Finansal Başarısızlığın Etkileri ve Konkordato: Bıst’te İşlem Gören İşletmelerin Mali Tabloları Üzerinden Bir Araştırma

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 2, 57 - 70, 30.11.2025

Sinan Ceylan

https://izlik.org/JA47JF46YH

Öz

Bu çalışmada, konkordato ilan eden üç farklı işletmenin 2022–2024 yılları arasındaki finansal yapıları, Altman Z skoru modeli aracılığıyla analiz edilmiştir. Altman Z skoru, işletmelerin finansal başarısızlık riskini ölçen önemli bir erken uyarı sistemidir ve bu bağlamda çalışmada kullanılan temel araç olmuştur. Çalışmanın amacı, iflas riski taşıyan işletmelerin erken tespiti konusunda Altman Z skorunun uygulanabilirliğini ortaya koymak ve bu kapsamda konkordato ilan eden işletmelerin hangi finansal sinyallerle bu sürece sürüklendiğini gösterebilmektir. Her bir işletme için yıllık bazda hesaplanan skorlar, zaman içindeki mali yapılarındaki bozulmaları ve iflas riski göstergelerini ortaya koymuştur. Analiz sonuçlarına göre, incelenen tüm işletmelerin Z skorları, dönem boyunca finansal risk sınırının oldukça altında seyretmiş ve bu durum konkordato kararlarını öngörür nitelikte olmuştur. İşletmelerin faaliyet kârlarında ciddi düşüşler, özkaynaklarda dalgalanmalar ve kısa vadeli yükümlülüklerdeki artışlar, finansal başarısızlık sinyallerini güçlendirmiştir. Ayrıca net çalışma sermayesindeki bozulmalar, likidite sorunlarının temel kaynağı olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışma, işletmelerin sürdürülebilirliği açısından finansal erken uyarı sistemlerinin etkinliğini gözler önüne sermektedir. Bulgular, kriz öncesi dönemlerde alınacak tedbirlerin önemini vurgulamaktadır. Aynı zamanda, finansal tablo analizinin karar alma süreçlerinde stratejik bir araç olarak kullanılabileceği gösterilmiştir. Elde edilen veriler, gelecekte benzer risk taşıyan işletmeler için yol gösterici niteliktedir. Sonuçlar, finansal yönetim süreçlerinde proaktif davranmanın gerekliliğini desteklemektedir. Bu doğrultuda, işletmelerin erken dönem finansal analiz uygulamalarıyla krize karşı daha dirençli hale gelebileceği değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Altman Z Skoru , Finansal Başarısızlık , Konkordato , Mali Tablolar , Finansal Analiz , Erken Uyarı Modelleri.

The Effects of Financial Failure and Composition: A Study on Financial Statements of Companies Traded on BIST

https://izlik.org/JA47JF46YH

Öz

In this study, the financial structures of three different companies that declared concordat between 2022 and 2024 were analyzed using the Altman Z-score model. The Altman Z-score is a significant early warning system that measures the risk of financial failure, and it served as the primary tool used in this research. The aim of the study is to demonstrate the applicability of the Altman Z-score in the early detection of companies at risk of bankruptcy and to reveal the financial signals that led the analyzed firms to this process. Annual scores calculated for each company revealed the deterioration in their financial structures over time and indicated signs of bankruptcy risk. According to the analysis results, the Z-scores of all examined companies remained significantly below the financial risk threshold throughout the period, which was indicative of their concordat decisions. Sharp declines in operating profits, fluctuations in equity, and increases in short-term liabilities strengthened the signals of financial failure. Additionally, deteriorations in net working capital were assessed as a primary source of liquidity problems. This study demonstrates the effectiveness of financial early warning systems in ensuring business sustainability. The findings highlight the importance of taking precautionary measures in pre-crisis periods. Furthermore, the analysis shows that financial statement evaluation can be used as a strategic tool in decision-making processes. The data obtained may serve as guidance for similar high-risk companies in the future. The results also support the necessity of proactive behavior in financial management processes. Accordingly, it is evaluated that companies can become more resilient to crises through early financial analysis practices.

Anahtar Kelimeler

Altman Z-Score , Financial Failure , Concordat , Financial Statements , Financial Analysis , Early Warning Models

Kaynakça

• Altman, E. I. (1968). Financial ratios, discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy. The Journal of Finance, 23(4), 589–609. https://doi.org/10.2307/2326758
• Altman, E. I. (1983). Corporate financial distress and bankruptcy. John Wiley & Sons.
• Altman, E. I., & Hotchkiss, E. (2006). Corporate financial distress and bankruptcy: Predict and avoid bankruptcy, analyze and invest in distressed debt (3rd ed.). Wiley.
• Aydemir E., 2019, “Konkordato ve Yeniden Yapılandırma”, 2. Baskı, Ankara: Seçkin Yayınları.
• Aydemir E., Çağlar T., 2010, “İflasın Ertelenmesi ve Konkordato”, Ankara: Adalet Yayınevi.
• Ayvaz, R. N., & Erkan, M. K. (2023). Finansal başarısızlık modelleri üzerine bir inceleme: İmalat sanayi örneği [A review on financial failure models: The case of manufacturing industry].
• Bal, N. (2021). Adi Konkordato Çerçevesinde “Kayyım”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 4(2): 390 – 414.
• Beaver, W. H. (1966). Financial ratios as predictors of failure. Journal of Accounting Research, 4, 71 111. https://doi.org/10.2307/2490171 68
• Brigham, E. F., & Ehrhardt, M. C. (2017). Financial management: Theory & practice (15th ed.). Cengage Learning.
• Ceylan, S. (2021). Stratejik bir yöntem olarak konkordato: BİST'te işlem gören konkordato ilan etmiş bir işletmenin finansal analiz örneği (Yüksek lisans tezi). Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Ceylan, S., & Gül, M. (2023). Stratejik karar olarak konkordato: Konkordato kararı alan ve BIST’te işlem gören bir işletmenin finansal tabloları üzerinde bir inceleme. Stratejik Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 35–57. https://doi.org/10.54993/syad.1234663
• Coşkun M., 2019, “Konkordato ve İflas”, 2. Baskı, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Coşkun, D. (2019). Konkordato Sürecinin Muhasebe Uygulamalarına Etkisinin İncelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Çelik, M. ve Dursun, G. D. (2021). Z skor modeli ile finansal risk tahmini ve Bist 100 tekstil, giyim eşyası ve deri imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren firmalar üzerine bir uygulama. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 6(14), 19-31. doi: https://doi.org/10.25204/iktisad.786034
• Dağ, İ. (2022). Konkordato Mühletinin Tasarruflara Etkisi. (Yüksek lisans Tezi). İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Ding, Y., & Yan, C. (2024). Corporate financial distress prediction: Based on multi-source data and feature selection. arXiv preprint arXiv:2404.12610. https://arxiv.org/abs/2404.12610
• Duran, R. (2019). Konkordato Mühletinin Uzatılması. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 10(1), 57-71.
• Eğilmez, M. (2018a). Küresel Finans Krizi (15. B.). İstanbul: Remzi Kitabevi.
• Elmas, B. (2016). Finansal tablolar analizi (2. Baskı). Ankara: Nobel Yayınevi.
• Fidan, M. E. (2021). Bist’te işlem gören tekstil, giyim eşyası ve deri sektörü işletmelerinin Altman-Z skor yöntemi ile finansal başarısızlık tahmini. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(3), 1945-1969. doi: https://doi.org/10.20491/isarder.2021.1239
• Geniş, O., & Can, E. N. (2021). İşletmelerde Konkordato Sürecinin İşleyişi, Uygulama Ve Finansal Yönden Değerlendirilmesi. Maliye ve Finans Yazıları (115), 77-102. https://doi.org/10.33203/mfy.872643 Gilson, S. C. (1990). Bankruptcy, boards, banks, and blockholders: Evidence on changes in corporate ownership and control when firms default. Journal of Financial Economics, 27(2), 355–387. https://doi.org/10.1016/0304-405X(90)90053-V
• Gitman, L. J., Juchau, R., & Flanagan, J. (2015). Principles of managerial finance. Pearson Higher Education AU.
• Gökçen, O. (2019). Konkordatoda Rehinli ve Finansal Kiralamaya Konu Mal ve Alacakların Hukuki Durum. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: Altınbaş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Gülençer, S. ve Hazar, A. (2020). Borsa İstanbul’da faaliyet gösteren ilaç şirketlerinin Altman Z skor ve Topsıs yöntemleri ile değerlendirilmesi. Ekonomi ve Finansal Araştırmalar Dergisi, 2(2), 83-105. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/jefr/issue/65940/1029393
• Hotchkiss, E. S. (1995). Post-bankruptcy performance and management turnover. The Journal of Finance, 50(1), 3–21. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1995.tb05147.x
• Kale S., 2017, “Sorularla Konkordato (İflas Dışı ve İflas İçi Adi Konkordato)”, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
• Karadeniz, E. ve Öcek, C. (2018). Konaklama işletmelerinde finansal başarısızlık riskinin ölçümü: Türkiye ve Avrupa karşılaştırması. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar Dergisi, 645, 9-60. Erişim adresi: http://www.ekonomikyorumlar.com.tr/sayi/645
• Kaya, F. (Ed.). (2015). Finansal Yönetim (1 baskı). İstanbul. Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.
• Kızıl P, D. (2020). Adî Konkordato Başvurusu. (Yüksek Lisans Tezi). Ankara: Çankaya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Koç, F., Uzay, Ş. (2020). Konkordato Sürecinin İşletmelerin Sürekliliğine Katkısı. Muhasebe ve Vergi
• Köksoy, M. (2022). Konkordatoda Geçici Mühlet Kararının Etkileri. (Doktora Tezi). Ankara: Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Kuru B., 2016, “İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra ve İflas Hukuku”, Ankara: Yetkin Yayın Evi. (Kuru, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra ve İflas Hukuku)
• Kuru, B. (2023). İcra ve İflas Hukuku Ders Kitabı (8. Baskı). Yetkin Yayıncılık.
• Özer, Ö. (2012). Mali tablolar analizi: Bir hastane örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 3(6).
• Özkan, H. (2014). İcra ve İflas Davaları ve Tatbikatı Konkordato. (1.Baskı) Legal Yayıncılık
• Özolgun, H. (2017). Karşılaştırmalı Mali Tablolar Analizi1. Journal Of Emerging Economies And Policy. 2(1): 55-62.
• Sarısözen, M.S, 2006. “Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordato”, Legal Hukuk Dergisi, C. 4, S. 40. s. 1037-1051.
• Tanrıver S., 1993, “Konkordato Komiseri”, Ankara: Yetkin Yayın Evi. (Tanrıver, Konkordato Komiseri)
• Tekin, B. ve Gör, Y. (2022). Finansal başarısızlık tahmin modelleri ve bankacılık sektörü mali tabloları üzerinden bir uygulama: Altman ve Springate modelleri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 40, 373-404. doi: https://doi.org/10.14520/adyusbd.992296 Topçu, Y. (2023). Kredi Alacaklarının Tahsil ve Tasfiye Yöntemleri (Sorunlu Kredilerin Çözümlenmesi), 1. Bası, Yetkin Yayınları
• Topçu, Y. (2024). Yinelenen Konkordato Taleplerinin Hukuki ve Finansal Yönleriyle Değerlendirilmesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 28(4), 301-362. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1468594
• Türkiye Büyük Millet Meclisi. (2023). 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m. 287-289). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2004&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
• Yavaş, M. Daşlıçay, P. (2024). Konkordatonun Tasdiki ve Tasdik Olunan Konkordatonun Hüküm ve Sonuçları, 1. Bası, Seçkin Yayıncılık, 2024, s. 22, 23, 206 ve 208.
• Yıldırım, M. Ç., & Yılmaz Özekenci, S. (2025). Finansal başarısızlık tahmin modellerinin karşılaştırılması: BIST gıda ve içecek sektöründe bir uygulama. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 60(1), 982–1004. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.25.03.2539
• Yıldız, Ş. ve Gürkan, S. (2022). Finansal başarısızlık tahmin modellerinin karşılaştırılması: Borsa İstanbul turizm şirketlerinde bir araştırma. Ekonomi, İşletme ve Yönetim EXTENDED ABSTRACT Dergisi, 6(2), 235-262. doi:https://doi.org/10.7596/jebm.31122022.005
• Yılmaz, H. (2024). Altman Z ve Springate S Skor Modelleri ile Finansal Başarısızlık Tahmini: BIST Tekstil, Giyim Eşyası ve Deri Sektörü İşletmeleri Üzerine Uygulama. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(3), 971-991. https://doi.org/10.33206/mjss.1405395