The Effect of The Client’s Bankruptcy on the Attorneyship Contract and on The Attorney’s Fee

Öz

This study examines the effect of a client’s bankruptcy on the attorneyship contract and the attorney’s fees. Under Article 513 of the Turkish Code of Obligations, a contract of mandate automatically terminates when the client goes bankrupt. Since there is no specific exception in the Attorneyship Law, this rule also applies to attorneyship contracts. The contract does not continue for lawsuits unrelated to the bankruptcy estate, regardless of whether the mandate is paid or unpaid. However, they may temporarily remain valid for urgent and essential matters. If the attorney completes the task before the client’s bankruptcy, they are entitled to the full contractual attorney’s fee. If the legal service is incomplete at the time of bankruptcy, the attorney may receive a fee proportional to their efforts. Representation and success in court or enforcement proceedings are required for entitlement to attorney’s fees as court costs, which become payable once collected from the opposing party. Even if the contract ends due to bankruptcy, the attorney may still claim a proportionate fee if the case is later won. Finally, the attorney’s claims for both contractual fees and court costs have priority in bankruptcy, and this applies especially to assets or money earned through the attorney’s work.

Anahtar Kelimeler

• Bankruptcy
• Contract of mandate
• Attorneyship contract
• (Contractual) Attorney’s fee
• Attorney’s fee as court costs.

Müvekkilin İflâsının Avukatlık Sözleşmesine ve Özellikle Avukatın Vekâlet Ücretine Etkisi

Öz

Bu çalışmada müvekkilin iflâsının avukatlık sözleşmesine ve avukatın vekâlet ücretine etkisi incelenmiştir. Türk Borçlar Kanunu’nun 513’üncü maddesi uyarınca vekâlet sözleşmesi müvekkilin iflâsı hâlinde kendiliğinden sona erer. Avukatlık Kanunu’nda aksine bir düzenleme bulunmadığından, bu kural avukatlık sözleşmeleri için de kıyasen uygulama alanı bulur. Müvekkilin iflâsına rağmen iflâs masasını ilgilendirmeyen mal, alacak ve haklarla ilgili davalar bakımından avukatlık sözleşmesinin devam etmemektedir; bu bağlamda ücretli veya ücretsiz vekâlet ayrımının yapılmasına gerek yoktur. Ancak müflisin önemli ve ivedî işleri bakımından avukatlık sözleşmesinin geçici olarak sürdüğü hâller olabilir. Müvekkilin iflâsından önce avukatın işi tamamlamış olması hâlinde, avukat vekâlet ücretinin tamamına hak kazanır. Ancak avukatın taahhüt ettiği hukukî yardım iflâs anında tamamlanmamışsa, avukat iflâs anına kadar sarf ettiği emek ve çaba ile orantılı bir ücrete hak elde eder. Yasal vekâlet ücretinin doğabilmesi için, bir dava veya takipte avukat ile temsil edilmek ve davayı kazanmak ya da takipte haklı çıkmak gerekir. Kural olarak yasal vekâlet ücreti, karşı taraftan tahsil edildiğinde muaccel olur. Müvekkilin iflâsı hâlinde avukatlık sözleşmesi sona erse de dava veya takibin sonradan kazanılması durumunda eski avukat, emeği ve sürece katkısıyla orantılı şekilde vekâlet ücretine hak kazanabilir. Son olarak avukatın akdî ve yasal vekâlet ücret alacakları müvekkilin iflâsı hâlinde rüçhanlı alacaklardır. Bu rüçhan hakkı, avukatın çalışmasıyla müvekkile kazandırılan mal ve paralar üzerinde geçerlidir.

Anahtar Kelimeler

• İflâs
• Vekâlet sözleşmesi
• Avukatlık sözleşmesi
• Akdî vekâlet ücreti
• Yasal vekâlet ücreti.

Kaynakça

1. Aday Nejat. Avukatlık Hukukunun Genel Esasları. Yenilenmiş 2. Baskı, Beta Basım, 1997.
2. Akıncı Şahin. Vekâlet Sözleşmesinin Sona Ermesi. Sayram Yayınları, 2004.
3. Albayrak Hakan. İflasın Kaldırılması. Yetkin Yayıncılık, 2007.
4. Ansay Sabri Şakir. Hukuk İcra ve İflâs Usulleri. 5. Bası, İstiklâl Matbaası, 1960.
5. Arslan Ramazan, Ejder Yılmaz, Sema Taşpınar Ayvaz ve Emel Hanağası. İcra ve İflâs Hukuku. 10. Baskı, Yetkin Yayıncılık, 2024.
6. Arslanpınar Tat Tuğçe. Türk ve İsviçre İflas Hukukunda Paylaştırma. On İki Levha Yayınları, 2021.
7. Aşık İbrahim, Yakup Oruç, Ozan Tok, Ömer Faruk Saçar ve Recep Aşit. İcra ve İflâs Hukuku. Üçüncü Baskı, Seçkin Yayıncılık, 2024.
8. Atalı Murat, İbrahim Ermenek ve Ersin Erdoğan. İcra ve İflâs Hukuku. 8. Baskı, Yetkin Yayıncılık, 2024.

9. Atalı Murat, İbrahim Ermenek ve Ersin Erdoğan. Medenî Usûl Hukuku. 7. Baskı, Yetkin Yayıncılık, 2024.
10. Atalay Oğuz. Pekcanıtez Usûl Medenî Usûl Hukuku. Cilt V, 16. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, 2025.
11. Atlı Darcan Banu. Vekilin (Özellikle Avukatın) Ücret Alacağı. Dokuz Eylül Üniversitesi Yayımlanmamış Doktora Tezi, 2024.
12. Aydın Murat. Avukatlık Ücreti. 5. Baskı, Seçkin Yayıncılık, 2010.
13. Aykut Gökhan. Hukuk Davalarında Avukatlık Ücreti. İstanbul Kültür Üniversitesi Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2018.
14. Bağlı Tahiroğlu Yasemin. Hukuk Yargılamasında Vekâlet Ücreti. İstanbul Üniversitesi Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2019.
15. Becker Herman. İsviçre Borçlar Kanunu Şerhi. Çeviren Dr. A. Suat Dura. Yargıtay Yayınları, 1992.
16. Berkin Necmeddin M. İflâs Hukuku. 4. Bası, Fakülteler Matbaası, 1972.
17. Bühler Roland. “OFK OR Art. 405,” içinde OR Kommentar Kommentar zum Schweizerischen Obligationenrecht. 4. Auflage, edited by Jolanta Kren Kostkiewicz, Stephan Wolf, Marc Amstutz, Roland Fankhauser, Orell Füssli Verlag, 2023.
18. Cordey Carole Gehrer ve Gion Giger. “Art. 405.”, içinde CHK - Handkommentar zum Schweizer Privatrecht, Obligationenrecht - Einzelne Vertragsverhältnisse - Art 184-529 OR und Innominatverträge, 4. Auflage, edited by Michael Hochstrasser, Tina Huber-Purtschert and Eva Maissen, Schulthess, 2023.