İsveç'in Nato Üyeliği Sürecinde Türkiye'nin Stratejik Yaklaşımı ve Müzakere Süreci

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 1 , 10 - 19 , 30.05.2025

Cemil Engin

https://izlik.org/JA39LX66UH

Öz

Bu makale, Türkiye’nin İsveç’in NATO üyeliği sürecinde izlediği stratejik yaklaşımı ve bu süreçte elde ettiği kazanımları analiz etmektedir. Çalışma, Türkiye’nin NATO genişleme sürecini nasıl bir müzakere aracı olarak kullandığını ve bu çerçevede hangi somut kazanımları elde ettiğini sorgulamaktadır. Bu bağlamda süreç izleme metodolojisi kullanılarak Türkiye’nin veto hakkını nasıl devreye soktuğu, İsveç’in bu süreçte hangi adımları attığı ve bu adımların Türkiye’nin güvenlik politikaları açısından ne anlama geldiği incelenmiştir. Bulgular İsveç’in yeni terörle mücadele yasaları çıkarması ve Türkiye’ye yönelik silah ambargosunu kaldırması gibi bazı taleplerin karşılandığını ortaya koymaktadır. Ancak Türkiye’nin PKK/YPG’ye verilen desteğin sona erdirilmesi, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve AB ile müzakerelerde ilerleme gibi temel beklentilerinin tam olarak karşılanmadığı görülmektedir. Bu durum Türkiye’nin NATO içindeki pazarlık gücünün etkili olup olmadığı ve uzun vadeli çıkarlarını ne ölçüde koruyabildiği konusunda önemli tartışmalar yaratmaktadır. Çalışma NATO genişleme süreci bağlamında Türkiye’nin ittifak içindeki konumuna dair stratejik bir değerlendirme sunarak uluslararası ilişkiler literatürüne katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

İsveç , nato , Dış Politika , Uluslararası Siyaset , Türkiye

Türkiye's Strategic Approach And Negotiation Process In Sweden's Nato Membership Process

https://izlik.org/JA39LX66UH

Öz

This article analyzes Türkiye’s strategic approach during Sweden’s NATO accession process and the gains it achieved throughout this period. The study examines how Türkiye utilized NATO’s enlargement process as a negotiation tool and what concrete benefits it obtained within this framework. In this context, the process tracing methodology has been employed to investigate how Türkiye exercised its veto power, the steps Sweden took in response, and the implications of these measures for Türkiye’s security policies. The findings indicate that some of Türkiye’s demands have been met, including Sweden’s adoption of new counterterrorism laws and the lifting of arms embargoes imposed on Türkiye. However, Türkiye’s key expectations—such as the termination of support for PKK/YPG, the removal of CAATSA sanctions, and progress in EU accession negotiations—have not been fully realized. This situation raises significant debates regarding the effectiveness of Türkiye’s bargaining power within NATO and the extent to which it has managed to safeguard its long-term interests. By providing a strategic assessment of Türkiye’s position within the alliance in the context of NATO’s enlargement process, this study aims to contribute to the international relations literature.

Anahtar Kelimeler

Sweden , NATO , Foreign Policy , International Politics , Türkiye

Kaynakça

• Allied Command Transformation. (2024). Hungarian Parliament approves Sweden’s NATO bid. NATO Allied Command Transformation. https://www.act.nato.int/article/hungarian-parliamentapproves-sweden-nato-bid/
• Bağbaşlıoğlu, A. (2022). Implications of NATO’s 2022 Strategic Concept on its Enlargement and Partnership Policies and Türkiye’s Position: Challenges and Opportunities. Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM Papers), No. 22. https://www.sam.gov.tr/media/mediafields/Paper/4wbes54vtha00ypxhvenfxjmn3/da296902010105 bd7e59aa8902505c97.pdf
• Brommesson, D., Ekengren, A.-M. ve Michalski, A. (2022). Sweden’s policy of neutrality: Success through flexibility? In C. de la Porte, B. Guðný Eydal, J. Kauko, D. Nohrstedt, P. ‘t Hart, & S. B. Tranøy (Eds.), Successful Public Policy in the Nordic Countries: Cases, Lessons, Challenges (pp. 284-305) Oxford: Oxford University Press. https://academic.oup.com/book/44441/chapter/376663566
• Dalsjö, R. (2013). The hidden rationality of Sweden’s policy of neutrality during the Cold War. Cold War History, 14(2), 175–194. https://doi.org/10.1080/14682745.2013.765865
• Dışişleri Bakanlığı. (2023, Mart 6). Dışişleri Bakanı Sayın Mevlüt Çavuşoğlu’nun NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile yaptığı ortak basın toplantısı. T.C. Dışişleri Bakanlığı. https://www.mfa.gov.tr/disisleri-bakani-sayin-mevlut-cavusoglu-nun-nato-genel-sekreteri-jensstoltenberg-ile-yaptigi-ortak-basin-toplantisi.tr.mfa.
• European Commission. (2022). Eurobarometer 2772: EU’s response to the war in Ukraine. https://europa.eu/eurobarometer/surveys/detail/2772
• Government of Sweden (2021) Statement of GovernmentPolicy:30November2021.https://www.government.se/contentassets/6278348a9fed4f60b963942057760ecc/statement-ofgovernment-policy---magdalena-andersson.pdf
• Government Offices of Sweden. (2024, Nisan 17). Why Sweden joined NATO — A paradigm shift in Sweden’s foreign and security policy. https://www.government.se/speeches/2024/04/why-swedenjoined-nato---a-paradigm-shift-in-swedens-foreign-and-security-policy/
• Government Offices of Sweden. (2024, Ekim 15). New total defence resolution for a stronger Sweden. https://www.government.se/press-releases/2024/10/new-total-defence-resolution-for-a-stronger sweden/
• Halperin, S., & Heath, O. (2020). Political research: methods and practical skills. Oxford University Press.
• Hofverberg, E. (2023, Haziran 13). Sweden: New Terrorist Crimes Legislation Enters into Force. Library of Congress. https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2023-06-13/sweden-newterrorist-crimes-legislation-enters-into-force/
• Ipsos. (2022). The World's Response to the War in Ukraine. https://www.ipsos.com/en/war-in-ukraine april-2022
• İletişim Başkanlığı. (2023, Temmuz 10). Cumhurbaşkanı Erdoğan, Litvanya’ya ziyareti öncesi Atatürk Havalimanı’nda açıklama yaptı. İletişim Başkanlığı.https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/cumhurbaskani-erdogan-litvanyaya-ziyaretioncesi-ataturk-havalimaninda-aciklama-yapti
• İletişim Başkanlığı. (2023, Ekim 23). Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsveç'in NATO'ya katılım protokolünü imzaladı. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/cumhurbaskani-erdogan-isvecinnatoya-katilim-protokolunu-imzaladi
• İletişim Başkanlığı. (2024, Ocak 23). Türkiye Büyük Millet Meclisi, İsveç’in NATO üyeliğini onaylayan tasarıyı kabul etti. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/dis_basinda_turkiye/detay/turkiyebuyuk-millet-meclisi-isvecin-nato-uyeligini-onaylayan-tasariyi-kabul-etti
• İnat, K. (2024). İsveç’in NATO Üyeliğinin Onaylanması ve Sonrası. SETA https://www.setav.org/uzmanlar-cevapliyor-isvecin-nato-uyeliginin-onaylanmasi-ve-sonrasi/ Levin, P. T. (2023). The Turkish Veto: Why Erdogan Is Blocking Finland and Sweden’s Path to NATO. https://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:su:diva-224458
• North Atlantic Treaty Organization (NATO). (1949). The North Atlantic Treaty. https://www.nato.int/cps/en/natohq/official_texts_17120.htm
• North Atlantic Treaty Organization. (2023, Nisan 4). Finland joins NATO as 31st ally. NATO. https://www.nato.int/cps/cz/natohq/news_213448.htm
• Ovalı, A. Ş. (2024). Türkiye-NATO İlişkilerinde veto Krizleri: Benzerlikler ve Farklılıklar Üzerine Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 79(1), 137-157. https://doi.org/10.33630/ausbf.1192846
• Öztürk, B. (2024, Ocak 27). Türkiye İsveç’in NATO üyeliğini neden onayladı? SETA. https://www.setav.org/yorum/turkiye-isvecin-nato-uyeligini-neden-onayladi
• T.C. Cumhurbaşkanlığı. (2022, Mayıs 18). NATO'nun genişlemesi hassasiyetlerimize gösterilecek saygı oranında anlamlıdır. https://tccb.gov.tr/haberler/410/137929/-nato-nun-genislemesihassasiyetlerimize-gosterilecek-saygi-oraninda-anlamlidir-
• Türkiye Büyük Millet Meclisi. (2023, Aralık 26). Kuzey Atlantik Antlaşmasına İsveç Krallığının Katılımına İlişkin Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi (Sıra Sayısı: 89). https://www.tbmm.gov.tr/ihtisas-komisyonlari/KomisyonRaporlari/disislerikomisyonu/f72877d1-b468-037b-e050-007f01005610
• Trends Research. (2024, Mayıs 5). Sweden’s NATO membership and the link with Turkey. https://trendsresearch.org/insight/swedens-nato-membership-and-the-link-withturkey/?srsltid=AfmBOopyFbiLX_3XWmgvFy-JHO0jFz49j5eaLn1r6aH_tnCXLvzK0KYv