Kurumsal Sürüklenme ve Eğitim Sistemi

Öz

Bu çalışmanın amacı, kurumsal sürüklenme kavramını irdeleyerek; örgütlerde stratejik, misyon, uygulama, güvenilirlik, liderlik ve etik boyutlarda kurumsal sürüklenmenin nasıl ortaya çıktığını ortaya koymaktır. En genel anlamda kurumsal sürüklenme, bir örgütte zamanında tespit edilemediği için giderilemeyen ve başarısızlığa yol açan standartların kademeli ve görünüşte fark edilemeyecek şekilde bozulmasıdır. Kurumsal sürüklenme yaşayan bir örgüt, amaçlanan rotasından fark edilmeyecek kadar yavaş biçimde sürekli ve kademeli olarak uzaklaşır ve kurumsal hedeflerine uymayan günlük kararlar sonucunda öngörülemeyen biçimde kültürünü, standartlarını ve iş uygulamalarını terk ederek karmaşaya düşer. Tüm kamu personelinin üçte birinden fazlasını istihdam eden, Türkiye nüfusunun neredeyse tamamını ilgilendiren bir büyüklük ve kapsama sahip olan Milli Eğitim sisteminin yasal belgelerde yazılı olan, kabul edilmiş kurumsal amaç, strateji, ilke ve standartlarına bağlı olarak çalışmalarını sürdürebilmesi ülkenin ekonomik, toplumsal, siyasal, kültürel ve güvenlik sistemleri açısından da büyük önem taşımaktadır. Eğitim sistemindeki bir kurumsal sürüklenme, ülkenin diğer sistemlerinde de sürüklenmeye neden olacaktır. Son yıllarda eğitim politikalarında yapılan radikal ve sürekli değişikliklere, COVID 19 salgınının yarattığı belirsizlik ve kaotik ortam da eklenince eğitim sisteminde meydana gelebilecek sürüklenmenin ülkenin bugünü ve geleceği açısından birtakım onarılmaz sorunlara yol açma ihtimali söz konusudur. Birçok riski de beraberinde getirebilecek olan bu durum, eğitim kurumlarını yüksek riskli örgütler olarak değerlendirerek, kurumsal sürüklenmeyi önleyici tedbirlerin alınmasını gerektirmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kurumsal sürüklenme
• eğitim sisteminde sürüklenme
• stratejik sürüklenme
• misyon sürüklenmesi
• liderlik sürüklenmesi
• uygulama sürüklenmesi
• etik sürüklenme.

Organisational Drift and Education System

Öz

The purpose of this study is to examine the concept of organizational drift and to reveal how organizational drift emerges in organizations in strategic, mission, implementation, reliability, leadership, and ethical dimensions. In the most general sense, institutional drift is the gradual and seemingly imperceptible deterioration of standards in an organization that cannot be eliminated because it cannot be detected in time and leads to failure. An organization experiencing institutional drift moves steadily and gradually away from its intended course in an imperceptibly slow manner, unpredictably abandons its culture, standards, and work practices, and falls into disarray as a result of day-to-day decisions that are inconsistent with institutional goals. It is of great importance for the country's economic, social, political, cultural, and security systems that the National Education System, which employs more than one-third of all public personnel and has a size and scope that concerns almost the entire population of Turkey, continues to operate in accordance with its accepted institutional goals, strategies, principles and standards written in legal documents. An institutional drift in the education system will cause drift in other systems of the country. With the radical and continuous changes in education policies in recent years, coupled with the uncertainty and chaotic environment created by the COVID-19 pandemic, the possibility that the drift that may occur in the education system may directly lead to irreparable problems for the present and future of the country and bring many risks with it requires evaluating educational institutions as high-risk organizations and taking measures to prevent institutional drift.

Anahtar Kelimeler

• Organizational drift
• educational system drift
• strategic drift
• mission drift
• leadership drift

Kaynakça

1. Aktan, C. C. (1999). 2000’li yıllarda yeni yönetim teknikleri 2- stratejik yönetim [New management techniques in the 2000s 2- Strategic management]. Türkiye Genç İş Adamları Derneği Yayınları.
2. Asrın fiyaskosu [Fiasco of the century]. (2023, 19 Ocak). Birgün. https://www.birgun.net/haber/asrin-fiyaskosu-418100
3. Aydın, İ. (2017). Milli Eğitim Bakanlığı etik eylem planı [Ministry of National Education ethics action plan]. Avrupa Birliği ve Kamu Görevlileri Etik Kurulu.
4. Aydın, İ. (2019). Eğitim ve öğretimde etik [Ethics in education and teaching] (10. baskı). Pegem Akademi.
5. Aydın, İ. (2022). Yönetsel, mesleki ve örgütsel etik [Managerial, professional and organizational ethics] (10. baskı). Pegem Akademi.
6. Aydın, İ., & Toptaş, B. (2018, September). Change and organizational drift in education system: The views from different perspectives [Paper presentation]. ECER, Emerging Researchers' Group for presentation at Emerging Researchers' Conference, European Educational Research Association, Bolzano.
7. Başaran, İ. E. (2000). Yönetim [Management]. Feryal Matbaası.
8. Berman, J., Ackroyd, P., & Berman, G. (2006). Organisational drift – a challenge for enduring safety performance. https://www.icheme.org/media/9795/xix-paper-07.pdf

9. Bisbey, T. M. (2014). Toward a theory of practical drift in teams [Doctoral dissertation, Florida University]. Proquest Dissertations and Theses.
10. Bursalıoğlu, Z. (1970). Eğitim örgütlerinde sistem yaklaşımı- I [System approach in education organizations-I]. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(1), 57-64. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000306
11. Bursalıoğlu, Z. (1971). Eğitim örgütlerinde sistem yaklaşımı- II [System approach in education organizations-II]. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(1), 65-73. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000315
12. Bursalıoğlu, Z. (1998). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış [New structure and behavior in school management] (11. basım). Pegem Akademi.
13. Can, E. & Sakallı, A. (2023). Örgün öğretimden açık liseye geçiş nedenleri: Bir durum çalışması [Reasons for transition from formal to open high school: A case study]. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi-AUAd, 9(1), 194-237.
14. Conmy, S. (2022). What does culture eats strategy for breakfast mean? https://www.thecorporategovernanceinstitute.com/insights/lexicon/what-does-culture-eats-strategy-for-breakfast.
15. Cumhurbaşkanından öz eleştiri [Self-criticism by the President]. (2016, 08 Mart). Kamudan Haber. http://www.kamudanhaber.net/guncel/cumhurbaskani-ndan-oz-elestiri-egitim-de-yol-h343184.html
16. Dekker, S. & Pruchnicki, S. (2014). Drifting into failure: Theorizing the dynamics of disaster incubation. Theoretical Issues in Ergonomics Science, 15(6), 534-544. https://doi.org/10.1080/1463922X.2013.856495
17. Drifting effectively (2019, April 24). University of Cambridge Judge Business School. https://www.jbs.cam.ac.uk/insight/2019/drifting-effectively/
18. Dwyer, L., & Edwards, D. (2009). Tourism product and service innovation to avoid ‘strategic drift’. International Journal of Tourism Research, 11, 321–335. https://doi.org/10.1002/jtr.690
19. En güvenilen meslekler. (2019, 24 Eylül). IPSOS. https://www.ipsos.com/tr-tr/en-guvenilen-meslekler
20. Hannan M.T., & Freeman J. (1984). Structural inertia and organisational change. American Sociological Review, 49(2), 149–164. https://doi.org/10.2307/2095567
21. Hollnagel, E., Woods, D. D., & Leveson, N. (2006) Resilience engineering: concepts and precepts. Ashgate, Aldershot. https://doi.org/10.1201/9781315605685
22. Johnson, G., Scholes, K., & Whittington, R. (2008). Exploring corporate strategy: text and cases (8th edition). Prentice Hall.
23. Karakütük, K. (2016). Eğitim planlaması [Educational planning] (2. baskı). Pegem Akademi.
24. Ketchen, D., & Short, J. (2011). Mastering strategic management. Saylor Books.
25. Lawton, A., Rayner, J., & Lasthuizen K. (2013). Ethics and management in the public sector. Routledge.
26. Leach, P., Berman, J., & Berman, G. (2012). Can the concept of organisational drift help explain the degradation of safety performance that may be observed during re-franchising? https://www.icheme.org/media/9795/xix-paper-07.pdf
27. Leadership caffeine™: Beware leadership drift. (2013, June 23). Art Petty. https://artpetty.com/2013/06/23/leadership-caffeine-beware-leadership-drift/
28. Le Mens G, Hannan M. T., & Pólos, L. (2013) The geometry of organizational adaptation. (Working paper). Stanford University, CA.
29. Le Mens, G. Hannan, M. T., & Pólos, L. (2015). Organizational obsolescence, drifting tastes, and age dependence in organizational life chances. Organization Science, 26(2), 550-570. https://doi.org/10.1287/orsc.2014.0910
30. Lewis, C. W., & Gilman, S.C. (2005). The ethics challenge in public service: A problem-solving guide. John Wiley & Sons, Inc.
31. Lo, B. (1995). Resolving ethical dilemmas: A guide for clinicians. Williams & Wilkins.
32. Mandis, S. (2013). What happened to goldman sachs: An insider’s story of organizational drift and its unintended consequences. Harvard Business Review Press.
33. Mazlum, M. M. (2019). Yöneticilerin ve öğretmenlerin görüşlerine göre eğitim sisteminde kısır döngü [Vicious cycle in the system of education according to the opinions of school administrators and teachers] (Tez No. 551568) [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
34. Millî Eğitim Bakanlığı. (2015). MEB vizyon, misyon [MoNE Vision, Mission]. https://www.meb.gov.tr/vizyon-misyon/duyuru/8851
35. Millî Eğitim Bakanlığı. (2022). Bakan Özer, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda 2023 yılı eğitim bütçesine ilişkin sunum yaptı [Minister Özer made a presentation on the 2023 education budget at the TBMM Plan and Budget Commission]. https://www.meb.gov.tr/bakan-ozer-tbmm-plan-ve-butce-komisyonunda-2023-yili-egitim-butcesine-iliskin-sunum-yapti/haber/28055/tr
36. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu. (2005). İlköğretim 1–5 sınıf programları tanıtım el kitabı. [Primary education 1-5 grade programs introduction handbook].Devlet Kitapları Müdürlüğü Basımevi.
37. Minkoff, D. C., & Powell, W. W. (2006). Nonprofit mission: Constancy, responsiveness, or deflection. The nonprofit sector: A research handbook. In R. Steinberg, & W. W. Powell (Eds.), Non-profit sector (pp. 591-612). Yale University Press.
38. Mintzberg, H. (1978). Patterns in strategy formulation. Management Science, 24(9), 934-948. doi.org/10.1287/mnsc.24.9.934
39. Mintzberg, H., & J. Lampel. (2001). Reflecting on the strategy process. In M. A. Cusumano, & M. C. Constantinos (Eds), Strategic thinking for the next economy (pp. 591-612). San Francisco: MIT Sloan Management Review.
40. Moradi, E., Jafari S. M., Doorbash, Z. M., & Ashraf, M. (2021). Impact of organizational inertia on business model innovation, open innovation and corporate performance. Asia Pacific Management Review, 26, 171-179. https://doi.org/10.1016/j.apmrv.2021.01.003
41. Mucuk, İ. (1994). Pazarlama ilkeleri [Principles of marketing]. Der Yayınları.
42. Obama Addresses America’s Students. (2009, 08.09). NewYork Times, https://www.nytimes.com/2009/09/08/us/politics/08obama.text.html
43. OECD. (2023). Government at a glance: country notes: Türkiye (Publication No., 30 June 2023). https://www.oecd.org/publication/government-at-a-glance/2023/country-notes/turkiye-1aab42fa#chapter-d1e22
44. Ortmann, G. (2010). On drifting rules and standards. Scandinavian Journal of Management, 26, 204-21. doi.org/10.1016/j.scaman.2010.02.004. Öğretmenlik kariyer basamakları yazılı sınav sonuçları açıklandı: 516 bin 974 öğretmen uzman oldu [The results of the teacher career ladder written examination have been announced: 516,974 teachers became experts]. (2022, 24 Kasım). Hürriyet. https://www.hurriyet.com.tr/egitim/ogretmenlik-kariyer-basamaklari-yazili-sinav-sonuclari-aciklandi-516-bin-974-ogretmen-uzman-oldu-42176377
45. Özdoğan, A. (2023). Okul yöneticilerinin atanmaları sürecine ilişkin okul müdürlerinin görüşler [Opinions of school principals on the appointment process of school administrators]. Okul Yönetimi Dergisi-School Administration Journal, 3(1), 129-145.
46. Perrow, C. (1984). Normal accidents: living with high-risk technologies. Basic Books.
47. Pettersen, K. A., & Schulman, P. R. (2016). Drift, adaptation, resilience and reliability: Toward an empirical clarification. Safety Science, 117, 460-468. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2016.03.004 Pinder C. C., & Harlos K. P. (2001). Employee silence: quiescence and acquiescence as responses to perceived injustice. Research in Personnel and Human Resources Management, 20, 331-369. https://doi.org/10.1016/S0742-7301(01)20007-3
48. Procedure. (n. d.). In Merriam-Webster’s online dictionary. https://www.merriam-webster.com/dictionary/procedure
49. Redmond, W. H. (2005). Processes of gradual institutional drift. Journal of Economic Issues, 39(2), 501-509. https://doi.org/10.1080/00213624.2005.11506828
50. Roberts, K. H. (1990). Some characteristics of one type of high reliability organization. Organizational Science, 1(2), 160-176. https://doi.org/10.1287/orsc.1.2.160
51. Saylık, A., Saylık, N., & Sağlam, A. (2021). Eğitimcilerin gözünden Türk eğitim sistemi: Bir metafor çalışması [Turkish education system through the eyes of educators: A metaphor study]. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 522-546.
52. Schoorman, F.D., Mayer, R., & Davis, J. (2007). An integrative model of organizational trust: past, present and future. Academy of Management Review, 32(2), 344-354. https://doi.org/10.5465/amr.2007.24348410
53. Simon, H. A. (1976). Administrative behavior: A study of decision-making processes in administrative organization (3rd Ed.). Macmillan Publishing Co. Inc. Snook, S. A. (2000). Friendly fire. Princeton University Press.
54. Sternberg, R. J. (2012). Ethical drift. Liberal Education, 98(3), 58-60.
55. Taş, A. (2010). 2004 Yılı ve sonrasında yayınlanan eğitim kurumları yöneticilerinin atama ve yer değiştirmelerine ilişkin yönetmeliklerin karşılaştırması. [Comparison of 2004 and later regulations on appointment and relocation of educational ınstitutions administrators]. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(12). 171-185.
56. Trembley-Boire, J. (2014). Change can be good: a new perspective on mission drift. https://www.sp2.upenn.edu/wp-content/uploads/2014/07/Tremblay-Boire.pdf Turner, B. A. (1992, September 14-16). Organizational learning and the management of risk. [Paper presentation]. British Academy of Management Conference, Bradford Management School, Bradford, UK.
57. Türk Dil Kurumu. (2005). Türkçe sözlük [Turkish Dictionary]. Türk Dil Kurumu Yayınları.
58. Twin, A. (2022, April 25). What is the definition of leadership? Components and example. https://www.investopedia.com/terms/l/leadership.asp Van Dyne, L., Ang, S., & Botero, I. C. (2003). Conceptualizing employee silence and employee voice as multidimensional constructs. Journal of Management Studies, 40, 1359-1392. https://doi.org/10.1111/1467-6486.00384
59. What is the definition of leadership? Understanding leadership (2022, May 31). Fiverr Guides. https://www.fiverr.com/resources/guides/business/leadership-definition
60. Whipple, S. (2018, March 6-9). Control beliefs as a moderator of stress on anxiety [Paper presentation]. Southeastern Psychological Association 64th Annual Meeting, Charleston, SC, United States.
61. Weick, K. E. (1987). Organizational culture as a source of high reliability. California Management Review, 29(2), 112–128. https://doi.org/10.2307/411652
62. Weick, K. E., Sutcliffe, K. M., & Obstfeld, D. (1999). Organizing for high reliability: Processes of collective mindfulness. In R. Sutton & B. Staw (Eds.), Research in organizational behavior (pp. 81-123). Jai Press.
63. Yasa yürürlükte 1000 yönetici havuzda. Dershane yasasının yürürlüğe girmesi ile dershaneler kapanmadan Milli Eğitim kadroları değişecek [The law is in effect and 1000 managers are in the pool. With the dershane law in force, National Education staff will change before the dershanes are closed]. (2014, 14 Mart). Cumhuriyet. https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/yasa-yururlukte-1000-yonetici-havuzda-50791
64. Yükseköğretim Kurulu. (2022). Yükseköğretim Kurulunun yükseköğretim kurumları sınavına (yks) ilişkin aldığı kararlar üniversiteye girişte TYT ve AYT baraj puanı uygulaması kaldırıldı [The decisions taken by the Council of Higher Education regarding the higher education institutions exam (yks) TYT and AYT threshold score application was abolished in university entrance]. https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2022/yok-ten-yks-ye-iliskin-kararlar.aspx
65. Zhao, E. Y., & Grimes, M. (2017). Staying true to purpose: how commercial pressures affect mission drift among social enterprises. Academy of Management Proceedings, 2016(1), 13440. https://doi.org/10.5465/ambpp.2016.60