Kavramsal Açıdan Kent Ormanları ve Sürdürülebilir Çevre Perspektifinde Kent Ormanları-Ekosistem Hizmetleri İlişkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı dünyada (seçilmiş ülkelerde) ve Türkiye’de kent ormanlarının nasıl tanımlandığını belirlemek ve sürdürülebilir çevre açısından kent ormanları-ekosistem hizmetleri ilişkisinin önemine vurgu yapmaktır. Araştırmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Genel olarak kent ormanı dar anlamda yalnızca ormanlık alanlar veya ağacın hâkim olduğu bitki örtüsünü ifade ederken, geniş anlamda geleneksel ormanların ötesine taşınarak, kentsel alandaki tüm ağaçları ve ilişkili yeşil alanları kapsayan bir sistem olarak tanımlanmaktadır. Türkiye’de ise kent ormanları sosyo-kültürel fonksiyonlar, turistik özellikler, çocukların ve gençlerin eğitimi için yapılması gerekli faaliyetler çerçevesinde tanımlanmıştır. Kent ormanları, yalnızca doğanın korunması açısından değil, aynı zamanda şehirlerin iklimsel ve toplumsal dirençlerinin artırılmasında temel unsurlardan birisi konumundadır. Kent ormanları insanlara sağladığı yararlar yani ekosistem hizmetleri açısından önem arz etmektedir. Bu kapsamda kent ormanlarının korunması-geliştirilmesi, sürdürülebilir şehirler için öncelikli bir stratejidir. Çevresel-ekolojik-toplumsal faydalarıyla, kent ormanları iklim değişikliğine karşı etkili bir doğal çözüm sunar. Kentlerin ekosistem hizmetlerini korumak ve geliştirmek açısından düzenli, bütüncül ve uzun vadeli planlama perspektifinde kent ormanlarının sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesi gereklidir. Bu açıdan 3-30-300 kuralı dikkat çekmektedir. Özetle günümüzde kent ormanlarının sunduğu ekosistem hizmetleriyle sürdürülebilir çevre yönetimine katkı sağladığı söylenebilir. Böylesi bir süreçte dünyada ve Türkiye’de kent ormanlarının sayısının artırılması yanında bu ormanlarda disiplinlerarası pedagojik-akademik faaliyetlerin yürütülmesi önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kent ormanı
• sürdürülebilir çevre
• ekosistem hizmetleri
• kent ormanı yönetimi
• 3-30-300 kuralı

Etik Beyan

“Kavramsal Açıdan Kent Ormanları ve Sürdürülebilir Çevre Perspektifinde Kent Ormanları-Ekosistem Hizmetleri İlişkisi” başlıklı makale için etik kurul belgesi gerekmemektedir.

Conceptual Perspectives on Urban Forests and Their Relationship with Ecosystem Services for Environmental Sustainability

Öz

The objective of this research is to identify the definitions of urban forests globally (within selected countries) and in Turkey, while underscoring the significance of the nexus between urban forests and ecosystem services for environmental sustainability. The study employs the document analysis method. In a narrow sense, the term urban forest generally refers solely to forested areas or tree-dominated vegetation; however, in a broader sense, it transcends traditional forest definitions and is characterized as a system encompassing all trees and associated green spaces within the urban landscape. Conversely, in Turkey, urban forests are defined within the framework of socio-cultural functions, touristic characteristics, and the pedagogical activities required for the education of children and youth. Urban forests represent a fundamental component not only for nature conservation but also for bolstering the climatic and social resilience of cities. They hold substantial importance regarding the benefits provided to humanity, namely ecosystem services. Consequently, the protection and enhancement of urban forests constitutes a priority strategy for sustainable cities. Through their environmental, ecological, and social benefits, urban forests offer effective nature-based solutions against climate change. To preserve and improve urban ecosystem services, urban forests must be managed sustainably through a systematic, holistic, and long-term planning perspective. In this regard, the 3-30-300 rule is particularly noteworthy. In summary, it can be asserted that urban forests contribute to sustainable environmental management through the ecosystem services they provide. In this context, it is imperative not only to increase the quantity of urban forests globally and in Turkey but also to facilitate interdisciplinary pedagogical and academic activities within these spaces.

Anahtar Kelimeler

• Urban forest
• sustainable environment
• ecosystem services
• urban forest management
• 3-30-300 rule

Etik Beyan

An ethics committee document is not required for the article titled “Urban Forests from a Conceptual Perspective and the Relationship Between Urban Forests and Ecosystem Services from a Sustainable Environment Perspective.”

Kaynakça

1. Afrianto, W.F. ve Ilham, M. 2026. Linking Urban Forest Ecosystem Services with the Sustainable Development Goals: A Bibliometric and Thematic Synthesis (2008-2022). JPK Wallacea, 15(1), 1-22.
2. Akar, N. 2023. Çevre Sorunlarının Küreselleşme Bağlamında Sosyolojik Analizi. Bozok Sosyal Bilimler Dergisi, 1 (1), 55-82.
3. Alipaça, B.S. 2026. Sürdürülebilir Doğal Alan Yönetiminde Kent Ormanlarının Rolü: Hacıosman Atatürk Kent Ormanı Örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi.
4. Altay, E. E. ve Pirselimoğlu Batman, Z. 2025. Assessing Sustainability in Urban Forests: A Case Analysis of Atatürk Urban Forest (Bursa), Forests, 16(1), 12.
5. 6831 Sayılı Orman Kanunu. 1956. T.C. Resmî Gazete, 9402, 8 Eylül 1956. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.6831.pdf
6. Alvey, A. A. 2006. Promoting and Preserving Biodiversity in the Urban Forest. Urban Forestry & Urban Greening, 5(4), 195-201.
7. Anonim, 2013. Mesire Yerleri Yönetmeliği. Resmî Gazete. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/03/20130305-9.htm (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
8. Anonim, 2014. Resmî Gazete. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=19788veMevzuatTur=7veMevzuatTertip=5 (Erişim Tarihi: 18.01.2026).

9. Anonim, 2015. Mesire Yerleri Uygulama Tebliği. https://www.ogm.gov.tr/tr/duyurular-sitesi/Documents/mesire-yerleri-uygulama-teblii---yaymlanarak-yrrle-girdi/Mesire%20Yerleri%20Uygulama%20Tebli%C4%9Fi.pdf (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
10. Anonim, 2023a. Orman biyoçeşitliliği. https://www.researchgate.net/profile/Onur- Aydogdu/publication/375061869_ORMAN_BIYOCESITLILIGI/links/653e7de1f7d021785f1f6ab6/ORMAN-BIYOCESITLILIGI.pdf (Erişim Tarihi: 02.02.2026).
11. Anonim, 2024. Korunan alan istatistikleri: Şehir (Kent) ormanları dahil. https://www.tarimorman.gov.tr/DKMP/Menu/18 (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
12. Anonymous, 2013. Learning about qualitative document analysis. https://opendocs.ids.ac.uk/articles/report/Learning_about_Qualitative_Document_Analysis/26442637?file=48090622 (Erişim 06.02.2026).
13. Anonymous, 2022a. Urban and peri-urban forestry, Definition. https://www.fao.org/forestry-fao/urbanforestry/87025/en/ (Erişim Tarihi: 02.02.2026).
14. Anonymous, 2022b. Unlocking The Potential of Urban Forests: Developing a Local Urban Forestry Plan (Deliverable 3.4, Erasmus+ Uforest project). https://www.uforest.eu/news/project-updates/urbanforestry-action-plan/ (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
15. Anonymous, 2022c. Unlocking The Potential of Urban Forests: Developing A Local Urban Forestry Action Plan (Uforest Report 3.4). https://www.uforest.eu/wp-content/uploads/2022/10/Uforest_report-3.4_071022.pdf (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
16. Anonymous, 2023. How to Protect and Manage The Urban Forest. https://www.gov.uk/guidance/how-to-protect-and-manage-the-urban-forest (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
17. Anonymous, 2025a. Growing Green Cities: A Practical Guide to Urban Forestry in Canada. https://treecanada.ca/urban-forestry-guide/ (Erişim Tarihi: 02.02.2026).
18. Anonymous, 2025b. The Don River Valley Park. https://donrivervalleypark.ca/ (Erişim Tarihi: 02.02.2026).
19. Anonymous, 2025c. How to Protect and Manage The Urban Forest. https://www.gov.uk/guidance/how-to-protect-and-manage-the-urban-forest (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
20. Anonymous, 2025d. Urban Forestry. https://research.fs.usda.gov/psw/urban-forestry (Erişim 06.02.2026).
21. Anonymous, 2025e. Forest Area (% of land area). https://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.FRST.ZS (Erişim 06.02.2026).
22. Anonymous, 2025f. Forest Area (% of land area)-Türkiye. https://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.FRST.ZS?locations=TR (Erişim 06.02.2026).
23. Anonymous, 2026a. Griffith Park. https://www.laconservancy.org/learn/historic-places/griffith-park/ (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
24. Anonymous, 2026b. Urban Forest Management Planning. https://treecanada.ca/urban-forestry-guide/urban-forest-management-planning/ (Erişim 06.02.2026).
25. Arslan, C. G. 2021. İstanbul Adalar İlçesi Ormanlarının Kent Ormanı Kapsamında Değerlendirilmesi Üzerine Yaklaşımlar. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi.
26. Arslan, Z. 2022. Sürdürülebilir ve Dirençli Kentler Oluşturulmasında Mavi-Yeşil Altyapıların Rolü. İstanbul Maltepe Örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
27. Aslan, M. M. ve Bulut, Y. 2022. İklim Değişikliğine Dirençli Kentlerin Oluşumunda Yenilikçi Yaklaşımlar: İklim Değişikliği Yönetişimi ve Enerji Verimli Binalar. Kent Akademisi, 15(3), 1023-1036.
28. Avrupa Komisyonu, 2019. Yeşil Altyapı-Avrupa’nın Doğal Sermayesini Geliştirmek Avrupa Komisyonu Bildirimi. Doğa Koruma Merkezi Yayınları, Ankara.
29. Aydoğdu, M. H. 2024. İklim Değişikliğinin Sosyal ve Ekonomik Yapı Üzerine Etkilerinin Genel Değerlendirmesi. s: 65-82. Editör: B. Güngör ve Ö. Küçük. Sürdürülebilir Gelecek İçin İklim Perspektifleri. Özgür Yayınları, Gaziantep.
30. Balcı, A. 2025. Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntem, Teknik ve İlkeler (17. basım.). Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara.
31. Baş, E. ve Partigöç, N. S. 2022. İklim Değişikliğine Uyum Sürecinde Kent Planlamanın Rolü. Resilience, 6(1), 127-143.
32. Borelli, S., Conigliaro, M. and Di Cagno, F. 2023. Urban forests: a global perspective. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome, Italy.
33. Chiesura, A. 2004. The Role of Urban Parks for The Sustainable City. Landscape and Urban Planning, 68(1), 129-138.
34. Corbin, J. ve Strauss, A. 2008. Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory. Thousand Oaks: Sage.
35. Coşkun Hepcan, Ç. 2022. Doğa Temelli Çözümler ve Kentsel Dirençlilik. Çevre, Şehir ve İklim Dergisi, 1(2), 19-40.
36. Çetin, S. ve Erdin, H. E. 2025. Sürdürülebilir ve Dirençli Kentler İçin Mavi ve Yeşil Altyapı Uygulamalarının Değerlendirilmesi: Dünya Örnekleri ve Türkiye. 4. Uluslararası Şehir Çevre Sağlık Kongresi. Bildiriler Kitabı: 104-114, 17-19 Nisan 2025, Ankara.
37. Davis, B. Y. 2008. Private Management of Public Space: A Case Study of Piedmont Park. Unpublished Doctoral Thesis, The Graduate Faculty of The University of Georgia, Athens, USA.
38. Doygun, N. ve Doygun, H. 2021. Seyhan Nehri’nden sağlanan ekosistem hizmetlerine yönelik bakış açılarının q metodoloji yardımıyla değerlendirilmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 23(1), 36-44.
39. Duymuş, H., Çabuk, S. N. ve Çabuk, A. 2024. Afetlere Dirençli ve Sürdürülebilir Kentler İçin Ekolojik Planlama ve Tasarım. s: 101-132. Editör: S. N. Çabuk ve A. Çabuk. Tehlikeler ve Afet Dirençli Kentler-1. Özgür Yayınları, Gaziantep.
40. Elmendorf, W. F., Cotrone, V. J. ve Mullen, J. T. (2003). Trends in Urban Forestry Practices, Programs and Sustainability: Contrasting a Pennsylvannia, US, study. Journal of Arboriculture, 29(4), 237-248.
41. Foster, J. B. 1999. Marx’s Theory of Metabolic Rift: Classical Foundations for Environmental Sociology. American Journal of Sociology, 105(2), 366–405.
42. Gergin, E. D. 2024. İklim Değişikliğine Dirençli Kentler: Dünya’da ve Türkiye’de İyi Yerel Yönetim Uygulama Örnekleri. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (18), 94-111.
43. Gül, A. 2024. Kent Ağaçları Bilgi Sistemi ve Kent Ağaçları Yönetimi. s: 172-200. Editör: K. İnce. Kentsel Yeşil Alanların Sürdürülebilir Yönetimi. Iksad Publications, Adıyaman.
44. Gül, A., Dinç, G., Akın, T. ve Koçak, A. İ. 2020. Kentsel Açık ve Yeşil Alanların Mevcut Yasal Durumu ve Uygulamadaki Sorunlar. Kent Araştırmaları Dergisi (İdealKent), 11(3), 1281–1312.
45. Gülersoy, A. E. 2014. Yanlış Arazi Kullanımı. Elektronik Sosyal Bilgiler Eğitimi Dergisi, 1(2), 49-128.
46. Gülersoy, A. E. 2019a. Mekân-İnsan Etkileşiminin Islahına Bâtıni Bir Yorum: Rıza Şehri (Kâmil Toplum). 1. İstanbul Uluslararası Coğrafya Kongresi. Bildiriler Kitabı: 85-94, 20-22 Haziran, İstanbul.
47. Gülersoy, A. E. 2019b. İnsan-Doğa İlişkiselliğinde Sürdürülebilirliğin Yeniden Düşünülmesi. s: 302-338. Editör: N. Özgen. Sürdürülebilir Kalkınma, Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara.
48. Gülersoy, A. E., Kaya, G., Şeker, A. ve Gülersoy, Ö. 2024. Yaşanılası Dünyanın Ne Tadı Ne Tuzu Kaldı: Sürdürülebilir ve Bütüncül Ekolojik Bir Dünya Toplumu/Yaşamı İçin Tartışma ve Öneriler. ISOREJ-Uluslararası Sosyal Araştırmalar ve Ulusal Eğitim Dergisi, 8(8), 57-92.
49. Hämäläinen, J., Lechner, A.M., Ekroos, J., Zhao, J. ve Lehvävirta, S. 2026. Enhancing Urban Forest Connectivity: A Multispecies Modelling Approach in Helsinki. Urban Ecosystems, 29(17), 1-19.
50. Harvey, D. 2012. Rebel Cities: from The Right to The City to The Urban Revolution. Verso Books, New York.
51. Hirokawa, K. H. 2010. Sustainability and The Urban Forest: An Ecosystem Services Perspective. SSRN Electronic Journal, 51, 233-259.
52. Holzman-Gazit, Y. ve Kaplinsky, E.S. 2026. Urban Forest Regulations and Incentives For Preserving Trees on Private Land: A Legal Perspective. Urban Forestry & Urban Greening, Volume 117, 1-9.
53. Hu, T. ve Miao, C. 2026. Urban Forests as an Approach to Mitigate Urban Heat Island Effects: Mechanisms, methods, and Planning Strategies. International Journal of Environmental Science and Technology. 23 (178), 1-16.
54. Huff, E.S., Johnson, M.L., Roman, L.A., Sonti, N.F., Pregitzer, C.C., Campbell, L.K., McMillen, H. 2020. A Literature Review of Resilience in Urban Forestry. Arboriculture and Urban Forestry. 46(3), 185-196.
55. Intergovernmental Panel on Climate Change [IPCC]. 2022. Climate Change 2022: Impacts, adaptation and vulnerability (Contribution of Working Group II to the Sixth Assessment Report). Cambridge University Press, Cambridge.
56. İlkdoğan, H. ve Bayram, S. 2025. Kent Ormanları ve Sürdürülebilir Planlama: Türkiye'deki Mevzuat ve Uygulamalar. Bozok Journal of Engineering and Architecture, 4(1), 76-84.
57. Janse, G. and Konijnendijk, C. C. 2007. Communication between Science, Policy and Citizens in Public Participation in Urban Forestry-Experiences from the North Sea Region. Urban Forestry ve Urban Greening, 6(1), 23-40.
58. Kaçmaz, G. 2021. İklim Değişikliği ile Mücadelede Doğa Temelli Çözümler. Peyzaj: Eğitim, Bilim, Kültür ve Sanat Dergisi, 3(2), 82-92.
59. Kamer Aksoy, O. ve Arslan, E. S. 2022. Kentlerde İklim Değişikliğinin Olası Etkilerinin Azaltılmasında Yeşil Altyapı ve Ekosistem Hizmetlerinin Rolü. İnsan ve İnsan, 9(33), 53-62.
60. Kasikam, N., Yarnvudhi, A., Leksungnoen, N. ve Tor-ngern, P. 2026. Effects of Long Term Canopy Change On Regulating Ecosystem Services in a Tropical Urban Park. Scientific Reports, 16 (5077), 1-9.
61. Kaymaz, I. ve Arslan, E. S. (2022). İklim Değişikliğinin Etkilerine Karşı Kentsel Dirençliliğinin Artırılmasında Kentsel Yeşil Alanların Rolü. A.Ü. TÜCAUM 2022 Uluslararası Coğrafya Sempozyumu. Bildiriler Kitabı: 290-299. 12-14 Ekim 2022, Ankara.
62. Kendal, D., Dobbs, C. ve Lohr. V.I. 2014. Global Patterns of Diversity in The Urban Forest: Is There Evidence to Support The 10/20/30 Rule?, Urban Forestry & Urban Greening, 13(3), 411-417.
63. Kıral, B. 2020. Nitel Bir Veri Analizi Yöntemi Olarak Doküman Analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15, 170-189.
64. Kocabaş, H. M., Mut, R., Karakelle, E. ve Kivilcim, M. 2025. İklim Değişikliğine Uyum Bağlamında Su Yönetiminde Güncel Yaklaşımlar: Hollanda, İspanya ve Çin Halk Cumhuriyeti Örneklerinin İncelenmesi. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies, 7(2), 142-169.
65. Konijnendijk, C. 2021. The 3-30-300 Rule for Urban Forestry and Greener Cities [Preprint]. Biophilic Cities Journal, 4(2), 1-2.
66. Köse, M. 2021. Dünyada ve Türkiye’de Kent Ormancılığının Ortaya Çıkışı ve Gelişimi. Ağaç ve Orman, 2(2), 62-71. Kurdoğlu, O., Düzgüneş, E. ve Kurdoğlu, B. Ç. (2011). Kent Ormanlarının Kavramsal, Hukuksal ve Çevresel Boyutuyla Değerlendirilmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 12(1), 72–85.
67. Kurt, N. 2018. Kent Yönetiminde Ekonomik Misyon ve Gelecek Perspektifi. Kent Akademisi, 11(2), 214-231.
68. Lin, J., Kroll, C. N., Nowak, D. J. ve Greenfield, E. J. (2019). A Review of Urban Forest Modeling: Implications for Management and Future Research. Urban Forestry & Urban Greening, 43, 1-11.
69. Maleknia, R. ve Enescu, R.E. 2025. Does Climate Change Stimulate Citizens' Responses to Conserving Urban Forest? Insights from Stimulus-Organism-Response Theory, Ecological Modelling, 501, 1-11.
70. Mellace, G. 2023. Ver Para Saber: Il Nuovo Museo Diffuso Per İl Panoramico di Monsanto. Unpublished Master's thesis, Politecnico di Milano Scuola di Architettura Urbanistica Ingegneria delle Costruzioni, Milano.
71. Miao, C., Wang, J. ve Wang, D. 2025. Research Progress on Urban Forest Ecosystem Services and Multifunctionality. International Journal of Environmental Science and Technology, 22, 11557-11566.
72. Mishra, G., Singh, K., Shah, S., Singh, M., Singh, H. 2026. Mitigating the Impacts of Climate Change Through Forestry. In: Singh, H. (eds) Forestry for a Carbon-Neutral and Sustainable Future. Sustainability Solutions. Springer, Cham.
73. Nayak, L., Adavi, S.B., Lal, P., Behera, L., Sahu U.R., Altaf, M.A., Kumar, A., Kumar, R., Tiwari, R.K. ve Lal, M.K. 2024. Urban Forests and Carbon Sequestration. pp: 373-390. Editor: H. Singh. Urban Forests, Climate Change and Environmental Pollution. Springer, New York.
74. Oğan, O. ve Emekli, G. 2022. Küresel İklim Değişikliği Bağlamında Kırılgan Mekânlarda Son Şans Turizmi: Kıyı Kentleri ve Deniz Seviyesi Değişimleri. A.Ü. TÜCAUM 2022 Uluslararası Coğrafya Sempozyumu. Bildiriler Kitabı: 420-438. 12-14 Ekim 2022, Ankara.
75. Orman Genel Müdürlüğü. 2019. Türkiye Orman Varlığı Raporu 2019. https://www.ogm.gov.tr/tr/ormanlarimiz/Turkiye-Orman-Varligi. (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
76. Orman Genel Müdürlüğü. 2024. Şehir Ormanı Konaklamasız Orman Parkları, 2003-2024. https://www.tarimorman.gov.tr/DKMP/Belgeler/dkmp%20resmi%20istatistik/resmiistatistikler/korunanalanistatistikleri/2024/Metaveri/Korunan%20Alan%20%C4%B0statistikleri%20Metaveri%202024.pdf. (Erişim Tarihi: 18.01.2026).
77. Orman Parkları Yönetmeliği. 2023. T.C. Resmî Gazete, 32181, 5 Mayıs 2023. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/05/20230505-4.htm
78. Palas, E. 2023. Dayanıklı ve Sürdürülebilir Kentsel Oluşumda Yapılı Çevrenin Önemi ve Mimari Tasarımın Rolü: İzmir Örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi.
79. Pauleit S., Ambrose-Oji, B., Andersson, E., Anton, B., Buijs, A., Haase, D., Elands, B., Hansen, R., Kowarik, I., Kronenberg, J., Mattijssen, T., Olafsson, A.S., Rall, E., van der Jagt, A.P.N. and van den Bosch, C.K. 2019. Greening advancing urban green infrastructure in Europe: outcomes and reflections from the GREEN SURGE project, Urban Forestry and Urban Greening, 40, 4-16.
80. Pehlivanoğlu, C. 2024. İklim Krizinin Medyadaki Yansımaları: BBC News Türkçe ve Evrensel Haberleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Söylem Analizi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi.
81. Santamour, F.S. 1990. Trees for Urban Planting: Diversity, Uniformity, and Com-Mon Sense. In: Proceedings of the Seventh Conference of the Metropolitan TreeImprovement Alliance (METRIA), pp. 57–65.
82. Savazova, D. 2010. Astana (Kazakistan) Kent Çevresi Ağaçlandırmalarının Kritiği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi.
83. Seyhan S. ve Bingül Bulut M.B. 2023. Kent Ormanlarına Yönelik Bir Literatür Çalışması. Turkish Journal of Landscape Research, 6 (2), 177-186.
84. Sharma, G., Morgenroth, J., Richards, D.R. ve Ye, N. 2025. Advancing Urban Forest and Ecosystem Service Assessment Through the Integration of Remote Sensing and i-Tree Eco: A Systematic Review, Urban Forestry & Urban Greening, 104, 1-13.
85. Sönmez, V. ve Alacapınar, F. G. 2016. Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri. (Genişletilmiş 4.bs.). Ankara: Anı Yayıncılık.
86. Stigsdotter, A. U. K. ve Nilsson, K. S. B. 2011. Research ideas on how to plan and design natural environments based on evidence-based health design and validated guidelines in order to maximise the potential health benefits for all. pp. 33-37. Editor: Emmanuel Mony. ELCA Research Workshop: Green City Europe-for a Better Life in European Cities. European Landscape Contractors Association (ELCA), Bad Honnef, Germany.
87. Strauss, A. ve Corbin, J. 1998. Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory. London: Sage.
88. Topsakal, M. T. ve Sağlık, A. 2024. Biyomimikrik Kentlerin Yeşil Altyapı Yönetimi ile Değerlendirilmesi. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 7(1), 239-259.
89. Tuğaç, Ç. 2024. Türkiye Kentlerinde İklim Değişikliğine Dirençliliğin ve Afet Risk Yönetiminin Sağlanmasında Kentsel Ekosistem Hizmetleri. Memleket Siyaset Yönetim, 19(43), 341-392.
90. Türkeş, M. 2021. Biyocoğrafya: Bir Paleocoğrafya ve Ekoloji Yaklaşımı (3. basım). Kriter Yayınevi, İstanbul.
91. Türkeş, M. 2024. Küresel Çevre, İklim Değişikliği ve Gezegenin Sınırları. s: 327-371. Editör: A. E. Gülersoy, G. Kaya, A. Şeker Cumhuriyetin 100. Yılında Çevre ve Toplum, Endişe de Var Umut da. Eğitim Yayınevi, Konya.
92. Wamsler, C., Pauleit, S., Zölch, T., Schetke, S. ve Mascarenhas, A. 2017. Mainstreaming Nature-Based Solutions for Climate Change Adaptation in Urban Governance and Planning. pp. 257-273. Editors: N. Kabisch, H. Korn, J. Stadler, A. Bonn. Nature-Based Solutions to Climate Change Adaptation in Urban Areas-Linkages Between Science, Policy and Practice. Springer, New York.
93. Yılmaz, H. ve Askan, G. 2024. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Yalnızbağ Yerleşkesinin iklim değişikliğine karşı duyarlılığının belirlenmesi ve bazı yeşil altyapı öneri senaryoları. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 20 (Özel Sayı), 293-329.
94. Zhao, H., Zhao, D., Jiang, X., Zhang, S. ve Lin, Z. (2023). Assessment of urban forest ecological benefit based on the i-tree eco model-a case study of Changchun Central City. Forests, 14(7), 1304.