Havran Çayı’nın (Balıkesir) Taşkın Sıklık Analizinde Gumbel ve Log Pearson Tip III Dağılımlarının Karşılaştırılması

Öz

Havran Çayı üzerinde geçmiş dönemlerde birçok taşkın meydana gelmiştir. Sahada 1981 yılından itibaren yağış şiddetinin azalması ve Havran Çayı yatağı üzerindeki bazı çalışmalara bağlı olarak taşkın yaşanmamıştır. Olası taşkınlara karşı hazırlıkların yapılması açısından taşkınların sıklık analizlerinin önemi büyüktür. Bu amaçla, çalışmada Havran Çayı’nın 5, 10, 25, 50, 100, 200 ve 1000 yıllık tekrarlama sıklıklarının hesaplanmasında istatistiksel yöntemlerden Gumbel ve Log Pearson Tip III dağılımları kullanılmıştır. Ayrıca Havran Çayı’na katılan Küçükçay, Bent ve Kışla yan derelerinin de aynı tekrarlama sıklıklarındaki akım miktarları aynı istatistiksel yöntemlerle hesaplanmıştır. Sonuç olarak taşkın risk analizlerine altlık oluşturan tekrarlama sıklıklarına ait akım değerleri bulunmuş ve iki istatistiksel yöntemin sonuçları karşılaştırılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Gumbel Dağılımı, Log Pearson Tip III Dağılımı, Taşkın Sıklık Analizi, Havran Çayı

Comparison of Gumbel and Log Pearson type III distributions in flood frequency analysis of Havran river (Balıkesir)

Öz

So many floods occurred on the Havran River in the past. From 1981 to present, floods have not occurred due to decreasing of rainfall intensity and some constructions on the river channel. Flood frequency analyses play an important role to understand probable floods. Because of that, in this study, Gumbel and Log Pearson Type III distributions were used in flood frequency analysis to extract 5, 10, 25, 50, 100, 200 and 1000 years flood of Havran River. In addition, flood frequencies of Küçükçay, Bent and Kışla tributaries were calculated using same statistical techniques and return periods. Finally, discharge data of different return periods which are the main input in flood risk analysis were obtained and results of two statistical techniques were compared

Anahtar Kelimeler

• Gumbel Distribution, Log Pearson Type III Distribution, Flood Frequency Analysis, Havran River

Kaynakça

1. Akdağ, M. (1975) Türk Halkının Dirlik ve Düzenlik Kavgası (Celali İsyanları), Ankara.
2. Bedient, P.B., Huber, W.C. (2002) Hydrology and Floodplain Analysis, Prentice Hall, USA.
3. Bobee, B.B. ve Ashkar, F. (1991) The Gamma Family and Derived Distributions Applied in Hydrology, Water Resources Publication, Littleton, CO.
4. CRED, (2003) International Disaster Database, Centre for Research on the Epidemiology of Disasters, Brussels, Belgium.
5. Chow, V.T. (1964) Handbook of Applied Hydrology, Chapter 8, “Statistical and Probability Analysis of Hydrological Data”, McGraw-Hill, New York.
6. Chow, V.T., Maidment, D.R., Mays, L.R. (1988) Applied Hydrology, McGraw-Hill Inc., Newyork.
7. DSİ. (1988) Edremit-Havran Projesi Planlama Raporu, DSİ XXV. Bölge Müdürlüğü, Balıkesir.
8. Dutta, D., Herath, S. (2004) Trend of floods in asia and proposal for flood risk management with integrated river basin approach, In Proceeding of the Second International Conference of Asia-Pacific Hydrology and Water Resources Association, Singapore, Volume I; 128-137.

9. Dutta, D., Herath, S., Musiake, K. (2006) An application of a flood risk analysis system for impact analysis of flood control plan in a river basin, Hydrological Processes 20: 1365-1384.
10. EM-DAT. (2007) The OFDA/CRED International Disaster Database, www.em-dat.net- Univeriste Catholique de Louvain – Brussel – Belgium.
11. Gumbel, E.J. (1958) Statistics of Extremes, Columbia University Press, New York.
12. Haan, C.T. (1977) Statistical Methods in Hydrology, Iowa State University Press, Ames.
13. IACWD (Interagency Asvisory Committee on Water Data). (1982) Guidelines for Determining Flood Frequency, Bulletin#17B of Hydrology Subcommittee, Office of Water Data Coordination, US Geolohisal Survey, Reston, V.A.
14. IFRCRCS (International Federation of Red Cross and Red Crescent Society). (1998) World Disaster Report 1998, Oxford University Press.
15. Kite, G.W. (1977) Frequency and Risk Analysis in Hydrology, Water Resources Publications, Littleton, CO.
16. Özdemir, H. (2007a) Havran Çayı Havzasının (Balıkesir) CBS ve Uzaktan Algılama Yöntemleriyle Taşkın ve Heyelan Risk Analizi, Basılmamış Doktora Tezi, İ.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, İstanbul.
17. Özdemir, H. (2007b) "SCS-CN Yağış Akış Modelinin CBS ve Uzaktan Algılama Yöntemleriyle Uygulanması: Havran Çayı Havzası Örneği (Balıkesir)", Coğrafi Bilimler Dergisi, Sayı 5, Cilt 2, Ankara (Baskıda).
18. Özdemir, Z. (1998) Körfezdeki Zümrüt Havran, Meltem Ofset, İzmir.
19. Rao, A.R., ve Hamed, K.H. (2000) Flood Frequncy Analysis, CRS Press, USA.
20. Stedinger, J.R., Vogel, R.M. ve Foufoula-Georgiou, E. (1993) “Frequncy Analysis of Extreme Events” Chapter 18 in Handbook of Hydrology, D.R. Maidment, Ed., McGraw-Hill, Newyork.
21. Subramanya, K. (1997) Engineering Hydrology, Tata McGraw Hill. New Delhi.
22. USACE. (1993) Engineering and Desing Hidrologic Frequency Analysis, Department of Army, EM-1110-2-1415, USA.
23. Yetkin, G. (1957) Kuruluşundan Bugüne Kadar Edremit’te Olup Bitenler, Balıkesir.