Yağışın mekânsal dağılışında deterministik ve stokastik yöntemler: Mauritius örneği, Doğu Afrika

Cilt: 14 Sayı: 1 1 Nisan 2016
PDF İndir
TR EN

Yağışın mekânsal dağılışında deterministik ve stokastik yöntemler: Mauritius örneği, Doğu Afrika

Öz

Yağış, mekânsal ve zamansal ölçekte büyük değişkenlik gösteren en önemli iklim parametrelerinden biridir. Yağışın doğru bir biçimde modellenmesi, hidrolojik çalışmalar, kuraklık ve sel gibi olayların tahmin edilmesi, yerüstü ve yeraltı su kaynakları miktarının tahmini, su kaynaklarının kirlenmesi ile ilişkili pek çok araştırmanın en önemli bölümünü oluşturur. Bu sebeple, yağışın modellenmesinde çok sayıda enterpolasyon yöntemleri uygulanmakta ve birbirleriyle karşılaştırılarak doğru modeller oluşturulmaktadır. Bu çalışmada, 1981–2010 dönemine ait 53 meteoroloji istasyonunun verileri kullanılarak Doğu Afrika’nın Mauritius ada ülkesinin yıllık ortalama toplam yağış dağılış modeli deterministik yöntemlerden, Thiessen Polygon (TP) ve Inverse Distance Method (IDW) ile stokastik yöntemlerden Ordinary Kriging (OK) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yağış modellerinin doğruluğu Çapraz Geçerlilik (Cross-Validation) yöntemiyle test edilmiş ve modellerin karşılaştırılmasında Ortalama Hata (Mean Error, ME), Ortalama Mutlak Hata (Mean Absolute Error, MAE), Kök Ortalama Kare Hata (Root Mean Square Error, RMSE), Belirleyicilik Katsayısı (Detemination Coefficient, R2)’ndan yararlanılmıştır. Stokastik bir yöntem olan Ordinary Kriging (OK) -17,66 ME, 527,21 MAE, 329,53 mm RMSE ve 0.88 R2değerleri ile en yüksek performans sonucunu vermiştir. Buna karşın deterministik yöntemlerinden biri olan Thiessen Polygon (TP) -78,83 ME, 453,92 MAE, 621,58 mm RMSE ve 0,60 R2değerleriyle en düşük performans değerini göstermiştir. Buna göre, stokastik yöntem sonucu oluşturulan yağış modelinin, deterministik yöntemler kullanılarak oluşturulan yağış modellerine kıyasla doğru bir yağış modeli oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aydın, O. Çiçek, İ. (2013) “Ege Bölgesi’nde yağışın mekânsal dağılımı”, Coğrafi Bilimler Dergisi, 11(2), 101–120.
  2. Aydin, O.; Çiçek, İ. (2015) Geostatistical Interpolation of Precipitation in Turkey, Lambert Academic Publishing, Saarbrucken, Germany.
  3. Aydin, O.; Türkoğlu, N.; Çiçek, İ. (2015) "The importance of geostatistics in physical geography", International Journal of Human Science, 12(2), 1397–1415.
  4. Barnsley, M.J. (2007) Environmental Modeling, CRC Press, USA.
  5. Basistha, A.; Arya, D.S.; Goel, N.K. (2008) “Spatial distribution of rainfall in Indian Himalayas: a case study of Uttarakhand Region, Water Resources Management, 22, 1325–1346.
  6. Bivand, R.S.; Pebesma, E.; Gómez-Rubio, V. (2008) Applied Spatial Data Analysis with R (use R ), 1. Edition, Springer, London.
  7. Boer, E.P.J.; Beurs, K.M.; Hartkamp, A.D. (2001) “Kriging and thin plate splines for mapping climate variables”, International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 3(2), 146–154.
  8. Buytaert, W.; Celleri, R.; Willems, P.; Bie`vre, D.B.; Wyseure, G. (2006) “Spatial and temporal rainfall variability in mountainous areas: a case study from the south Ecuadorian Andes, Journal of Hydrology, 329, 413–421.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Nussaibah Begum Raja Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Nisan 2016

Gönderilme Tarihi

1 Nisan 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aydın, O., & Raja, N. B. (2016). Yağışın mekânsal dağılışında deterministik ve stokastik yöntemler: Mauritius örneği, Doğu Afrika. Coğrafi Bilimler Dergisi, 14(1), 1-14. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000170
AMA
1.Aydın O, Raja NB. Yağışın mekânsal dağılışında deterministik ve stokastik yöntemler: Mauritius örneği, Doğu Afrika. CBD. 2016;14(1):1-14. doi:10.1501/Cogbil_0000000170
Chicago
Aydın, Olgu, ve Nussaibah Begum Raja. 2016. “Yağışın mekânsal dağılışında deterministik ve stokastik yöntemler: Mauritius örneği, Doğu Afrika”. Coğrafi Bilimler Dergisi 14 (1): 1-14. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000170.
EndNote
Aydın O, Raja NB (01 Nisan 2016) Yağışın mekânsal dağılışında deterministik ve stokastik yöntemler: Mauritius örneği, Doğu Afrika. Coğrafi Bilimler Dergisi 14 1 1–14.
IEEE
[1]O. Aydın ve N. B. Raja, “Yağışın mekânsal dağılışında deterministik ve stokastik yöntemler: Mauritius örneği, Doğu Afrika”, CBD, c. 14, sy 1, ss. 1–14, Nis. 2016, doi: 10.1501/Cogbil_0000000170.
ISNAD
Aydın, Olgu - Raja, Nussaibah Begum. “Yağışın mekânsal dağılışında deterministik ve stokastik yöntemler: Mauritius örneği, Doğu Afrika”. Coğrafi Bilimler Dergisi 14/1 (01 Nisan 2016): 1-14. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000170.
JAMA
1.Aydın O, Raja NB. Yağışın mekânsal dağılışında deterministik ve stokastik yöntemler: Mauritius örneği, Doğu Afrika. CBD. 2016;14:1–14.
MLA
Aydın, Olgu, ve Nussaibah Begum Raja. “Yağışın mekânsal dağılışında deterministik ve stokastik yöntemler: Mauritius örneği, Doğu Afrika”. Coğrafi Bilimler Dergisi, c. 14, sy 1, Nisan 2016, ss. 1-14, doi:10.1501/Cogbil_0000000170.
Vancouver
1.Olgu Aydın, Nussaibah Begum Raja. Yağışın mekânsal dağılışında deterministik ve stokastik yöntemler: Mauritius örneği, Doğu Afrika. CBD. 01 Nisan 2016;14(1):1-14. doi:10.1501/Cogbil_0000000170

Cited By

Coğrafi Bilimler Dergisi Creative Commons Attribution-NonCommercial-Non-Derivatives 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) altında lisanslanmıştır.

The Turkish Journal of Geographical Sciences is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-No-Derivatives 4.0 International License (CC BY-NC-ND 4.0).by-nc-nd.svg