Uluslararası Teamül Hukuku ve Yargı Kararları Işığında İsrail’in İşgal Altındaki Filistin Topraklarında Dördüncü Cenevre Sözleşmesi Bağlamındaki İhlallerine Hukuki Bir Bakış

Öz

Bilindiği üzere, 12 Ağustos 1949 tarihli Savaş Zamanında Sivillerin Korunmasına İlişkin Cenevre Sözleşmesi (Dördüncü Cenevre Sözleşmesi), askeri işgal altındaki sivillerin korunmasına yönelik temel hukuki çerçeveyi sağlamaktadır. Bu makalede, özellikle yerleşim birimlerinin genişlemesi, Filistinlilere ait yapıların yıkılması ve 7 Ekim 2023 tarihi sonrası Gazze’deki askeri operasyonlar bağlamında İsrail’in İşgal Altındaki Filistin Toprakları’ndaki uygulamaları neticesinde Dördüncü Cenevre Sözleşmesi ve uluslararası insancıl hukuk kapsamında ağır ve süreğen ihlaller ele alınmıştır. Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Birleşmiş Milletler organları ve devlet uygulamalarına dayanan yorumlardan hareketle, bu çalışmada İsrail’in hukuki gerekçelerini mevcut içtihatlar ve sözleşme yükümlülükleri ışığında analiz edilmekte; aynı zamanda İsrail’in savunmalarına ve İsrail Yüksek Mahkemesi’nin kararlarına da değinmektedir. Ayrıca, 18 Eylül 2024 tarihinde kabul edilen BM Genel Kurulu kararı muvacehesinde yapılması gereken ancak yapılmayan Cenevre Sözleşmesi Taraf Devletler Konferansının etkileri de ele alınmaktadır. Sonuç olarak, İsrail’in Dördüncü Cenevre Sözleşmesi’ni uzun süredir alenen ve ısrarla ihlal etmesine karşın gerçek anlamda hiçbir hesap verme süreci işlemediği, bunun da uluslararası hukukun bütünlüğünü zayıflattığı ve sivillerin acılarını artırdığı belirtilmektedir. Bu cezasızlıkla mücadele etmek için çalışma; sivil toplum, kurumları ve akademiyi kapsayan, stratejik davalar, belgeleme, farkındalık kampanyaları ve bilimsel araştırmaları içeren koordineli bir yaklaşım önerilmektedir. Böyle çok yönlü bir yaklaşımın hukuki mekanizmaların harekete geçirilmesi ve devletlerin sorumluluklarının üstlenilmesi açısından da hayati önemde olduğu değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası Hukuk
• Dördüncü Cenevre Sözleşmesi
• Uluslararası İnsancıl Hukuk
• Gazze
• Batı Şeria

A Legal Perspective on Israel’s Violations of the Fourth Geneva Convention in the OPT: Customary International Law and Jurisprudential Insights

Öz

The Fourth Geneva Convention Relative to the Protection of Civilian Persons in Time of War of 12 August 1949 (the Fourth Geneva Convention) provides the principal legal framework for the protection of civilians in under the military occupation. This paper argues that Israel’s conduct in the Occupied Palestinian Territories (OPT), particularly in relation to settlement expansion, home demolitions, and military operations, especially in Gaza post-October 7, 2023, constitutes a sustained pattern of grave breaches of the Convention and international humanitarian law (IHL). Drawing upon interpretations by the International Court of Justice (ICJ), UN bodies, and state practice, the study analyzes Israel’s legal justifications in light of established jurisprudence and treaty obligations, by also dwelling on the Israeli’s arguments and Israeli’s Supreme Court verdicts. It contends that these actions engage peremptory norms (jus cogens), thereby bringing obligations forward under international law. The article concludes that Israel’s prolonged and defiant violations of the Fourth Geneva Convention have persisted without meaningful accountability, undermining the integrity of international law and prolonging civilian suffering. To address this impunity, the study advocates for a coordinated response involving civil society, legal institutions, and academia, through strategic litigation, documentation, awareness campaigns, and scholarly research. Also, such a multi-faceted approach is essential to activating legal mechanisms and compelling state action.

Anahtar Kelimeler

• International Law
• Fourth Geneva Convention
• International Humanitarian Law
• Gaza
• West Bank

Kaynakça

1. Arai-Takahashi, Yutaka. “Unearthing the Problematized Terrain of Prolonged Occupation.” Israel Law Review 52, no. 2 (2019): 125-167.
2. Ball, David John. “Toss the Travaux? Application of the Fourth Geneva Convention to the Middle East Conflict-A Modern (Re)Assessment.” New York University Law Review 79, no. 3 (2004): 975-1054.
3. Barak, Aharon. Proportionality: Constitutional Rights and Their Limitations. Cambridge: Cambridge University Press, 2012.
4. Barak-Erez, Daphne. “Israel: The Security Barrier-Between International Law, Constitutional Law, and Domestic Judicial Review.” International Journal of Constitutional Law 4, no. 3 (2006): 540-567.
5. Benvenisti, Eyal. The International Law of Occupation. Princeton: Princeton University Press, 1993.
6. Ben-Naftali, Orna, Aeyal M. Gross, and Keren Michaeli. “Illegal Occupation: Framing the Occupied Palestinian Territory.” Berkeley Journal of International Law 23, no. 3 (2005): 551-614.
7. Blum, Yehuda. “The Missing Reversioner: Reflections on the Status of Judea and Samaria.” Israeli Law Review 3, no. 2 (1968): 279-301.
8. Boyd, Stephen M. “The Application of International Law to Occupied Territories.” Israel Yearbook on Human Rights 1 (1971): 257-274.

9. Cassese, Antonio. International Law and the Administration of Occupied Territories. Oxford: Clarendon Press, 1992.
10. Cassese, Antonio. International Law. 2nd ed. Oxford: Oxford University Press, 2005.
11. Cohen, Esther Rosalind. Human Rights in the Israeli-Occupied Territories, 1967-1982. Manchester: Manchester University Press, 1985.
12. Cohen, Esther Rosalind. “Justice for Occupied Territory? The Israeli High Court of Justice Paradigm”, Columbia Journal of Transnational Law 24 (1986): 471-507.
13. Erakat, Noura. Justice for Some: Law and the Question of Palestine. Stanford: Stanford University Press, 2019.
14. Henckaerts, Jean-Marie, and Louise Doswald-Beck. Customary International Humanitarian Law, Vol. I: Rules. Cambridge: Cambridge University Press, 2005.
15. Imseis, Ardi. “On the Fourth Geneva Convention and the Occupied Palestinian Territory.” Harvard International Law Journal 44, no. 1 (2003): 65-138.