The Legal Nature of Control over Crypto-Assets and Its Implications in Law of Obligations and Civil Law

Öz

Crypto-assets emerged as an alternative to traditional payment instruments; however, they quickly became widespread as an investment instrument. Regulations on cryptocurrency exchanges have been introduced in many countries, yet these regulations are mainly included in the Capital Markets Law in Turkish law. However, these regulations, which are of regulatory nature, do not provide provisions that are directly applicable to private law issues regarding crypto-assets, especially in the fields of obligations and civil law. In this study, the legal problems arising from crypto-assets in terms of the law of obligations, property regime and inheritance law are discussed by focusing mainly on cryptocurrencies. In this context, evaluations are based on the principle that crypto-assets have the status of a mere asset value when they do not represent a right and that the transfer of crypto-assets is a material act. In this regard, it is explained that although the owner of crypto-assets is not provided with absolute right protection, unjust enrichment and tort rules can be applied against unauthorized interventions, and that they also have relative rights arising from contracts with crypto-asset service providers. Moreover, in cases where there is an acquired property regime between spouses, crypto-assets are deemed to be acquired property if they are provided from the acquired property or from the income of personal property or if they are obtained as a result of mining activity. Lastly, upon the death of the crypto-asset owner, the status of crypto-assets according to Article 599 of the TCC and the date of the determination of the value of the crypto-asset in order to determine whether it exceeds the free savings quorum of the heir is perused.

Anahtar Kelimeler

• Crypto-asset
• cryptocurrency
• crypto custody service
• crypto-asset service provider
• crypto-access plan.

Destekleyen Kurum

Swiss Institute of Comparative Law

Teşekkür

This article was prepared as part of the research project conducted at the Swiss Institute of Comparative Law, with the support of the Institute’s van Calker Scholarship. I thank the Institute for the financial support and the conducive environment they provided for my research.

Kripto Varlık Üzerindeki Hâkimiyetin Hukuki Niteliği ve Borçlar Hukuku ile Medeni Hukuk Bakımından Sonuçları

Öz

Kripto varlıklar, geleneksel ödeme araçlarına alternatif olarak doğmuş; ancak kısa sürede yatırım aracı olarak yaygınlaşmıştır. Pek çok ülkede kripto para borsalarına ilişkin regülasyonlar geliştirilmiş, Türk hukukunda ise bu düzenlemeler ağırlıklı olarak Sermaye Piyasası Kanunu’nda yer almıştır. Ancak regülatif doğaya sahip bu düzenlemeler kripto varlıklara ilişkin özel hukuk meselelerine, özellikle borçlar ve medeni hukuk alanlarına doğrudan uygulanabilir hükümler getirmemektedir. Çalışmada kripto varlıklar içinde daha ziyade kripto paralara odaklanılarak, bunların borçlar hukuku, mal rejimi ve miras hukuku açısından doğurduğu hukuki sorunlar pozitif hukuk çerçevesinde ele alınmıştır. Bu bağlamda kripto varlıkların bir hakkı temsil etmediği durumlarda salt malvarlığı değeri statüsünde olduğu ve kripto varlık devrinin maddi fiil niteliğinde olduğu esasından hareket edilmiştir. Bundan hareketle kripto varlık sahibine mutlak hak koruması sağlanmasa da yetkisiz müdahalelere karşı sebepsiz zenginleşme ve haksız fiil kurallarına başvurulabileceği, ayrıca kripto varlık hizmet sağlayıcılarla olan sözleşmelerden doğan nispi hakları bulunduğu açıklanmıştır. Diğer yandan, kripto varlıkların eşler arasında edinilmiş mal rejimi bulunduğu hallerde, karşılığı edinilmiş mallardan veya kişisel malların gelirlerinden verilmiş ya da madencilik faaliyeti sonucunda elde edilmiş ise edinilmiş mal sayılır. Kripto varlık sahibi mirasbırakanın ölümü üzerine TMK m. 599’a göre terekedeki durumu ve mirasbırakanın serbest tasarruf nisabını aşıp aşmadığının tespiti için değerinin belirlenmesinde hangi tarihin esas alınacağı açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kripto varlık
• kripto para
• kripto varlık saklama hizmeti
• kripto varlık hizmet sağlayıcı
• kripto-erişim planı.

Destekleyen Kurum

İsviçre Karşılaştırmalı Hukuk Enstitüsü

Teşekkür

Bu makale , İsviçre Karşılaştırmalı Hukuk Enstitüsü’nde yürütülen ve Enstitü tarafından sağlanan van Calker Araştırma Bursu ile desteklenen araştırma projesi kapsamında hazırlanmıştır. Sağladıkları finansal destek ve çalışma ortamı için Enstitü’ye teşekkürlerimi sunarım.

Kaynakça

1. Acar, Faruk. Aile Hukukumuzda Aile Konutu – Mal Rejimleri ve Eşin Yasal Miras Payı. Seçkin Yayıncılık Genişletilmiş, Güncellenmiş 6. Bası, 2021.
2. Akkanat, Halil. Ölümün Özel Hukuk İlişkilerine Etkisi. Filiz Kitabevi, 2004.
3. Akkurt, Sinan Sami. Dijital Varlıkların Miras Yoluyla Bırakılması. Seçkin Yayıncılık, 2022.
4. Ayiter, Nûşin. Mamelek Kavramı Üzerinde İnceleme. Sevinç Matbaası, 1968.
5. Baysal, Başak. Haksız Fiil Hukuku BK m. 49-76. On İki Levha Yayınları, 2019.
6. Birne, Aurelia Philine. Das Allgemeine Privatrecht der Blockchain-Token: Lex lata et ferenda. Mohr Siebeck, 2023.
7. Çekin, Mesut Serdar. “Kripto Varlıklar Üzerinde Gerçekleştirilen İşlemlerin Borçlar Hukuku ve Eşya Hukuku Açısından Değerlendirilmesi.” İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9, 1 (2022): 1-30, https://doi.org/10.46547/imuhfd.2022.09.1.01.
8. Dural, Mustafa ve M. Turgut Öz. Türk Özel Hukuku Cilt IV Miras Hukuku, Filiz Kitabevi 20. Baskı, 2024.

9. Eggel, Martin, Nahuel Guidotti ve Stephan Wolf. “Überlegungen zur rechtlichen Einordnung des “Digitalen” im Erbgang.” In Digitales Erbrecht – Perspektiven aus der Schweiz, Beiträge zum Einfluss des “Digitalen” auf das Erbrecht und die erbrechtliche Planung, ed. Martin Eggel, Stephan Wolf, Stephanie Hrubesch-Millauer, 29-118. Stämpfli, 2021.
10. Eggen, Mirjam. “Was ist ein Token? Eine privatrechtliche Auslegeordnung.” Aktuelle Juristische Praxis (2018): 558-567.
11. Ersöz, Oğuz. Dijital Tereke Kavramı ve Miras Hukukundaki Sorunları, On İki Levha Yayıncılık, 2024.
12. Geiger, Alexandra ve Stefan Keller. “Kryptowährungen in der Nachlassplanung und –abwicklung.” successio 3 (2021):259-272.
13. Güçlütürk, Osman Gazi. “Türk Hukukunda Kripto Varlıkların Para ve Elektronik Para Niteliğinin İncelenmesi.” REGESTA (3) (2019): 383-408.
14. Güçlütürk, Osman Gazi ve Rıfat Cankat. “Güncel Gelişmeler Işığında Türk Hukukunda Kripto Varlıkların Hukuki Niteliği.” İçinde Gelişen Teknolojiler ve Hukuk I - Blokzincir ve Hukuk. On İki Levha Yayınları, 2021.
15. Kara Kılıçarslan, Seda. “Bitcoin Özelinde Krpto Paraların Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Tasfiyesi Sorunu.” Kırıkkale Hukuk Mecmuası 3(1) 2023 1-27.