ŞANLIURFA İLİNİN TARIMSAL YAPISI, SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Öz

Şanlıurfa ili, genel arazi bölünüşü içerisinde tarım alanları bakımından hem Türkiye’deki tarım alanlarına (% 36), hem de GAP Bölgesi’ndeki tarım alanlarına (% 43) göre daha avantajlı bir orana (% 64,1) sahiptir. Bu bakımdan il, mevcut tarım potansiyeli itibariyle zengin ve elverişli bir durum arz etmektedir. Ancak, modern tarım açısından ele alındığında, bu zengin tarım potansiyelinin yeterince değerlendirilmemesinin bir sonucu olarak, çok ciddi temel yapısal sorunlarının bulunduğu dikkat çekmektedir. Bu makalede, GAP çerçevesinde Şanlıurfa ilinin tarımsal yapısının temel sorunlarının başında gelen tarım alanlarının yapısal özellikleri ve coğrafi dağılışı, sulama durumu, tarımsal işletme yapısı, arazi toplulaştırma ve tesviyesi, makineleşme, kaliteli tohum kullanımı, gübre ve tarımsal ilaç kullanımı, çiftçi örgütlenmesi, sermaye, ulaşım ve pazarlama konuları incelenmeye çalışılmıştır

Anahtar Kelimeler

• GAP, Şanlıurfa, Tarımsal Yapı

Agricultural Structure, Problems Of Province Of Şanlıurfa And Recommendations

Öz

The province of Şanlıurfa has more fertile lands (64.1%) comparing to the other agricultural lands in Turkey ( 36 %) and the lands in the GAP Region (43%, South-East Anatolian Project). Therefore the province is promising a rich and available situation in terms of having agricultural lands. However, when the province is analyzed in terms of using modern agricultural vehicles, as result of lack of not benefiting form the lands enough, it is seen that there are serious structural problems. In this study; the most important issues of the structural features such as agricultural features and geographical dispersion of the lands, irrigation situation, agricultural business structure, mechanization, using quality germs (seeds) using chemical fertilizers and agricultural chemicals, farmer organizations, capital, transportation and marketing are examined

Anahtar Kelimeler

• GAP, Şanlıurfa, Agricultural Structure

Kaynakça

1. Aksoy, S. ve Diğerleri, (1986), “Tarımsal Ekonomik Yapı” Tarımsal Kalkınma Sempozyumu Bildiri Kitapçığı, s.54. Ankara.
2. Aydemir, M. (1982), Pamuk Islahı, Yetiştirme Tekniği ve Lif Özellikleri, s.260-261, İzmir.
3. Dinler, Z., (2000), Tarım Ekonomisi, 5. Basım, Ekin Kitabevi, s.9, Bursa.
4. DİE, (2003), 2001 GTS Tarımsal İşletmeler (Hanehalkı) Anketi Sonuçları, s.4, Ankara.
5. DİE, (2002), Tarımsal Yapı, s.510, Ankara.
6. Dizdar, M.Y., (2003), Türkiye’nin Toprak Kaynakları, TMMOB Teknik Yayınları Dizisi No: 2, s.273, Ankara.
7. Doğanay, H., (1987), Ziraat Coğrafyası, A.Ü. Fen-Edb. Fak. Coğ. Böl. Ders Notlerı No: 23, s.46, Erzurum.
8. Ferhatoğlu, H, ve Anlağan, M. (1996), GAP Bölgesinde Harran Ovası’nda ve Cırcıp Yağmurlama Sulama Alanında Yetiştirilebilecek Pamuk Çeşitleri-II, s.22, Ankara.

9. Gündoğdu, K.S. ve Arkadaşları, (2003), “Arazi Toplulaştırmasında Parsel Değer Sayılarının Coğrafi Bilgi Sistemi Kullanılarak Belirlenmesi”, U.Ü. Ziraat Fak. Derg. Sayı: 17, s.137-148, Bursa.
10. GAP-BKİ, (1996), GAP Bölgesinde Tarımsal Mekanizasyon Gereksinimleri Etüdü Projesi, s.3, Ankara.
11. GAP-BKİ, (1996) GAP Bölgesinde Sulu Koşullarda Bitkilerin Yetiştirme Teknikleri, s.35, Ankara.
12. GAP-BKİ (2003), 2002 Yılı Faaliyet Raporu, s.13, Ankara.
13. Gürgen, G. (2002), Güneydoğu Anadolu Bölgesinin İklimi, D.Ü. Ziya Gökalp Eğitim Fak. Yay. No: 12, s.145, Diyarbakır.
14. İnan, İ.H., (2003), “GAP Bölgesi Tarımsal Kalkınmasında Kooperatifçilik”, III. GAP ve Sanayi Kongresi Bildiriler Kitapçığı (18-19 Ekim 2003), s.171, Diyarbakır.
15. Karlı, B., (2001), “Kooperatifçilik ve Diğer Örgütlenme Modellerine İlişkin Genel Çerçeve”, GAP Bölgesi Kırsal Kalkınmasında Kooperatifçilik ve Diğer Örgütlenme Modelleri (Atölye Çalışması 26-27 Aralık 2001), GAP-BKİ- Türkiye Kooperatifleri, s.12, Ankara.
16. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, (2002), Şanlıurfa Tarım Master Planı, s.173, Şanlıurfa.
17. Tarım Reformu Genel Müdürlüğü (2003), Toplulaştırma Teknik Talimatı, s.11, Ankara.
18. TİGEM (2003), TİGEM’de Üretilen Sertifikalı Tohumluklar, s.1, Ankara.
19. Tümertekin, E. ve Özgüç, N., (1999), Ekonomik Coğrafay Küreselleşme ve Kalkınma, Çantay Kitabevi, s.202, İstanbul.
20. Özçağlar, A., (2000), Coğrafyaya Giriş-Sistematik, Kavramlar, Yöntemler, s.124, 161, Ankara.
21. Özer, S. (1999), Gübre ve Gübreleme, S.1, Şanlıurfa.
22. Öztürkmen, A.R., (2003), “Şanlıurfa Tarımının Sorunları ve Çözüm Önerileri”, III. GAP ve Sanayi Kongresi Bildiriler Kitapçığı (18-19 Ekim 2003), s.158, Diyarbakır.
23. http://www.gap.gov.tr/Turkish/Frames/fr2.html, son erişim tarihi 09.02.2006.