Finansal Okuryazarlık ile Yatırımcı Davranışı İlişkisinin Bibliyometrik Analizi

Bu çalışma, finansal okuryazarlık ile yatırımcı davranışı arasındaki etkileşimi inceleyen küresel literatürün entelektüel yapısını ve gelişim seyrini bibliyometrik bir bakış açısıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, Web of Science (WoS) veri tabanından elde edilen 457 yayın VOSviewer (v.1.6.20) yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada anahtar kelime birlikteliği, belge ortak atıf ve ülkeler arası iş birliği haritaları oluşturularak tematik kümelenmeler ve akademik ağlar belirlenmiştir. Ortak atıf analizi sonucunda literatürün üç temel eksen üzerinde şekillendiği tespit edilmiştir. Bunlardan ilki Lusardi (2014) öncülüğünde gelişen ekonomik beşerî sermaye çerçevesi, ikincisi Kahneman (1979) temelinde ele alınan davranışsal finans ve bilişsel önyargılar boyutu, üçüncüsü ise Van Rooij (2011) tarafından temsil edilen hane halkı finansı ve piyasa katılımı eksenidir. Ayrıca iş birliği ağı analizi, Türkiye’nin bu alandaki çalışmalarının özellikle İngiltere merkezli Avrupa akademik ağları üzerinden küresel literatürle bağlantılı olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, finansal okuryazarlığın yalnızca bir bilgi düzeyi olarak değil, yatırımcıların risk algısı ve karar verme süreçleri üzerinde etkili bir unsur olarak ele alındığını ortaya koymaktadır.

The objective of this study is to assess, from a bibliometric standpoint, the conceptual framework and evolutionary trajectory of the international literature investigating the relationship between financial literacy and investor behavior. Using VOSviewer (v.1.6.20) software, 457 papers from the Web of Science (WoS) database were examined as part of the study. Through the creation of keyword co-occurrence, co-citation, and cross-country cooperation maps, the study was able to identify topic clusters and academic networks. The literature is organized into three primary axes, according to the co-citation analysis. The first is the framework for economic human capital, which was created under Lusardi's direction (2014); the second is the behavioral finance and cognitive biases dimension, which is based on Kahneman (1979); and the third is the household finance and market participation axis, which is represented by Van Rooij (2011). Additionally, the network analysis shows that Turkey's research in this area is linked to the international literature, especially through European academic networks with a UK focus. The results show that financial literacy is seen as a major component impacting investors' risk perception and decision-making processes, rather than just a degree of understanding.