Avrupa özel hukukunun uyumlaştırılması

Öz

Avrupa özel hukukunun uyumlaştırılması, dünyada hukukun uyumlaştırılması düşüncesine paralel olarak gelişmiştir. Avrupa Birliği’nin kurulmasından sonra uyumlaştırma; iç pazarın tesis edilmesi ve işleyişinin iyileştirilmesi temelinde, tüzükler, direktifler ve Avrupa Birliği Adalet Divanı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Avrupa özel hukukunun uyumlaştırılması konusunda Avrupa Birliği İlke Kararları ve Bildirimlerde de açıkça ifade edildiği üzere, Avrupa Birliği Medeni Kanunu hazırlanmasından, ortak referans çerçevesi belirlenmesine kadar uzanan yaklaşım değişiklikleri olmuştur. Bu gelişmeler doktrinde de hararetli tartışmalara yol açmış, çalışma grupları/komisyonlar kurulmuş, bağlayıcı olmayan ilkeler çıkartılmış ve Avrupa özel hukuku bilimi doğmuştur. Bu çalışmada Avrupa özel hukukunun uyumlaştırılmasına ilişkin tüm bu enstrümanlar ve girişimler bir bütün olarak ele alınarak, uyumlaştırma süreci incelenmiştir

Anahtar Kelimeler

• Avrupa özel hukukunun uyumlaştırılması/birleştirilmesi, Avrupa Sözleşme Hukuku İlkeleri (PECL), Avrupa Haksız Fiil İlkeleri (PETL), Avrupa Aile Hukuku İlkeleri (PEFL), Ortak Referans Çerçevesi Taslağı (DCFR), Ortak Avrupa Satım Hukuku (CESL)

Harmonization of European Private Law

Öz

Harmonization of European private law has been developed in parallel with the idea of harmonization of laws in world. Harmonization has been occurred on the basis of the establishing and the improvement of functioning the internal market through EU regulations, directive and the European Union Court of Justice after the foundation of European Union. The approach of harmonization evaluated from preparation of European Civil Code to preparation of common frame of reference as it can be seen at the Resolutions and Communications. These developments leads hot discussion in the doctrine, commissions and study groups were founded, non-binding principles were published and the European private law was evaluated. All of these harmonization instruments and initiatives are dealt as a whole and the harmonization process is analyzed in this article

Anahtar Kelimeler

• Harmonization/unification of European private law, Principles of European Contract Law (PECL), Principles of European Tort Law (PETL), Principles of European Family Law (PEFL), Draft Common Frame of Reference (DCFR), Common European Sales Law (CESL)

Kaynakça

1. Kitaplar/Makaleler Aksoy, Hüseyin Can. (2013). Status Qua Bias, CISG and the Future of the
2. Common European Sales Law. European Business Law Review, ss.
3. 465. dn.1 (status). __________. Impossibility in Modern Private Law. Cham: Springer, s.97
4. (impossibility). Basedow, Jürgen. (2004). The Gradual Emergence of European Private Law.
5. Ankara Law Review. 1(1), ss. 1-18 (european). ___________. (2003). Avrupa Özel Hukukunun Doğuşu (çev. Arzu Oğuz),
6. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 52(3), ss. 1-18 (avrupa). Baykal, Sanem / Göçmen, İlke. (2016). Avrupa Birliği Kurumsal Hukuku. Ankara. Boodman, Martin. (1991). The Myth of Harmonization of Laws. American
7. Journal of Comparative Law, (39), ss. 699-724.
8. Werro’nun bu konudaki düşüncesini değiştirmesine ilişkin bkz. Werro, s.51-60. Bussani, Mauro/Mattei, Ugo. (1997). The Common Core Approach to

9. European Private Law. Colombia Journal of European Law, 3, ss.339- 356. Büyüksagiş, Erdem. (2017). The Role of Law-Making in the Turkish
10. Modernisation Process içinde Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 90.
11. Kuruluş Yıldönümü Armağanı (eds. Oğuz, Arzu/Özden Merhacı,
12. Selin/Özkan, Zehra/Erkan, V. Umut). Ankara: Ankara Üniversitesi
13. Basım Evi, ss. 61-80. Chiusi, Tiziana J. (2015). Savigny Öğretisinde Avrupa’da Kodifikasyon
14. Çabaları Üzerine Düşünceler (çev.Zeynep Dönmez). Ankara
15. Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 64(4), ss. 1235-1244. Çağlayan Aksoy, Pınar. (2016). Hukuka ve Ahlaka Aykırılık Unsurları
16. Çerçevesinde Salt Malvarlığı Zararlarının Tazmini. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık. David, Renè. (1968). The Methods of Unification. American Journal of Comparative Law, 16, ss. 13-27. David, René / Brierley, John E.C. (1968). Major Legal Systems in the World
17. Today. London: Stevens&Sons Davran, Bülent. (1968). Mukayeseli Medeni Hukuk Dersleri. İstanbul:
18. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayın No.306. De Cruz, Peter. (1999). Comparative Law in a Changing World. London:
19. Cavendish Publishing. Hondius, Ewoud. (2000). European Private Law Survey 1998-2000.
20. European Review of Private Law, 8, ss. 385-416 (2000). __________. (2004). European Private Law Survey 2002-2004. European
21. Review of Private Law, 12, ss. 855-899 (2004). Hondius, Ewoud / Storme, Marcel. (1993). European Private Law On the
22. development of a European Private Law in the 1990s. European Review of Private Law, 1, ss.1-9. Kaczorowska, Alina. (2013). European Union Law (3. Bası). Oxon:
23. Routledge Taylor&Francis Group. Lando, Ole /Beale, Hugh (ed)- The Commission on European Contract Law.
24. (2000). Principles of European Contract Law Part I and Part II. Hague:
25. Kluwer Law International. Lando, Ole /Clive, Eric/Prüm, André/Zimmermann, Reinhard (ed)-The
26. Commission on European Contract Law. (2003). Principles of European Contract Law Parts III. Hague: Kluwer Law International. Mańko, Rafal.
27. (2015). EU Competence in Private Law The Treaty framework for a European Private Law and Challenges for Coherence.
28. European Parliamentary Research Service Maselis, Ignace. (1993). Legislative Harmonization and Integration of
29. Harmonized Legislation into the National Legal Systems within the European Community. European Review of Private Law, 1, ss. 137- 156.
30. Micklitz, Hans-W./Cafaggi, Fabrizio. (2010). Introduction içinde European Private Law after the Common Frame of Reference (eds. Hans-W.
31. Micklitz/Fabrizio Cafaggi). Cheltenham: Edward Elgar Publishing, ss. viii- xlvi. Oğuz, Arzu. (2000). Sözleşmeler Hukuku Alanında Hukukun Birleştirilmesi.
32. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 49, ss. 31-65
33. (sözleşmeler). __________. (2003). Karşılaştırmalı Hukuk. Ankara:Yetkin Yayınları, s.48
34. (karşılaştırmalı hukuk). __________. (2004). Lex Mercatoria. Ankara:Yetkin Yayınları, s.41 (lex mercatoria). Özden, Selin. (2000). Karşılaştırmalı Hukukta Salt Malvarlığı Zararları.
35. Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, XXVI, ss. 89-125. Özsunay, Ergun. (1976). Karşılaştırmalı Hukuka Giriş. İstanbul: İstanbul
36. Üniversitesi Yayınları No. 2130. Sulhi Garan Matbaası. Picat, Marc / Soccio Stessie. (2011). L’Harmonisation D’un Droit Europeen
37. des Contracts: Fiction ou Realite? Harmonisation of European Contract
38. Law: Fiction or Reality?. International Business Law Journal, ss. 371- 413. Radley-Gardner, Oliver / Beale, Hugh /Zimmermann, Reinhard/Schulze,
39. Reiner. (2003). Fundamentals Texts on European Private Law. Oxford
40. and Portland, Oregon: Hart Publishing. Schlesinger, Rudolf B. /Baade, Hans W. /Herzog, Peter E. /Wise, Edward M.
41. (1998). Comparative Law Cases-Texts-Materials (6. Bası).New York:
42. Foundation Press. Schwenzer, Ingeborg / Hachem, Pascal. (2009). The CISG-Successes and
43. Pitfalls. American Journal of Comparative Law, 57, ss. 457-478. Schwenzer, Ingeborg/Ali, Lina. (2017). Levelling out the Gap between
44. Common Law and Civil Law içinde Ankara Üniversitesi Hukuk
45. Fakültesi 90. Kuruluş Yıldönümü Armağanı (eds. Oğuz, Arzu/Özden
46. Merhacı, Selin/Özkan, Zehra/Erkan, V. Umut). Ankara: Ankara
47. Üniversitesi Basım Evi, ss. 28-49. Smiths, Jan M. (2002). The Making of European Private Law: Towards a Ius
48. Commune Europaeum as a Mixed Legal System.Antwerp-Oxford-New
49. York: Intersentia Publishers. ___________. (2007). Convergence of New Private Law in Europe:
50. Towards a New Ius Commune? içinde Comparative Law Handbook: A
51. Handbook (eds. Örücü Esin / Nelken David). Oxford: Hart Publishing, ss. 219-240. Van Gerven, Walter. (1996). Casebooks for the Common Law of Europe
52. Presentation of the Project. European Review of Private Law, 4, s.67-70 (project). __________. (2004). Harmonization of Private Law: Do We Need It?.
53. Common Market Law Review, 41, ss.505-532 (harmonization). von Bar, Christian/Clive, Eric/Shulte-Nölke, Hans (ed). (2009). Principles,
54. Definitions and Model Rules of European Private Law, Münih: Sellier
55. European Law Publishers. Weatherill, Stephen. (2006). European Private Law and the Constitutional
56. Dimension içinde The Institutional Framework of the European Private
57. Law (ed. Fabrizio Cafaggi). Oxford: Oxford University Press. Werro, Franz. (2017). European Private Law: Quo Vadis içinde Ankara
58. Üniversitesi Hukuk Fakültesi 90. Kuruluş Yıldönümü Armağanı (eds.
59. Oğuz, Arzu/Özden Merhacı, Selin/Özkan, Zehra/Erkan, V. Umut).
60. Ankara:Ankara Üniversitesi Basım Evi, ss. 51-60. Zimmermann, Reinhard. (2015). Kodifikasyon-Avrupa Ortak Satım Hukuku
61. Arifesinde Kıta Avrupası Deneyimlerinin Değerlendirilmesi (çev. Ece
62. Baş Süzel/Melike Sermin Paksoy). İstanbul Üniversitesi Hukuk
63. Fakültesi Mecmuası, LXXIII (2), ss. 409-436. Zweigert, Konrad / Kötz, Hein. (1998). Introduction to Comparative Law (ç.
64. Tony Weir). Oxford: Clarendon Press. Anlaşmalar, Raporlar, İlke kararları, Bildirimler ve sair Dokümanlar 1980 Viyana Diplomatik Konferansı Tarihçesi, http://www.cisg.law.pace.edu/cisg/conference.html, son erişim tarihi 04.02.2017 Avrupa Atom Enerji Topluluğunu Kuran Anlaşma İngilizce metni, http://www.ab.gov.tr/files/ardb/evt/1_avrupa_birligi/1_3_antlasmalar/1
65. _3_1_kurucu_antlasmalar/1957_treaty_establishing_euratom.pdf, son
66. erişim tarihi 04.02.2017. Avrupa Birliği Anlaşması, OJ C 191, 29.07.1992, s.1-112. Avrupa Birliği Anlaşmasını, Avrupa Topluluğu Kurucu Anlaşmalarını ve
67. Belirli ilgili Eylemleri Değiştiren Amsterdam Anlaşması, OJ C 340,
68. 11.1997, s.1-144. Avrupa Birliği Anlaşmasını, Avrupa Topluluğu Kurucu Anlaşmalarını ve
69. Belirli ilgili Eylemleri Değiştiren Nice Anlaşması, OJ C 080,
70. 03.2001, s.1-87. Avrupa Birliği Anlaşmasını ve Avrupa Topluluğu Kurucu Anlaşmalarını
71. Değiştiren Lizbon Anlaşması, OJ C 306/1, 17.12.2007, s.1-271. Avrupa Birliği Anlaşması ve Avrupa Birliğinin İşleyişi Hakkında Anlaşma
72. konsolide edilmiş versiyonu, OJ C 202, 07.06.2016, s.1; bu versiyonun
73. Türkçe metni http://www.ab.gov.tr/files/pub/antlasmalar.pdf, son erişim
74. tarihi 04.02.2017. Avrupa Ekonomik Topluluğunu Kuran Anlaşma İngilizce metni,
75. http://www.ab.gov.tr/files/ardb/evt/1_avrupa_birligi/1_3_antlasmalar/1
76. _3_1_kurucu_antlasmalar/1957_treaty_establishing_eec.pdf, son erişim
77. tarihi 04.02.2017. Avrupa Kömür Çelik Topluluğunu Kuran Anlaşması İngilizce metni
78. https://www.consilium.europa.eu/uedocs/cmsUpload/Treaty%20constit
79. uting%20the%20European%20Coal%20and%20Steel%20Community.p df,
80. http://www.avrupa.info.tr/fileadmin/Content/EU/bir_bakis/AvrupaKom
81. urveCelikToplulugunuKuranAntlasma.pdf son erişim tarihi 04.02.2017. Avrupa Ortak Satım Hukuku hakkında Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzük
82. content/EN/ALL/?uri=COM:2011:0635:FIN, 04.02.2017. http://eur-lex.europa.eu/legal- son erişim tarihi Avrupa Parlamentosu’nun ve Konseyi’nin 2011/83/EU sayılı ve 25 Ekim
83. tarihli Tüketici Hakları Hakkında Direktifi, OJ L 304, 22.11.2011, s. 64–88. Avrupa Parlamentosu’nun Komisyonun 2000 Yılı için Yıllık Yasama
84. Programı hakkındaki İlke Kararı, OJ C 377, 29.12.2000, s. 323
85. (Resolution B5-0228, 0229 – 0230 / 2000) Avrupa Sözleşme Hukuku hakkında Komisyonun Konsey ve Avrupa
86. Parlamentosu’na Bildirimi, OJ C 255, 13.09.2001, s. 0001-0044. Avrupa Tek Senedi, OJ L 169, 29.06.1987, s.0027. Dünya Ticaret Hukuku İlkeleri (PICC) 1994,
87. http://www.unidroit.org/instruments/commercial-contracts/unidroit
88. principles-1994, son erişim tarihi 04.02.2017. Dünya Ticaret Hukuku İlkeleri (PICC) 2004,
89. http://www.unidroit.org/instruments/commercial-contracts/unidroit
90. principles-2004, son erişim tarihi 04.02.2017. Dünya Ticaret Hukuku İlkeleri (PICC) 2010,
91. http://www.unidroit.org/english/principles/contracts/principles2010/inte
92. gralversionprinciples2010-e.pdf, son erişim tarihi 04.02.2017. Komisyon’un Avrupa Parlamentosu ve Konseyi’ne Bildirimi Avrupa
93. Sözleşme Hukuku ve Müktesebatın Gözden Geçirilmesi: ileriye doğru
94. bir yol, OJ C 14, 20.01.2005, s.6. Komisyon’un Avrupa Parlamentosu ve Konseyi’ne Bildirimi- Daha Uyumlu
95. Avrupa Sözleşme Hukuku-Bir Eylem Planı, OJ C 63, 15.3.2003, s. 1– 44 . Tampere Avrupa Konseyi 15 ve 16 Ekim 1999 Başkanlık Kararları,
96. http://www.europarl.europa.eu/summits/tam_en.htm, son erişim tarihi 04.02.2017. Üye Devletlerin Hukuklarının Tek Bir Çizgiye Getirilmesi Eylemi Hakkında
97. İlke Kararı, OJ C 158, 26.6.1989, s.400 (Resolution A2-157/89). Üye Devletlerin Özel Hukuklarının Belirli Alanlarının Uyumlaştırılması
98. Birleştirilmesi Enstitüsü,
99. http://www.unidroit.org/about-unidroit/overview, son erişim tarihi 04.02.2017.