EN
TR
Pedagojik Aşılama İle Zihinsel Özgürlük Arasındaki Gerilim
Öz
Dünya genelinde kamusal eğitimin zorunlu olduğu düşünülürse aşılama çabasına maruz kalan çok sayıda insan vardır. Dolayısıyla aşılama ile zihinsel özgürlük gerilimi bütün toplumları ilgilendirmektedir. Aşılamanın etik, toplumsal, politik ve hukukî bir sorun olmakla birlikte epistemolojik anlamda zedelediği en önemli şey ise rasyonelliktir. Zihinsel özgürleşme, doğru nedensellik kurmayı sağlayacak bilgiyle ve zihinsel faaliyetle mümkünken aşılama, nedensellik bağının doğru kurulmasına zarar verir. Yerine, varsayılan doktrine (çürük gerekçelerle) inanılmasını sağlayacak zayıf bir akılcılık bırakır. Böylelikle bireyler, aşılamacının tasavvur ettiği politik ve sosyal sisteme dâhil edilirler. Bu makalede aşılama ile zihinsel özgürlük arasındaki gerilim ortaya konularak gerilimin üstesinden gelinmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda aşılamanın rasyonaliteye ve zihinsel özgürlüğe verdiği zararın panzehiri olarak rasyonaliteyi destekleyen bir eğitim önerilmiştir.
Derleme türündeki bu makalenin amacı; bir aşılama girişimi karşısında zihinsel özgürlük potansiyelinin nasıl korunabileceğini ve aşılamanın zihinsel özgürlüğü tehdit etme riskinin nasıl ortadan kaldırılabileceğini göstermektir. Bu doğrultuda veriler; amaca yönelik örnekleme tekniğiyle yazılı dokümanlardan toplanmıştır. Aşılama terimiyle kamusal eğitim kurumlarında -kaçınılmaz olarak- gözlenen ve aşılamanın uyumcu (conformist) versiyonu olan pedagojik aşılama kastedilmiş, tarikatçı (sectarian) versiyon kapsam dışında bırakılmıştır.Sonuç olarak refleksiyon kazandıran ve rasyonel-eleştirel bakış açısı geliştiren bir eğitimin, aşılama determinizmi karşısında zihinsel özgürlüğü teorik olarak mümkün kıldığına ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Doktora tezimden üretmiş olduğum bu makalenin yazımında titiz incelemeleriyle ve ufuk açıcı eleştirileriyle çalışmama yön veren saygıdeğer danışmanım Prof. Dr. Hasan ÜNDER’e teşekkür ederim.
Kaynakça
- Akarsu, B. (1975). Felsefe Terimleri Sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
- Aktan, S. (2019). Türkiye’de Deizm Neden Artıyor, Dindarlık Neden Azalıyor?. euronews.com adresinden erişildi.
- Almohammad, A. (2018). ISIS child soldiers in Syria: The structural and predatory recruitment, enlistment, pre-training ındoctrination, training, and deployment. The International Centre for Counter-Terrorism – The Hague 8, no. 14.
- Atkinson, R. F. (1972). Indoctrination and moral education. I. A. Snook. (Ed.) (1972). Concepts of indoctrination: Philosophical essays (pp. 43-51). London and Boston: Routledge & Kegan Paul.
- Bailey, R. (2019). Aşılama. (Derleyenler: Bailey, R., Barrow, R., Carr, D. & McCarthy, C.) (ss. 265-276). Eğitim Felsefesi Kılavuzu (1. Baskıdan çeviri). (Ünder, H., Çev. Ed.). Ankara: Pegem Akademi (Orijinal Baskı 2010).
- Bailey, R. (2014). What’s Wrong with Indoctrination and Brainwashing? R. Bailey. (Ed.) (2014). The Philosophy of Education: an Introduction (pp.136-145). London: Bloomsbury Publishing.
- Bandman, B. (1967). The place of reason in education. The Ohio State University Press.
- Barrow, R. & Woods, R. (2006). An Introduction to Philosophy of Education (4th Edition). London: Routledge.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
26 Temmuz 2023
Gönderilme Tarihi
5 Kasım 2022
Kabul Tarihi
9 Mayıs 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 56 Sayı: 2
APA
Yalçınkaya, T. (2023). Pedagojik Aşılama İle Zihinsel Özgürlük Arasındaki Gerilim. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 56(2), 813-877. https://doi.org/10.30964/auebfd.1199751
AMA
1.Yalçınkaya T. Pedagojik Aşılama İle Zihinsel Özgürlük Arasındaki Gerilim. AÜEBFD. 2023;56(2):813-877. doi:10.30964/auebfd.1199751
Chicago
Yalçınkaya, Tutku. 2023. “Pedagojik Aşılama İle Zihinsel Özgürlük Arasındaki Gerilim”. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES) 56 (2): 813-77. https://doi.org/10.30964/auebfd.1199751.
EndNote
Yalçınkaya T (01 Temmuz 2023) Pedagojik Aşılama İle Zihinsel Özgürlük Arasındaki Gerilim. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES) 56 2 813–877.
IEEE
[1]T. Yalçınkaya, “Pedagojik Aşılama İle Zihinsel Özgürlük Arasındaki Gerilim”, AÜEBFD, c. 56, sy 2, ss. 813–877, Tem. 2023, doi: 10.30964/auebfd.1199751.
ISNAD
Yalçınkaya, Tutku. “Pedagojik Aşılama İle Zihinsel Özgürlük Arasındaki Gerilim”. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES) 56/2 (01 Temmuz 2023): 813-877. https://doi.org/10.30964/auebfd.1199751.
JAMA
1.Yalçınkaya T. Pedagojik Aşılama İle Zihinsel Özgürlük Arasındaki Gerilim. AÜEBFD. 2023;56:813–877.
MLA
Yalçınkaya, Tutku. “Pedagojik Aşılama İle Zihinsel Özgürlük Arasındaki Gerilim”. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), c. 56, sy 2, Temmuz 2023, ss. 813-77, doi:10.30964/auebfd.1199751.
Vancouver
1.Tutku Yalçınkaya. Pedagojik Aşılama İle Zihinsel Özgürlük Arasındaki Gerilim. AÜEBFD. 01 Temmuz 2023;56(2):813-77. doi:10.30964/auebfd.1199751
Cited By
Eleştirel Pedagoji ve Ülkü Tamer’in ‘Konuşma’ Şiiri
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.32600/huefd.1628352