İklim Değişikliğiyle Mücadelede Umut Düzeyleri: Sosyo-Demografik Değişkenler Bağlamında Bir İnceleme

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 2, 1 - 11, 27.12.2025

Beyza Ağırcan , Taner Artan , Rumeysa Dinçer

https://doi.org/10.62163/aucevrebilim.1696824

Öz

Bu çalışma, bireylerin iklim değişikliğinin önlenmesine yönelik umut düzeylerini çeşitli sosyo-demografik değişkenler açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye genelinden 514 yetişkin bireyden çevrimiçi olarak toplanan veriler, nicel yöntemle analiz edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış olan “İklim Değişikliğinin Önlenmesine Yönelik Umut Ölçeği” kullanılmıştır. Bu ölçek bireysel ve toplumsal çözüm inancı ile umutsuzluğu değerlendirmektedir. Analizlerde normal dağılıma göre bağımsız örneklem t-testi, ANOVA, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre kadınların, lisansüstü eğitim düzeyindekilerin ve evli bireylerin umut düzeyleri anlamlı biçimde daha yüksektir. Boşanmış bireylerin umut düzeyleri ise diğer gruplara göre daha düşüktür. Gelir düzeyinde belirli gruplar arasında fark görülürken, çocuk sahibi olma ve yaşanılan yer açısından anlamlı fark tespit edilmemiştir. Sonuçlar, çevresel tutum ve politikalarda sosyo-demografik faktörlerin dikkate alınması gerektiğine işaret etmektedir. Umut, çevresel eylemlilikte önemli bir psikolojik kaynak olarak değerlendirilmeli, düşük umut düzeyine sahip gruplara yönelik destekleyici müdahaleler geliştirilmelidir.

Anahtar Kelimeler

İklim değişikliği , Umut düzeyi , Sosyo-demografik değişkenler

Etik Beyan

İstanbul Üniversitesi- Cerrahpaşa Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu tarafından 2022/414 No'lu sayı ile etik alınmıştır.

Levels of Hope in the Fight Against Climate Change: An Analysis in the Context of Socio-Demographic Variables

Öz

This study aims to examine individuals’ levels of hope regarding the prevention of climate change in relation to various socio-demographic variables. Data were collected online from 514 adults across Turkey and analyzed using a quantitative method. The “Climate Change Hope Scale,” whose validity and reliability have been established, was used as the data collection tool. This scale assesses individual and collective beliefs in finding solutions as well as hopelessness. Based on the distribution of the data, statistical analyses included independent samples t-test, ANOVA, Mann-Whitney U, and Kruskal-Wallis H tests. Findings revealed that women, individuals with postgraduate education, and married participants had significantly higher levels of hope. In contrast, divorced individuals reported lower hope levels compared to other groups. While income levels showed significant differences among certain groups, no meaningful differences were found based on parental status or place of residence. The results highlight the importance of considering socio-demographic factors in shaping environmental attitudes and policies. Hope functions as a crucial psychological resource for environmental engagement. Therefore, supportive interventions targeting groups with lower hope levels should be developed to foster more inclusive and effective climate action.

Anahtar Kelimeler

Climate change , Level of hope , Socio-demographic variables

Kaynakça

• Aasen, M. (2017). The polarization of public concern about climate change in Norway. Climate Policy, 17(2), 213–230.
• Akbaba, M. F. (2024). The role of renewable energy in addressing climate change concerns: an assessment study. Energy Sources, Part A: Recovery, Utilization, and Environmental Effects, 46(1), 8703–8717.
• Arcanjo, M. (2019). Eco-anxiety: Mental health impacts of environmental disasters and climate change. A Climate Institute Publication. Washington.
• Artan, T. (2024). Yeşil Adaletin sesi: İklim Değişikliği Karşısında Sosyal Hizmetin Rolü ve Mücadelesi. İstanbul: İÜC Yayınevi.
• Bury, S. M., Wenzel, M., & Woodyatt, L. (2021). Hope in climate change mitigation: The roles of agency and pathways thinking. Current Research in Ecological and Social Psychology, 2, 100017. https://doi.org/10.1016/j.cresp.2021.100017
• Carmichael, J. T. and Brulle, R. J. (2018). Media use and climate change concern. International Journal of Media ve Cultural Politics, 14(2). 243-253.
• Clayton, S., ve Karazsia, B. T. (2020). Development and validation of a measure of climate change hope. Journal of Environmental Psychology, 69, 101434.
• Cunsolo, A. and Ellis, N. R. (2018). Ecological grief as a mental health response to climate change-related loss. Nature Climate Change, 8(4), 275–281.
• Dailianis, A. (2021). Eco-anxiety: A scoping review towards a clinical conceptualisation and therapeutic approach (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Auckland University of Technology, Auckland.
• Ekholm, S. and Olofsson, A. (2017). Parenthood and worrying about climate change: the limitations of previous approaches. Risk Analysis, 37(2), 305–314.
• Ergun, S. J. and Rivas, M. F. (2019). The effect of social roles, religiosity, and values on climate change concern: An empirical analysis for Turkey. Sustainable Development, 27(4), 758–769.
• Figueroa, R. M. (2017). Learning in the Anthropocene: Environmental justice and climate pedagogy. S. Siperstein, S. Hall ve S. Lemenager (Ed.), Teaching Climate Change in the Humanities içinde (110–117. ss.). London: Routledge.
• Gawrych, M. (2022). Climate change and mental health: a review of current literature. Psychiatria Polska, 56(4), 903–915.
• Gezer, M., İlhan, M. (2020). İklim Değişikliğinin Önlenmesine Yönelik Umut Ölçeği: Türkçeye Uyarlama Çalışması. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(34), 337–356.
• Gibson, K. E., Barnett, J., Haslam, N. & Kaplan, I. (2020). The mental health impacts of climate change: Findings from a Pacific Island atoll nation. Journal of Anxiety Disorders, 73, 102237.
• Grolleau, G., Mzoughi, N., Peterson, D. and Tendero, M. (2022). Changing the world with words? Euphemisms in climate change issues. Ecological Economics, 193, 107307.
• İğci, T., Çobanoğlu, N. (2019). İklim değişikliğinin ve iklim değişikliğiyle ilgili küresel anlaşmaların çevre etiği bakımından değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Çevre Bilimleri Dergisi, 7(2), 130–146.
• Kars Fertelli, T. (2023). Awareness, worry, and hope regarding climate change among nurses: A cross-sectional study. Archives of Environmental ve Occupational Health, 78(7–8), 413–422. https://doi.org/10.1080/19338244.2023.2278521
• Köçer, M. S. (2024). Üniversitedeki Sosyal Kulüplere Üye Olan Öğrencilerin İklim Değişikliği Etkilerini Azaltmada Bireysel ve Kolektif Yaklaşımları. Social Sciences, 17, 25–41.
• Kuthe, A., Keller, L., Körfgen, A., Stötter, H., Oberrauch, A. & Höferl, K. M. (2019). How many young generations are there? –A typology of teenagers’ climate change awareness in Germany and Austria. The Journal of Environmental Education, 50(3), 172–182.
• Kwon, S. A., Kim, S. & Lee, J. E. (2019). Analyzing the determinants of individual action on climate change by specifying the roles of six values in South Korea. Sustainability, 11(7), 1834.
• Lee, T. M., Markowitz, E. M., Howe, P. D., Ko, C. Y. & Leiserowitz, A. A. (2015). Predictors of public climate change awareness and risk perception around the world. Nature Climate Change, 5(11), 1014–1020.
• Li, C. and Monroe, M. C. (2018). Development and validation of the climate change hope scale for high school students. Environmental Behavior, 50(4), 454–479. https://doi.org/10.1177/0013916517708325 M. Tignor, and T. Waterfield (eds.)]. In Press.Ojala, M. (2012). Hope and climate change: The importance of hope for environmental engagement among young people. Environmental Education Research, 18(5), 625–642.
• Masson-Delmotte, V., P. Zhai, H.-O. Pörtner, D. Roberts, J. Skea, P.R. Shukla, A. Pirani, W. Moufouma-Okia, C. Péan, R. Pidcock, S. Connors, J.B.R. Matthews, Y. Chen, X. Zhou, M.I. Gomis, E. Lonnoy, T. Maycock, M. Tignor, and T. Waterfield (eds.)]. Global warming of 1.5 °C: An IPCC Special Report on the impacts of global warming of 1.5 °C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, sustainable development, and efforts to eradicate poverty. Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). In Press.
• Onyango, E. A., Banwell, N., Mose, T. M. & Ogallo, L. A. (2023). Gendered impacts of climate change: women and transformative research, policy and practice. Frontiers in Climate, 5, 1215661.
• Pihkala, P. (2018). Eco‐anxiety, tragedy, and hope: Psychological and spiritual dimensions of climate change. Zygon, 53(2), 545–569.
• Shoko Kori, D. (2023). The psychosocial impact of climate change among smallholder farmers: a potential threat to sustainable development. Frontiers in Psychology, 14, 1067879.
• Snyder, C. R. (2002). Hope theory: Rainbows in the mind. Psychological Inquiry, 13(4), 249–275.