Belediye mallarının haczi

Öz

Özel hukuktan doğan borçları dolayısıyla, belediyeler de, İcra ve İflâs Kanunu hükümlerine tâbidir. Buna karşılık, belediye mallarının tamamının haczi kabil değildir. Belediyeler tarafından yerine getirilen kamu hizmetlerinin aksatılmaması amacıyla, belediye mallarının bir kısmının haczedilemeyeceğine dair kurallar sevk edilmiştir. Konun koyucu tarafından kabul edilmiş olan bu kurallar, kamusal menfaatlere hizmet etmekle birlikte; belediyelere karşı alacaklı olan bireylerin alacak haklarına ulaşamamaları dolayısıyla, gerek Anayasa gerek Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde düzenleme konusu edilmiş olan mülkiyet hakkı ile de doğrudan bağlantılıdır. Bu kapsamda, bu makale çerçevesinde, belediye mallarının haczedilememesine ilişkin kuralların geçirmiş olduğu tarihi süreç ve bu konudaki yargı kararları incelenerek, belediyelerin haczedilebilecek ve haczedilemeyecek olan mallarının kapsamı, alacaklıların mülkiyet hakkı çerçevesinde belirlenmeye ve kuralın gerek Anayasa’ya gerek Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine uygunluğu tespit edilmeye çalışılacaktır

Anahtar Kelimeler

• Belediye mallarının haczi, mülkiyet hakkı, haczedilmezlik, kamu hizmeti, kamusal menfaat, belediyelerin kamusal ve özel malları

Seizure of Municipal Properties

Öz

Municipalities are also subject to Code of Debt Enforcement and Bankruptcy based on their debts that emerge from private law. On the other hand, the properties of the municipalities are not all seizable. In order to eliminate the disruption of the public services that are delivered by municipalities, some rules are adopted which prevent the seizure of some properties that belong to municipalities. Although those rules serve public interests, they are also directly connected to the right to property of creditors, regulated both by the 1982 Constitution of Turkish Republic and by European Convention on Human Rights. In this context, by examining the historical development of those rules that are governing the seizure of the properties of a municipality and the case law related to it, the scope of the properties of a municipality that can and cannot be seized and the compatibility of those rules to the 1982 Constitution of Turkish Republic and European Convention on Human Rights will be determined

Anahtar Kelimeler

• Seizure of the properties of the municipalities, right to property, non-seizability, public service, public interest, public and private properties of a municipality

Kaynakça

1. Akkaya, T.: İcra Memurunun Haczedilmezlik Kurallarını Kendiliğinden Dikkate Alıp Alamayacağı Sorunu (Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 11, Özel Sayı, 2009, s. 845-866).
2. Akyılmaz, B. / Sezginer, M. / Kaya, C.: Türk İdare Hukuku, 3. B., Ankara 2012.
3. Aşık, İ.: 1982 Anayasası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Çerçevesinde Devlet Mallarının Haczedilmezliği (MİHDER, 2011, C. 7, S. 18, s. 57- 93).
4. Aşık, İ.: Anayasa Mahkemesi’nin Devlet Mallarının Haczedilmezliği Hakkındaki Kararıyla İlgili İçtihat Notu (MİHDER, C. 7, S. 20, 2011/3, s. 3-12).
5. Atalay, O.: Medeni Usul Hukukunda Menfi Vakıaların İspatı, İzmir 2001.
6. Atay, E.: İdare Hukuku, 2. B., Ankara 2009.
7. Aydın, M.: Haczedilemeyen Mal ve Haklar, Ankara 2012.
8. Aydınlı, B.: Türk Hukukunda Kamu Malları, Ankara 1992.

9. Başaran, F.: Anayasa Temelinde Benzeri Mali Yükümlülük Kavramı (Prof. Dr. Oğuz İmregün’e Armağan, İstanbul 1998, s. 114-133).
10. Bilgen, P.: İdare Hukuku Dersleri – İdare Malları, İstanbul 1996.
11. Boyar, O.: Mülkiyet Hakkı (İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Anayasa, Ankara 2013, s. 495-532).
12. Carss-Frisk, M.: Mülkiyet Hakkı, Strasbourg 2001.
13. Derdiman, R. C.: Türkiye İdaresinin Hukuksal Yönü ve Yapısı, C. 2, İstanbul 2004.
14. Dinç, G.: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Malvarlığı Hakları, Ankara 2007.
15. Doğru, O. / Nalbant, A.: İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi, Açıklama ve Önemli Kararlar, 2. C., Ankara 2013.
16. Duran, L.: Kamusal Malların Ölçütü (AİD, C. 19, S. 3, Eylül 1986, s. 43-52).
17. Duran, O.: Belediyeye Karşı Haciz Tatbiki (Prof. Dr. Ejder Yılmaz’a Armağan, Ankara 2014, s. 755-795).
18. Düren, A.: İdare Malları, Ankara 1975.
19. Erdoğan, M.: Anayasa Hukuku, 7. B., İstanbul 2012.
20. Eroğlu, H.: İdare Hukuku, 5. B., Ankara 1985.
21. Etgü, M. A.: Kamu Hukukunda Mülkiyet Hakkı ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Mülkiyet Hakkına Bakışı, İstanbul 2009.
22. Gemalmaz, B.: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde Mülkiyet Hakkı, İstanbul 2009 (Gemalmaz – Mülkiyet Hakkı).
23. Gemalmaz, M. S.: Ulusalüstü İnsan Hakları Hukukunun Genel Teorisine Giriş, 5. B., İstanbul 2005.
24. Giritli, İ. / Bilgen, P. / Akgüner, T / Berk, K.: İdare Hukuku, 4. B., İstanbul 2011.
25. Gören, Z.: Anayasa Hukuku, Ankara 2011.
26. Gözler, K.: Anayasa Hukukunun Genel Teorisi, C. II, Bursa 2011.
27. Gözler, K.: İdare Hukuku, C. II, 2. B., Bursa 2009.
28. Gözübüyük, A.: Yönetim Hukuku, Ankara 2008.
29. Gülan, A.: Kamu Malları (Özay İ: Günışığında Yönetim, İstanbul 2004), s. 659-720.
30. Gülan, A.: Kamu Mallarından Yararlanma Usullerinin Tâbi Olduğu Hukukî Rejim, İstanbul 1999.
31. Günday, M.: İdare Hukuku, 10. B., Ankara 2011.
32. Harris, D. / O’Boyle, M. / Warbrick, C.: Law of the European Convention on Human Rights, Oxford 2009.
33. Kaplan, İ.: Belediye ve İl Özel İdarelerine Ait Gayrimenkuller Üzerinde Bankalar Lehine Kurulan İpotekler ve Bunların Paraya Çevrilmesinde Ortaya Çıkabilecek Hukuki Sorunlar (Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Profesör Bedri Gürsoy'a Armağan, 1992, C. 47, Sa. 3-4, s. 187-191).
34. Karahanoğulları, O.: Kamu Hizmeti (Kavram ve Hukuksal Rejim), 2. B., Ankara 2004.
35. Karatepe, Ş.: İdare Hukuku, İzmir 1993.
36. Kuru, B.: İcra ve İflâs Hukuku Ders Kitabı, İstanbul 2016.
37. Kuru, B.: İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2. B., Ankara 2013.
38. Kuru, B. / Arslan, R. / Yılmaz, E.: İcra ve İflâs Hukuku, 27. B., Ankara 2013.
39. Metin, Y.: Ölçülülük İlkesi, Ankara 2002.
40. Özbek, M. S.: Avrupa Birliği ve Türk Hukukunda İlâmlı İcranın Etkinliği, 3. B., Ankara 2016.
41. Özbudun, E.: Türk Anayasa Hukuku, 13. B., Ankara 2012.
42. Özçelik, V.: İcra Müdürünün Takdir Yetkisi, Ankara 2014.
43. Özekes, M.: İcra Hukukunda Temel Haklar ve İlkeler, Ankara 2009.
44. Pekcanıtez, H.: İcra – İflâs Hukukunda Şikâyet, İzmir 1986.
45. Pekcanıtez, H. / Atalay, O. / Özekes, M.: Medeni Usul Hukuku, 13. B., Ankara 2012.
46. Pekcanıtez, H / Atalay, O. / Sungurtekin Özkan, M. / Özekes, M.: İcra ve İflâs Hukuku, 10. B., Ankara 2012.
47. Postacıoğlu, İ.: İcra Hukuku Esasları, 4. B., İstanbul 1982.
48. Postacıoğlu, İ. / Altay, S.: İcra Hukuku Esasları, İstanbul 2010.
49. Sağlam, F.: Temel Hakların Sınırlanması ve Özü, Ankara 1982.
50. Sermet, L.: The European Convention on Human Rights and Property Rights, Strasbourg 1999.
51. Tan, T./ Gözübüyük, A.: İdare Hukuku Genel Esaslar, C.1, Ankara 2007.
52. Tanör, B. / Yüzbaşıoğlu, N.: 1982 Anayasasına Göre Türk Anayasa Hukuku, 12. B., İstanbul 2012.
53. Tanrıver, S.: Medenî Usul Hukuku, C. I, Ankara 2016.
54. Taşpınar, S.: Borçlunun Bazı Mallarının Haczedilememesi ve Nedenleri (Haczedilmezlik ve Nedenleri), Ankara 1994 (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
55. Taşpınar, S.: Medenî Yargılama Hukukunda İspat Sözleşmeleri, Ankara 2001 (Taşpınar – İspat).
56. Topuz, G.: Medeni Usul Hukukunda Karinelerle İspat, Ankara 2012.
57. Ulukapı, Ö.: Haczedilmezlik ve Haczedilmezliğin “4046 Sayılı Özelleştirme Kanunu” Kapsamındaki Uygulaması (BATİDER, C. 18, S. 1-2, Y. 1995, s. 137-150).
58. Ulusoy, A.: Kamu Hizmeti İncelemeleri, Ankara 2004.
59. Umar, B. / Yılmaz, E.: İsbat Yükü, İstanbul 1980.
60. Uyar, T.: Haczi Caiz Olmayan Mal ve Haklar (Dr. A. Recai Seçkin’e Armağan, Ankara 1974, s. 551-586).
61. Uyar, T. / Uyar, A. / Uyar, C.: İcra ve İflâs Kanunu Şerhi El Kitabı (İİK m. 1-134), 2. B., Ankara 2012
62. Yıldırım, M. K. / Yıldırım, N. D.: İcra Hukuku, 5. B., İstanbul 2012.
63. Yılmaz, E.: İcra ve İflâs Kanunu Şerhi, Ankara 2016.
64. Yılmaz, E.: Devlet Malları Hak ve Rüçhanlığına Sahip Malların Haczedilememesi (Prof. Dr. Yaşar Karayalçın’a 65’inci Yaş Armağanı, Ankara 1988, s. 601-611).