Beypazarı İlçesi’nde jeomorfolojik birimler ile arazi kullanım ilişkisi

Öz

Büyük bir kısmı İç Anadolu Bölgesinin Yukarı Sakarya Bölümünde, bir kısmı da Karadeniz Bölgesinin Batı Karadeniz Bölümünde yer alan Beypazarı ilçesinde, doğal ve beşeri özelliklerin farklılığı sürdürülen iktisadi faaliyetler üzerinde büyük etkiler yaratmıştır. İlçenin sahip olduğu doğal özellikler, hem Karadeniz bölgesine hem de İç Anadolu bölgesine ait unsurları barındırmaktadır. Beypazarı ilçesinin jeomorfolojik yapısı, arazi kullanımı üzerinde önemli etkiler yapmıştır. Çalışma alanında aşınım yüzeyleri geniş alan kaplamaktadır. İlçenin kuzeyindeki yüksek aşınım yüzeylerinde orman alanları oldukça geniş yer kaplamaktadır. Tarım alanlarının azaldığı kuzey kesimlerde, halkın geçim kaynakları içerisinde tarımın önemi azalmakta, tarım yerini ormancılık ve hayvancılık faaliyetlerine terk etmektedir. Ancak ilçenin orta ve güney kesimlerindeki aşınım yüzeylerinde yükseltinin azalması tarımsal faaliyetlere olanak tanımaktadır. Söz konusu yerlerde genel olarak kuru tarım yapılmaktadır. İlçedeki vadi tabanlarında, özellikle de Kirmir Çayı vadisi ve çevresinde önemli oranda sebze tarımı yapılmaktadır

Anahtar Kelimeler

• Arazi kullanımı, jeomorfolojik birimler, Beypazarı

Relation of geomorphological units on land use in Beypazarı district

Öz

Diversity in the natural and humankind-related properties of Beypazarı District whose major part takes place in the Upper Sakarya Region of the Central Anatolia Region and a smaller part in the Western Black Sea area of the Black Sea Region has significant effects on how the natural land is being used. The natural features of the district, contains elements of both the Black Sea region and Central Anatolia region. The natural conditions of Beypazarı district, in particular geomorphologic structure, have a major impact on land use. Large part of the study area is dominated by erosional surfaces. In the northern areas, where agricultural land is rather fewer, the importance of agriculture leaves its place to forestry and livestock farming in the livelihoods. However, in central and southern parts of county reduction of the elevation in the erosional surfaces allows agricultural activities. In these areas generally dry farming carried out. In the valley floors in the district, especially around valley of Kirmir, vegetable is cultivated significantly

Anahtar Kelimeler

• Land use, geomorphological units, Beypazarı

Kaynakça

1. Bayar, R. (2003) “ Arazi Kullanımı – Nüfus İlişkisi: Anamur Örneği” Coğrafi Bilimler Dergisi, 1 (1), 97-116, Ankara.
2. Çiçek, İ. (2001) “İlhan – Kirmir Çayı Kavşağı Çevresinin Jeomorfolojisi”, A.Ü. Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, S:8, Ankara.
3. Ege, İ. (2008) Bolkar Dağları’nın Doğu Kesiminde Jeomorfolojik Birimler Üzerinde Arazi Kullanımı, A.Ü., Sos. Bil. Enst., Doktora Tezi (Yayınlanmamış), Ankara.
4. Erol, O. (1973) “Ankara ùehri Çevresinin Jeomorfolojik Ana Birimleri”, A.Ü.Dil ve Tarih – Coğrafya Fak. Yay. No: 240, Coğ. Araş.Enst. Yay. No: 16 Ankara.
5. Gözenç, S. (1980), “Arazi Kullanma ‘Land Use’ Haritalarında Standardizasyon ve Türkiye İçin Bir Öneri”, İstanbul Üniversitesi Coğrafya Enst. Dergisi, S:23, İstanbul.
6. Gürgen, G. (1993) “Kırbaşı Platosunun Jeomorfolojisi ve Araziden Yararlanma Arasındaki İlişkiler”, A.Ü. Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, S:2, Ankara.
7. Öngür,T. (1977) ”Kızılcahamam GB’sının Volkanolojisi ve Petroloji İncelemesi” Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, C:20, Ankara.
8. Özçağlar, A. (1994), “Çarşamba Ovası ve Yakın Çevresinde Araziden Faydalanma”, Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merk. Dergisi, S:3, s.s. 93, Ankara.

9. Özçağlar, A. - Özgür, M.- Somuncu, M. - Bayar, R.-Yılmaz, M. – Yüceşahin, M.- Yavan, N.-Akpınar, N. ve Karadeniz, N. (2006), “Çamlıhemşin İlçesinde Doğal ve Beşeri Kaynak Tespitine Bağlı Olarak Geliştirilen Arazi Kullanım Kararları” Coğrafi Bilimler Dergisi, 4 (1), 1-27, Ankara.
10. Özçağlar, A. (2009), Coğrafyaya Giriş, Ümit Ofset Matbaacılık, Ankara.
11. Pamir, H.N. (1984) Dinamik Jeoloji (Yerin İç Olayları) İst. Ün. Yay. NO:348 Kenan Matbaası, İstanbul.
12. Saner, S. (1977) Gevye-Osmaeli-Gölpazarı-Taraklı Alanının Jeolojisi: Eski Çökelme Ortamları ve Çökelmenin Evrimi. Doktora Tezi (Yayımlanmamış), İstanbul Univ., Fen Fak. Tatbiki Jeoloji Kürsüsü, İstanbul.
13. Sarıaslan M.M., vd. (1998) “Ankara İlinin Çevre Jeolojisi ve Doğal Kaynakları” MTA Rapor No: 10069, Ankara.
14. Taş, B. (2006), Tosya ilçesinde Araziden Yararlanma ve Planlamaya Yönelik Öneriler, A.Ü., Sos. Bil. Enst., Doktora Tezi (Yayınlanmamış), Ankara.
15. Türkan, O. (2012). Beypazarı İlçesinde Arazi Varlığının Tespiti ve Arazi Kullanım Planlamasına Yönelik Öneriler, Ankara Ünv. Sosyal Bilimler Enst. Doktora Tezi (Yayımlanmamış), Ankara.
16. Türkecan A., vd. (1991) “ Seben – Gerede (Bolu) – Güdül – Beypazarı (Ankara) ve Çerkeş – Orta – Kurşunlu (Çankırı) Yörelerinin (Köroğlu Dağları) Jeolojisi ve Volkanik Kayaçların Petrolojisi” MTA Rapor No: 9193, Ankara.