Circular Economy in Sustainability Reports: An Investigation in Borsa Istanbul Abstract

Öz

Circular economy is a system that minimizes the generation of waste and ensures that materials and resources are returned to the product cycle at the end of their life cycle, thus aiming to preserve the value of products for a long time. While interest in the "Circular Economy" is increasing in our country and in the world, studies investigating the extent to which the concept is adopted by businesses are quite limited. In this study, in order to contribute to filling this gap in the literature, a systematic review of the sustainability reports of enterprises listed on Borsa Istanbul was conducted to determine how enterprises incorporate the circular economy concept into their sustainability agenda. The study reveals (i) the level of disclosure of circular economy, (ii) the relationship between circular economy and sustainability, and (iii) the circular economy practices presented. The results of the analysis show that circular economy has started to be integrated into the sustainability agenda by companies.

Anahtar Kelimeler

• Sustainability Reports
• Circular Economy
• Recycling
• Recovery
• Reuse

Sürdürülebilirlik Raporlarında Döngüsel Ekonomi: Borsa İstanbul’da Bir Araştırma

Öz

Döngüsel ekonomi, atıkların oluşmasını en aza indiren malzemelerin ve kaynakların kullanım ömrü sonunda ürün döngüsüne geri dönmesini sağlayan, bu şekilde ürünlerin değerini uzun süre boyunca korumayı hedefleyen bir sistemdir. Türkiye’de ve Dünya’da döngüsel ekonomiye yönelik ilgi artarken, ilgili kavramın işletmeler tarafından ne kadar benimsendiğini araştıran çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada literatürde yer alan bu boşluğun doldurulmasına katkıda bulunmak için, işletmelerin döngüsel ekonomi kavramını sürdürülebilirlik gündemlerine nasıl dahil ettiklerini belirlemek amacıyla Borsa İstanbul’da listelenen işletmelerin sürdürülebilirlik raporlarının sistematik bir incelemesi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada (i) işletmelerin döngüsel ekonomiyi açıklama düzeyleri, (ii) döngüsel ekonomi ile sürdürülebilirlik arasındaki ilişki ve (iii) sunulan döngüsel ekonomi uygulamaları belirlenmiştir. Bu kapsamda yapılan analizlerin sonuçları, döngüsel ekonominin işletmeler tarafından sürdürülebilirlik gündemine entegre edilmeye başlandığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sustainability Reports
• Circular Economy
• Recycling
• Recovery
• Reuse

Kaynakça

1. Açikalin, N. (2020). Sürdürülebilir pazarlama bakış açısı ile döngüsel ekonomi incelemesi. Sakarya İktisat Dergisi, 9(3), 238–257.
2. Agrawal, R., Wankhede, V. A., Kumar, A., Upadhyay, A., ve Garza-Reyes, J. A. (2021). Nexus of circular economy and sustainable business performance in the era of digitalization. International Journal of Productivity and Performance Management, 71(3), 748–774. doi: 10.1108/IJPPM-12-2020-0676
3. Andrews, D. (2015). The circular economy, design thinking and education for sustainability. Local Economy, 30(3), 305–315. doi: 10.1177/0269094215578226
4. Araujo Galvão, G. D., de Nadae, J., Clemente, D. H., Chinen, G., ve de Carvalho, M. M. (2018). Circular economy: overview of barriers. Procedia CIRP, 73, 79–85. doi: 10.1016/j.procir.2018.04.011
5. Balbay, Ş., Sarihan, A., ve Avşar, E. (2021). Dünyada ve Türkiye’de döngüsel ekonomi / endüstriyel sürdürülebilirlik yaklaşımı. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 27, 557–569. doi: 10.31590/ejosat.971172
6. Bertassini, A. C., Ometto, A. R., Severengiz, S., ve Gerolamo, M. C. (2021). Circular economy and sustainability: The role of organizational behaviour in the transition journey. Business Strategy and the Environment, 30(7), 3160–3193. doi: 10.1002/bse.2796
7. Blomsma, F., ve Brennan, G. (2017). The emergence of circular economy: a new framing around prolonging resource productivity. Journal of Industrial Ecology, 21(3), 603–614.
8. Bocken N.M., De Pauw I., Bakker C. ve Van Der Grinten B. (2016). Product design and business model strategies for a circular economy. J. Ind. Prod. Eng, 308–320.

9. Busu, M., ve Trica, C. L. (2019). Sustainability of circular economy ındicators and their ımpact on economic growth of the european union. Sustainability, 11(19), Article 19. doi: 10.3390/su11195481
10. Corona, B., Shen, L., Reike, D., Rosales Carreón, J., ve Worrell, E. (2019). Towards sustainable development through the circular economy—A review and critical assessment on current circularity metrics. Resources, Conservation and Recycling, 151, 104498. doi: 10.1016/j.resconrec.2019.104498
11. Corbin, J. ve Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. Thousand Oaks: Sage.
12. de la Torre, R., Onggo, B. S., Corlu, C. G., Nogal, M., ve Juan, A. A. (2021). The role of simulation and serious games in teaching concepts on circular economy and sustainable energy. Energies, 14(4), 1–21. doi: 10.3390/en14041138
13. Dey, P. K., Malesios, C., De, D., Budhwar, P., Chowdhury, S., ve Cheffi, W. (2020). Circular economy to enhance sustainability of small and medium-sized enterprises. Business Strategy and the Environment, 29(6), 2145–2169. doi: 10.1002/bse.2492
14. Gazzola, P., Pavione, E., Pezzetti, R., ve Grechi, D. (2020). Trends in the fashion ındustry. The perception of sustainability and circular economy: A gender/generation quantitative approach. Sustainability, 12(7), 2809. doi: 10.3390/su12072809
15. Ghisellini, P., Cialani, C., ve Ulgiati, S. (2016). A review on circular economy: the expected transition to a balanced interplay of environmental and economic systems. Journal of Cleaner Production, 114, 11–32.
16. Gedik, Y. (2020). Döngüsel ekonomiyi anlamak: Teorik bir çerçeve. Turkish Business Journal, 1(2), 110–137.
17. Gençoğlu, Ü. G. ve Aytaç, A. (2016). Kurumsal sürdürülebilirlik açısından entegre raporlamanın önemi ve bıst uygulamaları. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (72), 51–66.
18. Hao, Y., Wang, Y., Wu, Q., Sun, S., Wang, W., ve Cui, M. (2020). What affects residents’ participation in the circular economy for sustainable development? Evidence from China. Sustainable Development, 28(5), 1251–1268. doi: 10.1002/sd.2074
19. Hoffman, M., Schenck, C. J., ve Herbst, F. (2022). Exploring the ıntersection where business models, a circular economy and sustainability meet in the waste economy: a scoping review. Sustainability, 14(6), 3687. doi: 10.3390/su14063687
20. Karamustafa, E. Y., Arsan, B., ve Beşoğul, K. (2022). Döngüsel ekonomi ve endüstri 4.0’ın sürdürülebilir kalkınma hedeflerini gerçekleştirmeye etkisi: Sistematik literatür taraması. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 294 –323. doi: 10.54838/bilgisosyal.1113937
21. Kavut, L. (2010). Kurumsal yönetim, kurumsal sosyal sorumluluk ve çevresel raporlama: İMKB 100 şirketlerinin çevresel açıklamalarının incelenmesi. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 21(66), 9–43
22. Kaya, U. (2006). İşletme – doğal çevre ilişkilerinin mali tablolar aracılığıyla raporlanması ve denetlenmesi. Ankara: Sermaye Piyasası Kurulu Yayın No. 201.
23. Kiliç, F., ve Ay Türkmen, M. (2020). Sürdürülebilir kalkınma anlayışına yönelik döngüsel ekonomi modeli. 3. Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi. doi: 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.20.11.1452
24. Kiss, K., Ruszkai, C., ve Takács-György, K. (2019). Examination of short supply chains based on circular economy and sustainability aspects. Resources, 8(4), 161. doi: 10.3390/resources8040161
25. Knäble, D., de Quevedo Puente, E., Pérez-Cornejo, C., ve Baumgärtler, T. (2022). The impact of the circular economy on sustainable development: A European panel data approach. Sustainable Production and Consumption, 34, 233–243. doi: 10.1016/j.spc.2022.09.016
26. Korhonen, J., Honkasalo, A., ve Seppälä, J. (2018). Circular Economy: The Concept and its Limitations. Ecological Economics, 143, 37–46. doi: 10.1016/j.ecolecon.2017.06.041
27. Kristensen, H. S., ve Mosgaard, M. A. (2020). A review of micro level indicators for a circular economy – moving away from the three dimensions of sustainability? Journal of Cleaner Production, 243, 118531. doi: 10.1016/j.jclepro.2019.118531
28. Marrucci, L., Daddi, T., ve Iraldo, F. (2019). The integration of circular economy with sustainable consumption and production tools: Systematic review and future research agenda. Journal of Cleaner Production, 240, 118268. doi: 10.1016/j.jclepro.2019.118268
29. Martinho, V. J. P. D. (2021). Insights into circular economy indicators: Emphasizing dimensions of sustainability. Environmental and Sustainability Indicators, 10, 100119. doi: 10.1016/j.indic.2021.100119
30. Murray, A., Skene, K., ve Haynes, K. (2017). The circular economy: an ınterdisciplinary exploration of the concept and application in a global context. Journal of Business Ethics, 140(3), 369–380. doi: 10.1007/s10551-015-2693-2
31. Nikolaou, I. E., ve Tsagarakis, K. P. (2021). An introduction to circular economy and sustainability: Some existing lessons and future directions. Sustainable Production and Consumption, 28, 600–609. doi: 10.1016/j.spc.2021.06.017
32. Önder, H. (2018). Sürdürülebilir kalkınma anlayışında yeni bir kavram: Döngüsel ekonomi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 57, 196–204.
33. Pieroni, M. P. P., McAloone, T. C., ve Pigosso, D. C. A. (2019). Business model innovation for circular economy and sustainability: A review of approaches. Journal of Cleaner Production, 215, 198–216. doi: 10.1016/j.jclepro.2019.01.036
34. Rodriguez-Anton, J. M., Rubio-Andrada, L., Celemín-Pedroche, M. S., ve Alonso-Almeida, M. D. M. (2019). Analysis of the relations between circular economy and sustainable development goals. International Journal of Sustainable Development ve World Ecology, 26(8), 708–720. doi: 10.1080/13504509.2019.1666754
35. Schroeder, P., Anggraeni, K., ve Weber, U. (2019). The relevance of circular economy practices to the sustainable development goals. Journal of Industrial Ecology, 23(1), 77–95. doi: 10.1111/jiec.12732
36. Sharma, N. K., Govindan, K., Lai, K. K., Chen, W. K., ve Kumar, V. (2021). The transition from linear economy to circular economy for sustainability among SMEs: A study on prospects, impediments, and prerequisites. Business Strategy and the Environment, 30(4), 1803–1822. doi: 10.1002/bse.2717
37. Stewart, R., ve Niero, M. (2018). Circular economy in corporate sustainability strategies: A review of corporate sustainability reports in the fast-moving consumer goods sector. Business Strategy and the Environment, 27(7), 1005–1022. doi: 10.1002/bse.2048
38. Suárez-Eiroa, B., Fernández, E., Méndez-Martínez, G., ve Soto-Oñate, D. (2019). Operational principles of circular economy for sustainable development: Linking theory and practice. Journal of Cleaner Production, 214, 952–961. doi: 10.1016/j.jclepro.2018.12.271
39. Şeker, Y., ve Atasel, O. Y. (2021). Firmaların çevresel sürdürülebilirlik değerleri ve kurumsal yönetim derecelendirme notu: BİST kurumsal yönetim endeksi'nde bir araştırma. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (39), 722–761.
40. Şeker, Y. ve Şengür, E. (2022). Çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim (ESG) performansı: Uluslararası bir araştırma. Journal of Accounting and Taxation Studies, 15 (2), 349-387. DOI: 10.29067/muvu.1066216
41. Wach, E., ve Ward, R. (2013). Learning about qualitative document analysis.
42. Velenturf, A. P. M., ve Purnell, P. (2021). Principles for a sustainable circular economy. Sustainable Production and Consumption, 27, 1437–1457. doi: 10.1016/j.spc.2021.02.018
43. Veral, E. S. (2021). Döngüsel ekonomi: Engeller, stratejiler ve iş modelleri. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 8(1), 7–18.
44. Yilmaz, V. (2019). Sürdürülebilir kalkınma ve döngüsel ekonominin bibliyometriği. Enderun, 3(2), 60–72.