KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNİN YARATTIĞI ZARARLARIN GİDERİMİNDE ALTERNATİF BİR ÖNERİ: TAŞINMAZLARIN VERDİĞİ ZARARLARIN ÜRÜN SORUMLULUĞU KAPSAMINDA TAZMİNİ

Öz

Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçelerinde meydana gelen depremlerin ardından ne yazık ki çok sayıda vatandaşımız can vermiş ve birçok vatandaşımız da yaralanmıştır. Bu can kayıpları ve yaralanmalara sebep olan binaların müteahhitlerinin ya da müteahhitlerle birlikte onların tedarikçilerinin tazminat sorumluluklarına hangi hükümler kapsamında gidilebileceği, bu hükümlerde kusurun kanıtlanmasının gerekip gerekmediği ve zamanaşımı süreleri de dikkate alınarak değerlendirilmek gerekmektedir. Makalede, öncelikle bu can kayıpları ve yaralanmalara sebep olan binaların müteahhitlerinin ya da müteahhitlerle birlikte onların tedarikçilerinin tazminat sorumluluklarına 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu kapsamında gidilebilip gidilemeyeceği tartışılmıştır. Bu çerçevede, ilk olarak ürün sorumluluğunun hukuki niteliği tespit edilmiş, ardından sorumluluğun şartları incelenmiştir. Bu bağlamda, Kanun’daki ürün tanımında verilen eşya teriminin içine taşınmazların girip girmediği belirlenmiş, sonrasında da Kanun kapsamında tazmin edilebilecek zarar kalemlerinin neler olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Sonrasında imalatçı kavramı, imalatçının sorumluluktan kurtulma sebepleri, imalatçının rücu hakkı üzerinde durulmuştur. Çalışmada son olarak, ürün sorumluluğunun hangi andan itibaren doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu’nun 60. maddesi dikkate alınarak, ürün sorumluluğunun sözleşmesel sorumlulukla yarışıp yarışmadığı sorularına cevap aranmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ürün sorumluluğu
• taşınmazlarda ürün sorumluluğu
• Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu
• depremde meydana gelen zararların tazmini

Kaynakça

1. Atamer, Yeşim M./Kurtulan Güner, Gökçe, “Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ile İmalatçının Sorumluluğu Konusu Türk Hukuku Açısından Çözülmüş müdür?”, AÜHFD 70, C. 2, (2021): 543-588.
2. Aydos, Oğuz Sadık, Ürün Sorumluluğu. Ankara: 2009.
3. Beierle, Benedikt, Die Produkthaftung im Zeitalter des Internet of Things – Analyse des ProdHaftG vor dem Hintergrung vernetzter un intelligenter Produkte. Baden-Baden: 2021.
4. Buz, Vedat, “Aynı Şahsın Farklı Hukuki Sebeplerle Sorumluluğu: TBK m. 60 Üzerine Düşünceler”, BATİDER XXIX, S. 2, (2013), 19-60.
5. Çelt, Damla Özden, “Ürün Sorumluluğunda Yaşanan Güncel Gelişme: 7223 Sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu”, AndHD 7, S. 1, (Ocak: 2021): 73-114.
6. Erlüle, Fulya, “Yapımcının Sorumluluğu”, MÜHFHAD 14, S. 4, (2008): 303-338.
7. Fellmann, Walter/von Büren-von Moos, Gebrielle, Grundriss der Produktehaftpflicht. Bern: 1993.
8. Graham-Siegenthaler, Barbara, Berner Kommentar – Kommentar zum schweizerisches Privatrecht, Zivilgesetzbuch, Das Sachenrecht, Das Eigentum, Allgemeine Bestimmungen, Art. 641-654a ZGB. Zürich: 2022.

9. Hess, Hans-Joachim, Produktehaftpflichtgesetz (PrHG) – Bundesgesetz über die Produktehaftpflicht vom 18. Juni 1993, 3. überarbeitete und ergaenzte Auflage. Bern: 2016.
10. Holliger-Hagmann, Eugénie, “Bundesgesetz über die Produktehaftpflicht (Produktehaftpflichtgesetz, PrHG) vom 18. Juni 1993”, Kommentar zu den schweizerischen Haftpflichtbestimmungen (Hrsg: FISCHER, Willi/LUTERBACHER, Thierry). Zürich: 2016.
11. Honsell, Heinrich/Isenring, Bernhard/Kessler, Martin A., Schweizerisches Haftpflichtrecht, 5., neu bearbeitete und ergänzte Auflage. Zürich: 2013.
12. Jäggi, Thomas, “Das Bundesgesetz über die Produktehaftpflicht”, AJP (1993): 1419-1424.
13. Kanışlı, Erhan, “Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (ÜGTDK) Uyarınca Üreticinin Sorumluluğu”, İHM, S. 78, C. 3, (2020): 1413-1468.
14. Kara, İlhan, İmalatçının Ürün Sorumluluğu. Ankara: 2021.
15. Kästli, Rolf, “Produkthaftung – eine Herausforderung für den schweizerischen Gesetzgeber”, recht (1990); 85-98.
16. Kırca, Çiğdem, Ürün Sorumluluğu, Ankara: 2007.
17. Kostkiewicz, Jolanta Kren/Wolf, Stephan/Amstutz, Marc/Fankhauser, Roland, ZGB Kommentar – Schweizerisches Zivilgesetzbuch, 4., aktualisierte Auflage. Zürich: 2021. (Kostkiewicz/Wolf/Amstutz/Fankhauser/Yazar)
18. Oral, Tuğçe, “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ECHR 069 (2014) Sayılı 11.03.2014 Tarihli Kararı (Howald Moore and Others V. Switzerland)”, Küresel Bakış, Y. 5, S. 16, (Ocak 2015): 9-13.
19. Owen, David G., Products Liability Law. the USA: 2005.
20. Owen, David G./Phillips, Jerry J., Products Liability in a Nutshell, Seventh Edition. the USA: 2005.
21. Öztan, Bilge, İmalâtçının Sorumluluğu. Ankara: 1982.
22. Polat, Cemre, “Türk ve Avrupa Birliği Hukukunda Ürün Sorumluluğu”, AÜHFD, S. 70, C. 4, (2021): 973-1041.
23. Rabl, Christian, Produkthaftungsgesetz – Kommentar – Judikatursammlung – Materialen. Wien: 2017.
24. Roberto, Vito, Schweizerisches Haftpflichtrecht. Bern: 2002.
25. Sirmen, A Lâle, “Ürün Sorumluluğu”, Sorumluluk Hukuku Sempozyumu Bildirileri Kitabı (Tam Metinler) – 23-24 Haziran 2022, Antalya (Ed ÖĞÜZ, Tufaz/ÖZ, Kerem), İstanbul: 2022, 63-92.
26. Tosun, Çağdaş, Haksız Fiil ve Sözleşmeden Doğan Sorumluluk Çerçevesinde Sebeplerin Yarışması (TBK m. 60), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: 2019.
27. Widmer, Pierre, “Produkthaftung – Konzept und Umsetzung”, Produktsicherheit und Produkthaftung – Neue Herausforderungen für schweizerische Unternehmen, 31 März 2011 (Hrsg: FELLMANN, Walter/FURRER, Andreas). Bern: 2011, 101-119.
28. Winiger, Bénédict, “Product Liability in Switzerland”, European Product Liability – An Analysis of the State of the Art in the Era of New Technologies (Ed. Piotr MACHNIKOWSKI). Plymouth, Mortsel, Portland: 2016, 459-478.