşımı: Mersin Su Tüketimi Senaryosu”. Coğrafi Bilimler Dergisi 24/2 (30 Ekim 2026): 586-616. https://doi.org/10.33688/aucbd.1822151.
JAMA
1.Yaman A, Alıcı OV. Kentsel Su Talebi Tahmininde İstatistiksel Zaman Serisi Yaklaşımı: Mersin Su Tüketimi Senaryosu. CBD. 2026;24:586–616.
MLA
Yaman, Ahmet, ve Orhan Veli Alıcı. “Kentsel Su Talebi Tahmininde İstatistiksel Zaman Serisi Yaklaşımı: Mersin Su Tüketimi Senaryosu”. Coğrafi Bilimler Dergisi, c. 24, sy 2, Ekim 2026, ss. 586-1, doi:10.33688/aucbd.1822151.
Vancouver
1.Ahmet Yaman, Orhan Veli Alıcı. Kentsel Su Talebi Tahmininde İstatistiksel Zaman Serisi Yaklaşımı: Mersin Su Tüketimi Senaryosu. CBD. 30 Ekim 2026;24(2):586-61. doi:10.33688/aucbd.1822151