Kanuna Aykırı Bir Uygulama: Hükmen Tutukluluk Hakkında Değerlendirmeler

Önder Tozman

doi:10.33629/auhfd.1333139

Kanuna Aykırı Bir Uygulama: Hükmen Tutukluluk Hakkında Değerlendirmeler

Öz

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun (CMK) 102. maddesinde tutukluluk süreleri sınırlandırılmıştır. Kanunda bu sürelerin kanun yolu evresi bakımından da geçerli olduğuyla ilgili bir açıklık yoksa da Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 2. maddesinde kovuşturma evresinin tanımı yapılırken bu evreye kanun yolu aşaması da dahil edilmiştir. Dolayısıyla Kanundaki tutukluluk süreleri ile ilgili sınırlama hüküm kesinleşinceye kadar geçerlidir. Tutukluluk süresi sona eren sanığın muhakemenin hangi aşamasında olursa olsun derhal salıverilmesi gerekir. Ancak Yargıtay Ceza Genel Kurulu 12 Nisan 2012 yılında verdiği bir kararıyla bunu aksine bir içtihatta bulunmuş ve Kanundaki tutuklulukla ilgili sürelerin hesaplanmasında kanun yolu aşamasının dikkate alınmayacağı görüşünü savunmuştur. Bunu yaparken de kanunda olmayan bir kavram ortaya atmıştır: Hükmen tutukluluk/Hüküm özlü tutukluluk. Genel Kurulun bu içtihadı hem bütün Yargıtay daireleri hem de yürürlüğe girdikten sonra bütün Bölge Adliye Mahkemelerince devam ettirilmiştir. Bu anlayışın temel hak ve özgürlüklerin kanunla sınırlandırılmasını emreden Anayasaya ve en temel ceza muhakemesi ilkelerinden olan masumiyet karinesiyle bağdaşmadığı açıktır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Baytaz, Abdullah Batuhan, “Hükme Bağlı Tutukluluk.” Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, İstanbul Üniversitesi Yayını, sy. 6 (Şubat 2018): 133-153.
Centel, Nur, “İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararları Işığında Tutuklama Hukukuna Eleştirel Yaklaşım.” Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 17, sy. 1-2 (2011): 49-93.
Centel, Nur ve Zafer, Hamide. Ceza Muhakemesi Hukuku. İstanbul: Beta Yayınevi, 2021.
Çetin, Arslan, “Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İtirazı (CMK m.308)”, Ceza Hukuku Dergisi (CHD), Aralık 2007, S. 5, 105-161.
Doğru, Osman, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi İçtihatları 1, İstanbul 2004. Dönmez, Halit, “CMK’daki Tutukluluk Süresiyle İlgili Değerlendirme.” Ankara Barosu Dergisi, sy. 68, (Nisan 2010): 189-198.
Feyzioğlu, Metin, “Suçsuzluk Karinesi, Kavram Hakkında Genel Bilgiler ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi.”, Ankara Ünivrsitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 48, sy. 1 (1999):135-163.
Feyzioğlu, Metin, “Tutuklamaya Dair Uygulamada Görülen Bazı Sorunlar, Tespitler, Değerlendirmeler”, Prof. Dr. Ali Naim İnan’a Armağan, Ankara 2009, 1189- 1193.
Feyzioğlu, Metin, Okuyucu Ergün, Güneş, “Türk Hukukunda Tutuklulukta Azami Süre.” Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 59, sy. 1 (Mart 2010): 35- 59.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ceza Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Önder Tozman ^*
0000-0001-6896-2191
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

11 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

26 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

9 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 74 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.33629/auhfd.1333139

IZ

https://izlik.org/JA85CN67GJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tozman, Ö. (2025). Kanuna Aykırı Bir Uygulama: Hükmen Tutukluluk Hakkında Değerlendirmeler. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 74(1), 273-318. https://doi.org/10.33629/auhfd.1333139

AMA

1.Tozman Ö. Kanuna Aykırı Bir Uygulama: Hükmen Tutukluluk Hakkında Değerlendirmeler. AÜHFD. 2025;74(1):273-318. doi:10.33629/auhfd.1333139

Chicago

Tozman, Önder. 2025. “Kanuna Aykırı Bir Uygulama: Hükmen Tutukluluk Hakkında Değerlendirmeler”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 74 (1): 273-318. https://doi.org/10.33629/auhfd.1333139.

EndNote

Tozman Ö (01 Haziran 2025) Kanuna Aykırı Bir Uygulama: Hükmen Tutukluluk Hakkında Değerlendirmeler. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 74 1 273–318.

IEEE

[1]Ö. Tozman, “Kanuna Aykırı Bir Uygulama: Hükmen Tutukluluk Hakkında Değerlendirmeler”, AÜHFD, c. 74, sy 1, ss. 273–318, Haz. 2025, doi: 10.33629/auhfd.1333139.

ISNAD

Tozman, Önder. “Kanuna Aykırı Bir Uygulama: Hükmen Tutukluluk Hakkında Değerlendirmeler”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 74/1 (01 Haziran 2025): 273-318. https://doi.org/10.33629/auhfd.1333139.

JAMA

1.Tozman Ö. Kanuna Aykırı Bir Uygulama: Hükmen Tutukluluk Hakkında Değerlendirmeler. AÜHFD. 2025;74:273–318.

MLA

Tozman, Önder. “Kanuna Aykırı Bir Uygulama: Hükmen Tutukluluk Hakkında Değerlendirmeler”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 74, sy 1, Haziran 2025, ss. 273-18, doi:10.33629/auhfd.1333139.

Vancouver

1.Önder Tozman. Kanuna Aykırı Bir Uygulama: Hükmen Tutukluluk Hakkında Değerlendirmeler. AÜHFD. 01 Haziran 2025;74(1):273-318. doi:10.33629/auhfd.1333139