İklim Riskinin KTKGB ve TM’lerin Ilan ve Mekânsal Planlama Süreçlerine Entegrasyonu: Türkiye’den Ulusal Ölçekli Bir Çerçeve
Öz
İklim değişikliği, özellikle Akdeniz Havzası gibi iklim duyarlı bölgelerde turizm sektörünün sürdürülebilirliğini yeniden şekillendirmektedir. Türkiye’de Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezleri büyük ölçüde turizm potansiyeli ve yatırım çekiciliği temelinde ilan edilmiştir. Ancak sıcak hava dalgaları, kuraklık, şiddetli yağış ve orman yangınları gibi iklim kaynaklı tehlikeler bu yaklaşımın yetersizliğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, turizm alanlarının ilan ve mekânsal planlama süreçlerine iklim riskini entegre eden ulusal ölçekli risk temelli bir sınıflandırma modeli geliştirmektedir. Türkiye genelindeki 237 turizm alanı altı temel iklim tehlikesi açısından değerlendirilmiş ve çoklu tehlike skorları Turizm Baskı Endeksi ile birleştirilmiştir. Bulgular, kıyı alanlarında sıcak hava dalgası ve yangın riskinin, Karadeniz’de şiddetli yağış baskısının, iç bölgelerde ise kuraklık tehdidinin öne çıktığını göstermektedir. Çalışma, turizm planlamasında potansiyel odaklı yaklaşımdan risk temelli yönetişime geçiş gerekliliğini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
- İklim uyumlu turizm planlaması
- Çoklu tehlike risk değerlendirmesi
- Turizm merkezi ilanı
- Mekânsal planlama
Destekleyen Kurum
Teşekkür
Kaynakça
- Adloff, F., Somot, S., Sevault, F., Jorda, G., Aznar, R., Deque, M., Hermann, M., Marcos, M., Dubois, C., Padorno, E., Alvares-Fanjul, E., & Gomis, D., (2015). Mediterranean Sea response to climate change in an ensemble of twenty first century scenarios. Climate Dynamics, 45(9–10), 2775–2802. https://doi.org/10.1007/s00382-015-2507-3
- Ali, E., Cramer, W., Carnicer, J., Georgopoulou, E., Hilmi, N. J. M., Le Cozannet, G., & Lionello, P. (2022). Cross-Chapter Paper 4: Mediterranean region. In H.-O. Pörtner, D. C. Roberts, M. Tignor, E. S. Poloczanska, K. Mintenbeck, A. Alegría, M. Craig, S. Langsdorf, S. Löschke, V. Möller, A. Okem, & B. Rama (Eds.), Climate change 2022: Impacts, adaptation and vulnerability. Contribution of Working Group II to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change (pp. 2233–2272). Cambridge University Press.
- Amelung, B., & Viner, D. (2006). Mediterranean tourism: Exploring the future with the Tourism Climatic Index. Journal of Sustainable Tourism, 14(4), 349–366. https://doi.org/10.2167/jost549.0
- Amelung, B., & Viner, D. (2007). The vulnerability to climate change of the Mediterranean as a tourist destination. In B. Amelung, K. Blazejczyk, A. Matzarakis, & D. Viner (Eds.), Climate change and tourism: Assessment and coping strategies (pp. 41–58). Maastricht–Warsaw–Freiburg. https://outil-cactus.parc-golfe-morbihan.bzh/medias/2016/09/Climate-change-and-tourism-assessment-and-coping-strategies.pdf
- Amelung, B., Nicholls, S., & Viner, D. (2007). Implications of global climate change for tourism flows and seasonality. Journal of Travel Research, 45(3), 285–296. https://doi.org/10.1177/0047287506295937
- Amengual, A., Homar, V., Romero, R., Ramis, C., & Alonso, S. (2014). Projections for the 21st century of the climate potential for beach-based tourism in the Mediterranean. International Journal of Climatology, 34(13), 3481–3498. https://doi.org/10.1002/joc.3922
- Bafaluy, D., Amengual, A., Romero, R., & Homar, V. (2014). Present and future climate resources for various types of tourism in the Bay of Palma, Spain. Regional Environmental Change, 14(5), 1995–2006. https://doi.org/10.1007/s10113-013-0450-6
- Becken, S., & Hay, J. E. (2007). Tourism and climate change: Risks and opportunities. Channel View Publications. https://doi.org/10.21832/9781845410681
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kent ve Bölge Planlama (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Elçin Durmaz
Bu kişi benim
0009-0001-2431-0463
Türkiye
Doğan Dursun
*
0000-0003-3791-0027
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
20 Eylül 2026
Yayımlanma Tarihi
-
Gönderilme Tarihi
8 Mayıs 2026
Kabul Tarihi
8 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication