CONFLICT BETWEEN TRADEMARKS & GEOGRAPHICAL INDICATIONS UNDER ARTICLE 48 OF THE IPL

Öz

A trademark distinguishes the goods and services produced and/or offered by businesses, while a geographical indication establishes the connection between the product and its geographical origin. Although these two signs are technically directed toward different purposes, they both relate to distinctiveness within the framework of the product's connection to its geographical origin. This relationship brought trademark-geographical indication conflicts to the fore with the emergence of geographical indication protection through international conventions signed in the late 19th century. In recent years, the increase in demand for geographical indication protection and the rapid expansion of the intersection between trademarks that also indicate the geographical origin of the product and geographical indications that can distinguish the product have resulted in the introduction of a new provision not found in previous legislation: Art. 48 of the Industrial Property Law (“IPL”). IPL Art. 48 has adopted different approaches depending on whether the prior mark is a trademark or a geographical indication. This study examines the approach underlying of IPL Art. 48 will be examined in depth; the wording of the provision, its intended purpose, and the provision’s potential to prevent conflicts will be evaluated.

Anahtar Kelimeler

• Geographical indication
• trademark
• coexistence
• conflict
• association

SMK m. 48 Hükmü Çerçevesinde Marka & Coğrafi İşaret Çatışması

Öz

Marka, işletmelerin ürettiği ve/veya sunduğu mal ve hizmetleri ayırt ederken; coğrafi işaret, ürünün coğrafi kökeni ile olan bağlantısını ortaya koyar. Teknik olarak farklı amaçlara yönelmiş bu iki işaretin de, ürünün coğrafi kökeni ile olan bağlantısı çerçevesinde ayırt edicilikle ilişkisi bulunmaktadır. Bu ilişki 19. yüzyılın sonlarında imzalanan uluslararası konvansiyonlarla coğrafi işaret korumasının belirginleşmesi ile marka-coğrafi işaret çatışmalarını da gündeme getirmiştir. Son yıllarda coğrafi işaret korumasına olan talebin artışı, ürünün coğrafi kaynağına da işaret eden markalar ile ürünü ayırt edebilecek coğrafi işaretlerin kesişim kümesinin hızla genişlemesi, Sınai Mülkiyet Kanunu (“SMK”) ile önceki mevzuatta bulunmayan yeni bir hükmün ihdas edilmesi ile sonuçlanmıştır: SMK m. 48. SMK m. 48 önceki işaretin marka veya coğrafi işaret olmasına göre farklı yaklaşımlar sergilemiştir. Çalışma kapsamında SMK m. 48 hükmünün yaklaşımı derinlemesine incelenerek; düzenlemenin lafzı, yöneldiği amaç ve hükmün çatışmayı önleme potansiyeli değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Coğrafi işaret
• marka
• birlikte var olma
• çatışma
• çağrıştırma.

Kaynakça

1. Akay, Hasan Onur. “Sınai Mülkiyet Hakkına Tecavüz Davasında Bir Savunma Aracı: Tescilli Sınai Mülkiyet Hakkı.” Fikri Mülkiyet Hukuku Yıllığı 2024, editör Tekin Memiş, 149–180. Aristo Yayınları, 2025.
2. Alıca, Türkay. “6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nda Önceki Tarihli Hakların Etkisi.” 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu Sempozyumu 9-10 Mart 2017, editör Feyzan Hayal Şehirali Çelik, 673–736. Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, 2017.
3. Arı, Zekeriya. “Coğrafi İşaret Kavramı ve Coğrafi İşaretlerin Tescili.” Prof. Dr. Ömer Teoman’a 55. Yaş Günü Armağanı C. I, editör Abuzer Kendigelen, 45–68. Beta Yayıncılık, 2002.
4. Audier, Jacques (Corporate: European Commission, Directorate-General for Trade). TRIPs Agreement: Geographical Indications. Office for Official Publications of the European Communities, 2000.
5. Bahadır, Zeynep. Markanın Hükümsüzlüğü ve İptali. Turhan Kitapevi, 2018.
6. Bozbel, Savaş. Fikri Mülkiyet Hukuku. Oniki Levha Yayıncılık, 2015.
7. Bozgeyik, Hayri. “Garanti Markasının Marka Hukukundaki Yeri ve Benzer Kavramlarla İlişkisi.” İÜHFM 71, sayı 2 (2013): 91–102.
8. Bozgeyik, Hayri ve Büşra Kaya. “Türk ve AB Hukuku Uygulamasında Coğrafi Yer Adı İçeren Markalar.” Terazi Hukuk Dergisi, sayı 211 (2024): 10–16.

9. Eren, Erkan. “556 Sayılı KHK Kapsamında Coğrafi İşaretler ile Marka Arasındaki Bağlantı.” Terazi Hukuk Dergisi 8, sayı 88 (2013): 14–21.
10. European Commission (Directorate General Trade). TBA Proceedings Concerning Canadian Practises Effecting Community Exports of Prosciutto di Parma. Brussels, 1999, https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do? uri=COM:1999:0259:FIN:EN:PDF.
11. Evans, Gail E. “A Comparative Analysis of the Protection of Geographical Indications in the European Union and the United States Under Sui Generis and Trademark Systems.” Intellectual Property in Common Law and Civil Law, edited by Toshiko Takenaka, 248–299. Edward Elgar, 2013.
12. Gangjee, Dev S. “From Geography to History: Geographical Indications and the Reputational Link.” Geographical Indications at the Crossroads of Trade, Development, and Culture in the Asia-Pacific, editör Irene Calboli and Wee Loon Ng-Loy, 36–60. Cambridge University Press, 2017.
13. Gangjee, Dev S. “Overlaps Between Trademarks and Geographical Indications.” Overlapping Intellectual Property Rights, edited by Neil Wilkof, Shamnad Basheer ve Irene Calboli, §14. Oxford University Press, 2023.
14. Gangjee, Dev. “Quibbling Siblings: Conflicts Between Trademarks and Geographical Indications.” Chicago-Kent Law Review 82, no. 3 (2007): 1253–1291.
15. Gervais, Daniel. The TRIPS Agreement: Drafting History and Analysis. Sweet & Maxwell, 2021.
16. Glöckner, Jochen (Herausgegeben von Karl-Heinz Fezer). Markenrecht. C.H. Beck, 2025.
17. Goebel, Burkhart. “Trademark vs. Geographical Indications.” https://www.scribd.com/document/483506896/wipo-geo-pmf-05-goebelAVF.
18. Gün, Buket. Marka Hukukunda Birlikte Var Olma. Oniki Levha Yayıncılık, 2019.
19. Gündoğdu, Gökmen. Türk Hukukunda Coğrafi İşaret Kavramı ve Korunması. Beta Yayıncılık, 2006.
20. Güneş, İhami. 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu Işığında Uygulamalı Marka Hukuku. Adalet Yayınları, 2024.
21. Güneş, İhami. Ayırt Edici İşaretler ve Marka Hukukunda Önceye Dayalı Haklar. Seçkin Yayıncılık, 2023.
22. Hacker, Franz, Hans Peter Kunz-Hallstein, Michael Loschelder and Oliver Spuhler. “Das Verhältnis zwischen Marken und geographischen Herkunftsangaben.” GRUR Int, Q 191 (2006): 697–703.
23. Hirş, Ernst. Ticaret Hukuku Dersleri. İsmail Akgün Matbaası, 1948.
24. INTA (Int’l Trademark Association). “Comments on WIPO SCT/6/3 Working Paper for the March 12-16 Conference in Geneva.” 2001. http://listbox.wipo.int /wilma/sct-eforum/2001/msg00001/INTA_GI_WIPO_Commentsl.19.01.protect.doc.
25. INTA (Int’l Trademark Association). “Resolution on the Protection of Geographical Indications and Trademarks.” 24 Eylül 1997. http://www.inta.org/index. phpoption=com_content&task=view&id=242.
26. Karmutoğlu, Başak. “Coğrafi İşaretlerin Tescili ve Korunması Hususunda Farklı Hukuk Sistemlerinin Karşılaştırılması (AB ve ABD Sistemleri Üzerinden Bir İnceleme).” BATİDER 40, sayı 3 (2024): 645–683.
27. Kaya, Arslan. Marka Hukuku. Vedat Kitapçılık, 2024.
28. Kaya, Arslan. “Sınai Mülkiyet Hukukunun Güncel Sorunları-Görüşler, Coğrafi İşaret Korumasının Ürünün Öz Adı Sınırlandırmasına Tabi Tutulması ve Önceki Marka İle İlişkisi: Mahreç İşaretleri Özelinde Değerlendirmeler.” Ord. Prof. Dr. Şevket Memedali Bilgişin’in Anısına Armağan, Editör Arslan Kaya ve Abuzer Kendigelen, 342–343. Oniki Levha Yayıncılık, 2021.
29. Kızıltepe, Hakan. Türk Coğrafi İşaretler Mevzuatı, AB Mevzuatı ile Mukayesesi ve Bazı Önemli Ülkelerdeki Coğrafi İşaretler Mevzuatı. Uzmanlık Tezi, T.C. Türk Patent Enstitüsü Markalar Dairesi Başkanlığı, 2005.
30. Knaak, Roland. “Der Schutz geographischer Herkunftsangaben im neuen Markengesetz.” GRUR, no. 2 (1995): 103–112.
31. Memişoğlu, Sami Özgür. Marka Hukukunda Mutlak Ret Sebepleri. Seçkin Yayıncılık, 2019.
32. Muhuri, Oindrila Roy. “An Analysis on Overlapping of Geographical Indication and Trademark.” International Journal of Law Management & Humanities (IJLMH) 5, no. 1 (2022): 191–204.
33. Ohlgart, Dietrich C. “Neue Entwicklungen im Verhältnis von Marken zu geographischen Herkunftsangaben im Europa.” Harmonisierung des Markenrechts: Festschrift für Alexander Mühlendahl, Carl Heymanns Verlag, 2005.
34. Özden Merhacı, Selin. “Sınai Mülkiyet Kanunu Bakımından Geleneksel Ürün Adları ve Bu Adlar Üzerindeki Korumanın Niteliği.” Türkiye Adalet Akademisi Dergisi (TAAD) 14, sayı 54 (2003): 289–314.
35. Paslı, Ali. Marka Hukukunda Ürün Benzerliği. Vedat Kitapçılık, 2018.
36. Paslı, Ali. Uluslararası Antlaşmaların Türk Marka Hukukunun Esasına İlişkin Etkileri. Vedat Kitapçılık, 2014.
37. Polater, Salih. “Avrupa Birliği ve Türk Hukukunda Menşe Adının ve Mahreç İşaretinin Tescil Edilebilme Şartları.” Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 6, sayı 2 (2020): 283–309.
38. Polater, Salih. “Avrupa Birliği Hukukunda Coğrafi İşaretlere Tecavüz Teşkil Eden Fiiller.” Terazi Hukuk Dergisi (THD) 15, sayı 171 (2020): 2260–2273.
39. Suluk, Cahit, Rauf Karasu ve Temel Nal. Fikri Mülkiyet Hukuku. Seçkin Yayıncılık, 2017.
40. Şehirali Çelik, Feyzan Hayal. “SMK m. 155’in Temel Varsayımları ve Olası Değişkenler Üzerinde Düşünceler.” BATİDER 35, sayı 2 (2019): 63–102.
41. Tekin, Ufuk. “Relationship Between Geographical Indications and Trade Marks under Turkish Law”, GRUR International 70, Issue 8, (2021) 754–759.
42. Tekinalp, Ünal ve Ersin Çamoğlu. Sınai Mülkiyet Kanunu. Vedat Kitapçılık, 2017.
43. Tekinalp, Ünal, Gül Okutan Nilsson ve Feyzan Hayal Şehirali Çelik. Fikri Mülkiyet Hukuku. Oniki Levha Yayıncılık, 2025.
44. TPMK (Türk Patent ve Marka Kurumu). Marka İnceleme Kılavuzu 2021. https://www.turkpatent.gov.tr/duyurular/marka-inceleme-kilavuzu-guncellendi-18082021.
45. Uzunallı, Sevilay. Avrupa Birliği’ne Uyum Sürecinde Markanın Köken Ayırt Etme İşlevi ile Bağlantılı Kavramların Yorumu. Çağa Hukuk Vakfı, 2008.
46. Vandecandelaere, Emilie, Filippo Arfini, Giovanni Belletti and Andrea Marescotti. Linking People, Places and Products: A Guide for Promoting Quality Linked to Geographical Origin and Sustainable Geographical Indications. The Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2010. www.fao.org.
47. WIPO (World Intellectual Property Organization). “Geographical Indications.” SCT/10/4, Standing Committee on the Law of Trademarks, Industrial Designs and Geographical Indications, Tenth Session. Geneva, 2003. www.wipo.int.
48. WIPO (World Intellectual Property Organization). “Possible Solutions for Conflicts Between Trademarks and Geographical Indications and for Conflicts Between Homonymous Geographical Indications.” SCT/5/3, Standing Committee on the Law of Trademarks, Industrial Designs and Geographical Indications, Fifth Session. Geneva, 2000. http://www.wipo.int/edocs/mdocs/sct/en/sct_5/sct_5_3.pdf.
49. Yasaman, Hamdi, Tolga Ayoğlu, Fülürya Yusufoğlu Bilgin, Pınar Memiş Kartal, Sinan H. Yüksel ve Zeynep Yasaman. Sınai Mülkiyet Kanunu Şerhi C.1, Seçkin Yayıncılık, 2021.
50. Yıldız, Burçak. “510/2006 Sayılı Tüzük’teki Düzenlemeler Işığında Avrupa Birliği Hukukunda Tarım Ürünleri ve Gıda Maddeleri Üzerindeki Menşe Adları ile Coğrafî İşaretlerin Korunması.” FMR Dergisi 8, sayı 2 (2008): 11–75.
51. Yıldız, Burçak. “Coğrafi İşarete Tecavüz Niteliği Taşıyan Bazı Fiiller Hakkında Avrupa Birliği Adalet Divanı Kararları Işığında Bir Değerlendirme.” İnÜHFD 10, sayı 1 (2019): 16–24.
52. Yıldız, Burçak. “Mahreç İşareti Niteliği Taşıyan Coğrafi İşaretlerin Tescilinde Dayanılan ‘Ün’ Kavramı Hakkında.” Prof. Dr. Rıza Ayhan’a Armağan C.1, 903–917. Yetkin Yayıncılık, 2022.
53. Yıldız, Burçak. “Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Sözleşmesinde (TRIPS’te) Coğrafi İşaretlere İlişkin Düzenlemeler.” FMR Dergisi 8, sayı 3 (2008): 45–106.
54. Yıldız, Burçak. “Yargıtay Kararları Işığında Coğrafî Markalar.” İnÜHFD 9, sayı 2 (2018): 127–128.
55. Yıldız Coşkun, Asu. Coğrafi İşaretler. Uzmanlık Tezi, T.C. Türk Patent Enstitüsü Markalar Dairesi Başkanlığı, 2001.
56. Yılmaztekin, Hasan Kadir, Banu Eylül Yalçın. “Turkish Law on Infringement of Geographical Indications and its Degree of Alignment with the EU Law", Journal of Intellectual Property Law & Practice 16, Issue 4-5 (2021): 376–383.
57. Zappalaglio, Andrea. “The Piadina Romagnola Mess. A New Legal Case for an Old Question: What is a GI?” 15 Eylül 2015. https://ssrn.com/abstract=2791400.