Toplu İş Sözleşmesi Yetkisine İlişkin Yasal Düzenlemelerin Gözden Geçirilmesi Gerekliliği: Anayasa Mahkemesi’nin 15.02.2024 Tarihli Nakliyat-İş Sendikası Kararının Olası Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme
Öz
Toplu iş sözleşmesi, çalışanların hem çalışma koşullarını belirlemekte hem de sosyal taraflar arasındaki güç dengesizliğini biçimlendirerek bir dengeye sokma amacı ve iddiası taşımaktadır. Toplu sözleşme hakkının etkin bir şekilde kullanılması, bu hakkın kapsamına giren işçi sayısıyla da doğrudan ilintilidir. Buna karşılık, ülkemizde sendikalaşma oranı düşük olduğu gibi toplu sözleşmenin kapsamına giren işçi sayısı da oldukça azdır. Bunun temel nedeni olarak 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda öngörülen toplu iş sözleşmesi yetki sistemi gösterilmektedir. İlaveten, yetkili işçi sendikasının tespiti de çözümü uzun yıllar süren çeşitli hukuki uyuşmazlıkların gündeme gelmesi ihtimalini barındırmaktadır. Bu konuyla ilgili olarak en son 2024 tarihinde Anayasa Mahkemesi toplu iş sözleşmesi yetki sisteminin içine düştüğü döngüye gözler önüne seren oldukça önemli bir karar vermiştir. İşte bu makalede amaçlanan, mevcut sistemin yarattığı sorunların yargı kararlarından da örnekler sunularak irdelenmesi ve Anayasa Mahkemesi kararı sonrası toplu sözleşme hakkının etkin şekilde kullanılabilmesi için ne gibi yeni düzenlemelerin yapılabileceğinin tartışılmasıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akın, Levent. “İşkolu Tespitinde İşyeri ve İşletme”. Çimento İşveren Sendikası Dergisi 27, Sayı No.1 (Ocak 2013): 42-48.
- Akyiğit, Ercan. Toplu İş Hukuku. Ankara, Seçkin Yayınları, 2021.
- Alangoya, Yavuz, M. Kamil Yıldırım ve Nevhis Deren-Yıldırım. Medeni Usul Hukuku Esasları. İstanbul: Beta Yayınları, 2009.
- Alangoya, Yavuz. “Davanın Esasını Çözümleyecek Veya Böyle Bir Sonuç Doğuracak Biçimde İhtiyati Tedbir Kararları Hakkında”. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 6, Sayı No.2 (Aralık 2007): 325-344.
- Albayrak, Adem. “Hukuk Yargılamasında Ön İnceleme”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, Sayı No.41 (2021): 511-542.
- Alp, Mustafa ve Betül Erkanlı. “İşletme Toplu İş Sözleşmelerinde Yetki”. Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, Sayı No. Özel Sayı-Prof. Dr. Fevzi Demir’e Armağan (2016): 69-101.
- Alpagut, Gülsevil ve Mert Namlı. “İşkolu Barajının Toplu Sözleşme Hakkı Karşısında Değerlendirilmesi ve İstatistiklere İtirazın Yetki Başvurusuna Etkisi”. Çalışma ve Toplum Dergisi 1 (2022): 65-92.
- Alpagut, Gülsevil. “6356 Sayılı Kanunun Avrupa Konseyi, AB ve ILO Normlarına Uyumu Açısından Değerlendirilmesi”. İçinde İş Hukukunda Güncel Sorunlar: 3, Ed. Ali Güzel ve Deniz Ugan Çatalkaya, 113-149. Ankara: Seçkin Yayınları, 2013. (Uyum)
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
11 Mart 2025
Gönderilme Tarihi
14 Aralık 2024
Kabul Tarihi
2 Ocak 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 73 Sayı: 4
APA
Öztürk Yılmaz, B. (2025). Toplu İş Sözleşmesi Yetkisine İlişkin Yasal Düzenlemelerin Gözden Geçirilmesi Gerekliliği: Anayasa Mahkemesi’nin 15.02.2024 Tarihli Nakliyat-İş Sendikası Kararının Olası Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 73(4), 2795-2876. https://doi.org/10.33629/auhfd.1601337
AMA
1.Öztürk Yılmaz B. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisine İlişkin Yasal Düzenlemelerin Gözden Geçirilmesi Gerekliliği: Anayasa Mahkemesi’nin 15.02.2024 Tarihli Nakliyat-İş Sendikası Kararının Olası Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme. AÜHFD. 2025;73(4):2795-2876. doi:10.33629/auhfd.1601337
Chicago
Öztürk Yılmaz, Berna. 2025. “Toplu İş Sözleşmesi Yetkisine İlişkin Yasal Düzenlemelerin Gözden Geçirilmesi Gerekliliği: Anayasa Mahkemesi’nin 15.02.2024 Tarihli Nakliyat-İş Sendikası Kararının Olası Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 73 (4): 2795-2876. https://doi.org/10.33629/auhfd.1601337.
EndNote
Öztürk Yılmaz B (01 Mart 2025) Toplu İş Sözleşmesi Yetkisine İlişkin Yasal Düzenlemelerin Gözden Geçirilmesi Gerekliliği: Anayasa Mahkemesi’nin 15.02.2024 Tarihli Nakliyat-İş Sendikası Kararının Olası Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 73 4 2795–2876.
IEEE
[1]B. Öztürk Yılmaz, “Toplu İş Sözleşmesi Yetkisine İlişkin Yasal Düzenlemelerin Gözden Geçirilmesi Gerekliliği: Anayasa Mahkemesi’nin 15.02.2024 Tarihli Nakliyat-İş Sendikası Kararının Olası Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme”, AÜHFD, c. 73, sy 4, ss. 2795–2876, Mar. 2025, doi: 10.33629/auhfd.1601337.
ISNAD
Öztürk Yılmaz, Berna. “Toplu İş Sözleşmesi Yetkisine İlişkin Yasal Düzenlemelerin Gözden Geçirilmesi Gerekliliği: Anayasa Mahkemesi’nin 15.02.2024 Tarihli Nakliyat-İş Sendikası Kararının Olası Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 73/4 (01 Mart 2025): 2795-2876. https://doi.org/10.33629/auhfd.1601337.
JAMA
1.Öztürk Yılmaz B. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisine İlişkin Yasal Düzenlemelerin Gözden Geçirilmesi Gerekliliği: Anayasa Mahkemesi’nin 15.02.2024 Tarihli Nakliyat-İş Sendikası Kararının Olası Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme. AÜHFD. 2025;73:2795–2876.
MLA
Öztürk Yılmaz, Berna. “Toplu İş Sözleşmesi Yetkisine İlişkin Yasal Düzenlemelerin Gözden Geçirilmesi Gerekliliği: Anayasa Mahkemesi’nin 15.02.2024 Tarihli Nakliyat-İş Sendikası Kararının Olası Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 73, sy 4, Mart 2025, ss. 2795-76, doi:10.33629/auhfd.1601337.
Vancouver
1.Berna Öztürk Yılmaz. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisine İlişkin Yasal Düzenlemelerin Gözden Geçirilmesi Gerekliliği: Anayasa Mahkemesi’nin 15.02.2024 Tarihli Nakliyat-İş Sendikası Kararının Olası Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme. AÜHFD. 01 Mart 2025;73(4):2795-876. doi:10.33629/auhfd.1601337