Sanatta Fallus İmgesinin Dönüşümü
Öz
Her toplum tarihin farklı dönemlerinde kendilerine özgü kültler yaratmıştır. Bu davranış biçimlerinin sonucu olarak bereket kültü dişil olanla, fallus eril olanla ilişkilendirilmiştir. Göbeklitepe dikilitaşları ise bu anlamda ilk fallus kültleri olarak görülebilir. Söz konusu dikili taşlar, doğanın dişil kültlerine karşın dikeysel bir eril duruştur. Daha sonraki dönemlerde de gerek Antik Yunan gerekse Antik Roma toplumları fallus kültlerine ayrı bir önem vermiştir. Hristiyanlığın özellikle batı toplumunda etkili olmasıyla birlikte fallus, gösteri gücünü kaybetmiş ve yerini ikonografiye bırakmıştır. İkonografik resimler ise fallusu gizleyerek kült değerinin tamamen kaybolmasına neden olmuştur. Fakat modern ve postmodern dönemle birlikte fallus imgesi bu kez gösterge haline dönüşmüştür. Özellikle Constantin Brâncuși, Barbara T. Smith, Yayoi Kusama gibi sanatçılar fallus imgesini kendi gösteri nesnesi haline getirmişlerdir.
Fallus imgesi değişen kültürlerin dönüşen imgesidir. Bu dönüşüm fallus imgesinin makalede ele alınmasını gerekli kılmıştır. Ayrıca bu gereklilik sayesinde toplumların fallus imgesine olan bakış açısı derinlemesine incelenmiş ve örneklerle makale zenginleştirilmiştir. Tüm bunların yanı sıra fallus imgesinin biçimsel ve anlamsal dönüşümü sanatsal ve felsefi noktalardan değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altaş, Şemsi. (2018). İmgenin Bakışı. Yayımlanmış Sanatta Yeterlik Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
- Bowie, Malcolm. (2007). Lacan. (V. Peker Şener, Çev.). Dost Kitapevi. Ankara.
- Baudrillard, Jean. (2011). Simülakrlar ve Simülasyon. (Oğuz Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları, Ankara.
- Çoban, Barış. (2005). Kadife Karanlık, N. Rigel (Ed.), Lacan bölümü içinde (s. 277-291). Su Yayınevi, İstanbul.
- Gezgin, İsmail. (2018). Sanatın Mitolojisi. Sel Yayıncılık, İstanbul.
- Jacques, Lacan. (2013). Psikanalizin Dört Temel Kavramı. (Nilüfer Erdem, Çev.). Metis Yayınları, İstanbul.
- Jacques, Lacan. (1994). Fallus’un Anlamı. (Saffet Murat Tura, Çev.). Afa Yayınları, İstanbul.
- Jean, Paul, Sartre. (2011). Varlık ve Hiçlik. (Turhan Ilgaz, Gaye Çankaya Eksen, Çev.). İthaki Yayınları, İstanbul.
- Kıran, Hasan. (2013). Puantiyeli Sonsuzluğun Obsesif Sanatçısı: Yayoi Kusama. Sanat ve Tasarım Dergisi. (4).4, s.117-126.
- Nasio, David, Juan. (2007). Jacques Lacan’ın Kuramı Üzerine Beş Ders. (Özge Erşen, Murat Erşen, Çev.). İmge Kitapevi, Ankara.