SOSYO-KÜLTÜREL MİRAS TURİZMİ ve TÜRKİYE’DEN ÖRNEKLER

Öz

Değişim turizmin karakterinde bulunmaktadır. Son yıllarda (1970’li yıllardan sonra) birçok faktörün etkisiyle, turizm olayında normalden kaçıştan öğrenmeye doğru bir eğilim yaşanmaktadır. Bu eğilimle birlikte turizm olayına katılanlar doğa ve kültüre önem vermeye başlamışlardır. Bu çalışmanın amacı, kültür turizminin gelişen bir parçası olan miras turizmini ele almak ve Türk turizminin gündemine taşımaktır. Miras turizmi miras kültür ve doğanın birlikte ele alındığı bir turizm çeşididir. Ancak konunun kapsamlı olması nedeniyle çalışmada miras turizmi yalnızca sosyo-kültürel açıdan ele alınmaktadır. Çalışma sonucu görülmüştür ki konunun gerek kapsamlı oluşu ve gerekse bu konuda öznel davranılması nedeniyle her geçen gün yeni bir turizm çeşidi ortaya çıkabilmektedir. Konuya Türkiye açısından bakıldığında, ülkemizin uzun tarihi geçmişi nedeniyle, zengin sosyo-kültürel miras turizmi çekiciliklerine sahip olduğu görülmektedir. Dolayısıyla Türkiye turizminin, ortaya çıkan bu yeni eğilimden istifade edebilmesi için mekânın yeniden yorumlanmasında fayda bulunmaktadır

Anahtar Kelimeler

• Sosyo-kültürel miras, Keder Turizmi, Endüstriyel Kültür, Soy-sop Turizmi, Türkiye

Socio-cultural Heritage Tourism and Examples from Turkey

Öz

Change is of character of tourism. In recent years (after 1970’s in partucular), tourism has gone through a tendency, escaping from normal toward learning, due to many factors. So the tourist come to give more importance to nature and culture. The aim of this study is to take heritage tourism up, a developing part of cultural tourism and make it a current issue in Turkish tourism. Heritage tourism is of a kind of tourism which considers culture and nature together. But the subject is very broad in scope, so heritage tourism is dealt with from socio-cultural point of view in this study. The study shows that there will appears a new sort of tourism as time goes on, because the subject is comrehensive and is subjectively treated. When it is htought Turkey in mind, it is seen that our country is rich in socio-cultural heritage attractions thanks to its long history. Therefore, if Turkey is to benefit from newly appeared tourism trend, it is worth reinterpreting the space in Turkey

Anahtar Kelimeler

• Socio-cultural heritage, Dark tourism, Industrial culture, Legacy tourism, Turkey

Kaynakça

1. Aliağaoğlu, A., (2004), Afyonkarahisar Şehir Coğrafyası, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Doktora Tezi, Ankara.
2. Atalay, H., (2001) İngilizce-Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu, Ankara.
3. Avcıkurt, C., (2003) Turizm Sosyolojisi, Turist-Yerel Halk Etkileşimi, Detay Yayıncılık, Ankara.
4. Boniface, P., Fowler, P.J., (1993) Heritage and Tourism in ‘the global village’, Routledge, London.
5. Boniface, B.G., Cooper, C., (1994) The Geography of Travel and Tourism (second edition), Butterworth, Heinemann.
6. Boyd, W.S., (2003), “Marketing challenges and opportunities for heritage tourism”, Managing Visitor Attarctions New Directions, In A. Fyall, B. Garrod, A. Leask, Elsevier, s. 189-202, New York.
7. Browne, S., (1994), “Heritage in Irland’s Tourism Recovery”, Cultural Tourism, In J.M. Fladmark, s. 13-25, Donhead, UK.
8. Confer, J.C., Kerstetter, D.L., (2000) “Past Perfect: Explorations of Heritage Toursm”, Parks & Recreation, Vol. 35, Issue 2, s. 38-57.

9. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, (2002) 2000-2001 Raporu, Yurt Dışındaki Vatandaşlarımıza İlişkin Gelişme ve Sayısal Bilgiler, Ankara.
10. Çanakkale Seramik, (1995) Çanakkale Savaşları, Gallipoli Campaign 1915-1916 80. Yıl Dönümü/80 th Anniversary 1915- 1995, İstanbul.
11. Clancy, M., (2002) “The Globalization of Sex Toursim and Cuba: A Commodity Chains Approach”, Studise in Comparative International Development, Vol. 36, No. 4, s. 63-88.
12. Dann, G. M.S., Seaton, A.V., (2001) Slavery, Contested Heritage and Thanatourism, The Howorth Hospitality Press, New York.
13. Doğan, H.Z., (1987) Turizmin Sosyo-Kültürel Temelleri, Uğur Ofset Matbaacılık ve Ticaret, İzmir.
14. Doğaner, S., (2003) “Miras Turizminin Coğrafi Kaynakları ve Korunması”, Coğrafi Çevre Koruma ve Turizm Sempozyumu (16-18 Nisan), İzmir.
15. DPT, (2001) Beş Yıllık Kalkınma Planı, İşgücü Piyasası, Yurt Dışında Yaşayan Türkler ÖİK Raporu, Ankara.
16. Edwards, J. A., (1996) “Mines and Querries,Industrial Heritage Tourism”, Annals of Tourism Research, Vol. 23, No. 2, s. 341-363.
17. Ersoy, M. A., Safahat, Karaman Yayınları.
18. Frances, M., Kevin, B., (2000) “Clonmacnoise: a monostic site, Burial Ground and Tourist Attraction”, Cultural Attractions and European Tourism, In Greg Richards, CABI Publishing, UK.
19. Solmaz, G., (2001) Tanıkların Diliyle Ermeni Vahşeti-bir sözlü tarih denemesi, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara.
20. Harvey, D., (1997) Postmodernliğin Durumu (Çeviren: S. Savran), Metis Yayınları, İstanbul.
21. Herbert, D., (2001) “Literary Places, Tourism and The Heritage Experiance”, Annals of Tourism Research, Vol. 28, No. 2, s. 312-333.
22. Hospers, G., (2002) “Industrial Heritage Tourism and Regional Restructuring in the European Union”, European Planning Studies, Vol. 10, No. 3, s. 397-404.
23. Johnson, N. C., (1996) “ Where Geography and History Meet: Heritage Toursim and the Big House in Ireland”, Annals of Association of American Geographers, 86(3), s. 551-566.
24. Kurat, T., (2001) The Gallipoli Campaign İnternational Perspectives 85 Year on, Conference Papers, 24-25 April 2000, Çanakkale.
25. Kültür Bakanlığı, (2002) Türkiye Müzeleri, Antlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara.
26. Lennon, J., Foley, M., (2000) Dark Tourism, The Attarction of Death and Disaster, Contınuum, London.
27. Light, D., (2000a) “Gazing on communism: heritage tourism and post-communist identities in Germany, Hungary and Romania”, Tourism Gegraphies 2(2), s. 157-176.
28. Light, D., (2000b) “An Unwanted Past: contemporary tourism and the heritage of communism in Romania”, Journal of Heritage Studies, Vol. 6, No. 2, s. 145-160.
29. McCain, G., N.M. Ray., (2003) “Legacy tourism: the research for personel meaning in heritage travel”, Tourism Menagement,Vol. 24, s. 713-717.
30. McIntosh, R.W., Goeldner, C.R., (1986) Tourism Princıples, Practices, Phılosophies, John Wiley & Sons, Inc. New York.
31. Nuryanti, W., (1996) “Heritage and Postmodern Tourism”, Annals of Tourism Research, Vol. 23, No. 2, s. 249-260.
32. Pretes, M., (2002) “Touring Mines and Mining Tourists”, Annals of Tourism Research, Vol. 29, No. 2, s. 439-456.
33. Özgündüz, M.A., (2004) “Caferiler”, Atlas Aylık Coğrafya ve Keşif Dergisi, Sayı 139, s. 84-91.
34. Özgüç, N., (1998) Turizm Coğrafyası, Özellikler, Bölgeler, Çantay Kitabevi, İstanbul.
35. Özgür, E.M., (1998) Türkiye Nüfus Coğrafyası, GMC Basın-Yayın Ltd. Şti, Ankara
36. Rabinson, H., (1976) A Geography of Tourism, Macdonald and Evans, London.
37. Richards, G., (1996) “Production and Consumption of European Cultural Tourism”, Annals of Tourism Research, Vol. 23, No. 2, s. 261-283.
38. Richards, G., (2001) “The Development of Cultural Tourism in Europe”, Cultural Attractions and European Tourism, In Greg Richards, s. 3-30, CABI Publishing, UK.
39. Seaton, A.V., (1999) “War and Thanatourism: Waterloo 1815-1914”, Annals of Tourism Research, Vol. 26, No. 1, s. 130- 158.
40. Shaw, G., Williams, A.M., (1994) Critical Issues in Tourism, Blackwell Publishers, UK.
41. Slade, P., (2003) “Gallipoli Thanatourism The Meaning of ANZAC”, Annals of Tourism Research, Vol. 30, No. 4.
42. Strange, C., Kempa, M., (2003) “Shades of Dark Tourism, Alcatraz and Robben Island”, Annals of Tourism Research, Vol. 30, No. 2, s. 386-405.
43. Tarım ve Orman Bakanlığı, (1981) Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı Uzun Devreli Gelişme Planı, Ankara.
44. Timothy, D., (1997) “Tourism and Personel Heritage Experience”, Annals of Tourism Research, Vol. 24, Issue 3, s. 751-754.
45. Tunbridge, J., Ashworth, G., (1996) Dissonant Heritage: The Managment of the past as a Resource in Conflict, Wiley, Chischester.
46. Türk Dil Kurumu, (1988) Türkçe Sözlük, Ankara.
47. Urry, J., (1990) The Tourist Gaze, Sage Publications, London.
48. Uzuner, B., (2001) Uzun, Beyaz Bulut Gelibolu, Remzi Kitabevi.
49. Williams, S., (1998) Tourism Geography, Routledge, London.
50. Yale, P., (1991) From Tourist attractions to Heritage Tourism, ELM Publications, Huntingdon.
51. Yaşar, O., (2001) “Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı (Barış Parkı), Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri”, Türk Coğrafya Dergisi, Sayı 36’dan ayrı basım.
52. Yılmaz, C., (1994) “Türkiye’de Turizmin Geliştirilmesi ve Turizm Gelirlerinin Artırılmasında Batı Avrupa’daki İşçilerimizden Faydalanma İmkanları”, Türkiye Kalkınma Bankası Turizm Yıllığı., s. 328-342.
53. Yurt Ansiklopedisi, (1982) Aydın Maddesi, Cilt 2, Anadolu Yayıncılık A.Ş., İstanbul.
54. www. msnbc-ntv.com.tr.
55. www. sinop.adelet. gov. tr. www. sinoplu.com.