The Sequence Between The Pledges Over Movable Assets In Commercial Transactions

Öz

The Law on Pledge over Movable Assets in Commercial Transactions,
which was prepared and put into effect in order to overcome the difficulties
experienced by Small and Medium Sized Enterprises (SMEs) in providing
financing, brought many problems. The fact that the pledge on movable assets
by the condition of delivery in the Turkish Civil Code has been replaced by
the registered pledge system does not prevent a pledge on movable assets in
commercial transactions from being carried out on the basis of delivery. It is
also possible to establish more than one registered pledge on a movable asset.
In such cases, the determination of the legal conclusion terms of the sequence
of the pledges depends on the system adopted by the legislator. It is seen that
The Law on Pledge over Movable Assets in Commercial Transactions
includes both the system of fixed degree and the system of progression.
Determining which system will be detected according to which circumstances
and reaching an appropriate legal result in this direction requires a careful
analysis. Additionally, in some cases, the extension of the validity period of
pledge is encountered. In this case, it is also important to examine whether the
right of pledges, whose validity period has been extended, can maintain its
position against other pledges. Finally, it is necessary to determine how the
proceeds of a movable asset subject to pledge will be affected by this pledge. 

Anahtar Kelimeler

• Pledge over movable assets
• Sequence
• The system of fixed degree
• The system of progression
• Right of progression.

TİCARİ İŞLEMLERDE TAŞINIR REHİNLERİ ARASINDA SIRA

Öz

KOBİ’lerin finansman sağlamak noktasında yaşadıkları güçlükleri bertaraf edebilmek amacıyla hazırlanan ve yürürlüğe giren 6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu pek çok sorunu da beraberinde getirmiştir. Türk Medeni Kanununda taşınır mallar bakımından kabul edilmiş olan teslime bağlı rehnin yanı sıra söz konusu kanun ile sicilli rehne imkân tanınmış olması, ticari işlemler kapsamındaki bir taşınır rehninin teslime bağlı olarak gerçekleştirilmesine engel değildir. Ayrıca bir taşınır üzerinde aynı anda birden fazla sicilli rehnin kurulması da mümkündür. Bu tür durumlarda rehin haklarının sırası bakımından nasıl bir hukuki sonuca varılacağının belirlenmesi, kanun koyucunun benimsediği sisteme bağlıdır. 6750 sayılı Kanunda hem sabit derece sistemi hem de ilerleme sistemine yer verildiği görülmektedir. Hangi hallerde hangi sisteme göre belirleme yapılacağının tespiti ve bu doğrultuda uygun sonuca ulaşılması şüphesiz ki dikkatli bir tahlili gerektirmektedir. Bunlarla beraber bazı durumlarda var olan rehin süresinin uzatılması ihtimali ile de karşılaşılmaktadır. Bu halde süresi uzatılan rehin hakkının diğer rehin hakları karşısında pozisyonunu koruyabilip korumayacağının incelenmesi önem taşımaktadır. Son olarak, rehne konu olan bir taşınırın getirilerinin bu rehin hakkından nasıl etkileneceğinin tespiti de gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Taşınır rehni
• Sıra
• Sabit derece sistemi
• İlerleme sistemi
• İlerleme hakkı

Kaynakça

1. Aksoy, Mehmet Ali (2018). Yeni Bir Kurum Olarak Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni’nin Ticari İşletme Rehni İle Karşılaştırmalı Olarak Değerlendirilmesi, Ankara Barosu Dergisi, (1), 55-90.
2. Altaş, Hüseyin (1998). Şekle Aykırılığın Olumsuz Sonuçlarının Düzeltilmesi, Ankara: Yetkin Yayınları.
3. Antalya, O. Gökhan (2017). Eşya Hukukuna Hakim İlkelerden Aleniyet İlkesi, MÜHF-HAD 23 (3), 419-440.
4. Antalya, O. Gökhan (2019). Borçlar Hukuku Genel Hükümler C. 1 (2. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
5. Antalya, O. Gökhan (2021). Eşya Hukuku, (4. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık. (Eşya Hukuku)
6. Antalya, O. Gökhan ve Acar, Faruk (2020). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni (3. Baskı). İstanbul: Aristo.
7. Arvas, Mehmet Mücahit (2018). Neden Yeni Bir Taşınır Rehni Modeli?, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Sempozyumu, ed. A. Lâle Sirmen ve A. Barış Özbilen, Yetkin Yayınları, 259-261.
8. Ayhan, Rıza, Çağlar, Hayrettin ve Özdamar, Mehmet (2021). Ticari İşletme Hukuku (14. Baskı). Ankara: Yetkin Yayınları.

9. Aytaç, Zühtü (2018). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kapsamında Taraflar, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Sempozyumu, ed. A. Lâle Sirmen ve A. Barış Özbilen, Yetkin Yayınları, 85-116.
10. Baydak, Ecrin (2018). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
11. Bayezit, Fırat (2019). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Kapsamında Rehin Sözleşmesi ve Hükümleri. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
12. Biçer, Levent (2018), Finansmana Erişim Kolaylığı Açısından Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu, KOSBED, (35), 73-101.
13. Brückner, Christian ve Kuster, Mathias (2021). Die Grundstücksgeschäfte (2. Auflage). Zürich: Schulthess Juristische Medien AG.
14. Çetinel, Ürem (2019). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehninde Rehin Verenin Rehin Konusu Üzerindeki Tasarrufları, İnÜHFD, 10 (2), 329-344.
15. Çetiner, Selma ve Bozkurt Yüksel, Armağan Ebru (2021). Ticari İşletme ve Şirketler Hukuku (5. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
16. Dal Molin-Kränzlin, Alexandra (2017). Die Durchsetzung von Nachrückungsansprüchen des Grundpfandgläubigers, ZBGR, (3), 149-168.
17. Dürr, David ve Zollinger, Daniel (2013). Zweite Lieferung, Allgemeiner Teil, Wirkung des Grundpfands, Art. 805-823 ZGB Kommentar zum schweizerischen Zivilrecht, Schweizerisches Zivilgesetzbuch, Das Grundpfand, Zürcher Kommentar Band/Nr. IV/2b/2 (2. Auflage), Schulthess Juristische Medien AG.
18. Erel, Şafak N. (1974). Gayrimenkul Rehninde Sıra. Ankara Üniversitesi S.B.F. Yayınları.
19. Eren, Fikret (2021). Borçlar Hukuku Genel Hükümler (26. Baskı). Ankara: Yetkin Yayınları.
20. Ergüne, Mehmet Serkan (2018). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehninin Kuruluşu, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Sempozyumu, ed. A. Lâle Sirmen ve A. Barış Özbilen, Yetkin Yayınları, 117-124.
21. Ergüne, Mehmet Serkan (2020). Hukukumuzda Taşınır Rehninin, Özellikle Teslime Bağlı Taşınır Rehninin Kuruluşu (2. Bası). İstanbul Filiz Kitabevi.
22. Esener, Turhan ve Gündoğdu, Fatih (2017). Borçlar Hukuku I. İstanbul: Vedat Kitapçılık.
23. Fasel, Urs (2016). CHK - Handkommentar zum Schweizer Privatrecht (3. Auflage), Art. 641-977 ZGB.
24. Friedrich, Hans-Peter (1977). Der Rang der Grundstücksrechte, ZBGR, (6), 321-356.
25. Göle, Celal ve Aydoğan, Fatih (2017). “Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu”nun Ticaret Hukuku Açısından Değerlendirmesi, BATİDER, 33 (1), 5-51.
26. Gürpınar, Damla (2017). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Uyarınca Kurulmuş Olan Rehinli Taşınır Sicilinin Tapu Sicili ile Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi, DEÜHFD, 19 (2), 61-102. (Tapu Sicili)
27. Gürpınar, Damla (2017). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehninin Teslime Bağlı Taşınır Rehni Kurallarından Ayrılan Yönleri, DEÜHFD, 19 (1), 111-159. (Telime Bağlı Taşınır Rehni)
28. Hamamcıoğlu, Esra ve Karamanlıoğlu, Argun (2016). 6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu’na İlişkin Bazı Tespitler, YUHFD, 13 (2), 95-138.
29. Hazıroğlu, Elif Cemre (2017). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu’nda Sicilli Taşınır Varlıkların Durumu ve Ticari İşletme Rehninin Bunlar Üzerindeki Etkileri, BATİDER, 33 (2), 177-204.
30. Karabacak Furuncı, Semra (2016). Sınırlı Ayni Haklar Arasında Sıra İlişkisi, İÜHFM, 74 (2), 773-806.
31. Kaya, Mustafa İsmail ve Tatlı, Burçak (2020). Ticaret Hukuku-I (3. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
32. Kayar, İsmail (2018). Ticari İşletme Hukuku (11. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
33. Kayıhan, Şaban (2021). Ticari İşletme Hukuku (7. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
34. Kellner, Max ve Schöbi, Christian (1988). Allgemeine Lehren des Vertragsrechts, Basel und Frankfurt am Main: Helbing & Lichtenhahn.
35. Kırca, Çiğdem (2018). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehninde Sıra, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Sempozyumu, ed. A. Lâle Sirmen ve A. Barış Özbilen, Yetkin Yayınları, 159-179.
36. Kocayusufpaşaoğlu, Necip (Hatemi, Hüseyin, Serozan, Rona ve Arpacı, Abdülkadir) (2017). Borçlar Hukuku Genel Bölüm C. I (7. Bası). İstanbul: Filiz Kitabevi.
37. Korkut, Ömer, Cengil, M. Fatih, Durdu, Mehmet, Gürbüz Gökberk, İdil Nur ve Doğanay, M. Zahid (2021). Şematik Ticari İşletme Hukuku (3. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
38. Köroğlu Ölmez, Belin (2017). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Uyarınca Ticari İşletme Rehni, TBB Dergisi, (129), 261-286.
39. Nomer, Halûk Nami ve Ergüne, Mehmet Serkan (2020). Eşya Hukuku (8. Bası). İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
40. Oğuzman, M. Kemal ve Öz, M. Turgut (2021). Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C. 1 (19. Bası). İstanbul: Vedat Kitapçılık.
41. Oğuzman, M. Kemal, Seliçi, Özer ve Oktay Özdemir, Saibe (2021). Eşya Hukuku (23. Bası). İstanbul: Filiz Kitabevi.
42. Okumuş, Selmani ve Demir, Bahadır (2017). Sabit Derece Sisteminde Sözleşmeden Doğan İlerleme Hakkı, AÜHFD, 66 (3), 605-626.
43. Oral, Bahar (2019). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni. Ankara: Adalet Yayınevi.
44. Öz, Turgut (2017). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu, İKÜHFD, 16 (2), 151-186.
45. Özbilen, Arif Barış (2019). İstanbul Şerhi Türk Borçlar Kanunu C. 1. İstanbul: Vedat Kitapçılık, 185-253.
46. Schmid-Tschirren, Christina (2016). ZGB Kommentar Schweizerisches Zivilgesetzbuch, OFK – Orell Füssli Kommentar (3. Auflage), Hrsg: Jolanta Kren Kostkiewicz, Stephan Wolf, Marc Amstutz ve Roland Fankhauser. Zürich: Orell Füssli Verlag AG.
47. Seliçi, Özer (1974). Gayrimenkul Rehninde Boş Dereceye İlerleme Hakkı, İÜHFM, 40 (1-4), 427-458.
48. Serozan, Rona (1974). Nisbi Hakların Güçlendirilmesi, İÜHFM, C. 40, S. 1-4, 459-479.
49. Serozan, Rona (2007). Taşınır Eşya Hukuku (2. Bası). İstanbul, Filiz Kitabevi.
50. Sirmen, A. Lâle (2021). Eşya Hukuku (9. Baskı). Ankara: Yetkin Yayınları.
51. Şenocak, Kemal, Kahraman, Zafer, Tuncer Kazancı, İdil ve Öcal Apaydın, Bahar (2019). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni, Ankara: Yetkin Yayınları.
52. Şit İmamoğlu, Başak (2017). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Üzerine Bir İnceleme. Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü.
53. Tekinay, Selâhattin Sulhi, Akman, Sermet, Burcuoğlu, Halûk ve Altop Atillâ (1993). Borçlar Hukuku Genel Hükümler (7. Baskı). İstanbul: Filiz Kitabevi.
54. Tuğ, Adnan (1994). Türk Özel Hukukunda Şekil (2. Baskı). Konya: Mimoza.
55. Uygur, Turgut (2012). Türk Borçlar Kanunu Şerhi C. 1. Seçkin Yayıncılık.
56. Uyumaz, Alper (2012). Motorlu Taşıt Rehni. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
57. Uyumaz, Alper (2017). Medeni Kanun Dışındaki Kanunlarda Düzenlenmiş Taşınır Rehni Çeşitleri, GÜHFD, 21 (4), 49-90.
58. Uyumaz, Alper ve Türk, Mehmet Cemil (2019). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Üzerine Düşünceler, MÜHF-HAD, 25 (2), 1416-1456.
59. Ülgen, Hüseyin, Helvacı, Mehmet, Kaya Arslan ve Nomer Ertan, N. Füsun (2021). Ticari İşletme Hukuku (7. Bası). İstanbul: Vedat Kitapçılık.
60. von Tuhr, Andreas (1983). Borçlar Hukukunun Umumi Kısmı, C. 1-2, Çev. Cevat Edege, Ankara: Olgaç Matbaası.
61. Yılmaz, Ejder (2018). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu’na Göre Rehinli Alacaklının Alacağını Tahsil Etme Yolları, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Sempozyumu, ed. A. Lâle Sirmen ve A. Barış Özbilen, Yetkin Yayınları, 227-258.