Sözleşmeden doğan önalım hakkı

Öz

Sözleşmeden doğan önalım hakkı Türk Borçlar Kanunu’nda “Taşınmaz Satışı ve Satış İlişkisi Doğuran Haklar” arasında ve Türk Medeni Kanunu’nda “Taşınmaz Mülkiyetinin Kısıtlamaları” bağlamında ele alınmaktadır. Bu konu hem sözleşme hukuku açısından hem de ayni haklara getirilen iradi kısıtlamalar açısından önem arz eder. Sözleşmeden doğan önalım hakkı, yasal önalım hakkına ilişkin hükümlerle sıkı bir ilişkiye sahiptir. Fakat sözleşmeden doğan önalım hakkının kendine özgü bir yapısı ve farklılık taşıyan özellikleri bulunur. Bu çalışmada sözleşmeden doğan önalım hakkı kurumu özellikle bu farklılık arz eden hususlar bakımından incelenmektedir. Ayrıca konu ile ilgili yargı kararlarına değinilerek uygulamadan örnekler verilecektir. Uygulamadaki bu aksaklıklara çeşitli eleştiriler yöneltilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Sözleşmeden doğan önalım hakkı, yasal önalım hakkı, şerh, önalım davası, süreler

Contractual Pre-Emption Right

Öz

The contractual pre-emtion right is handled from two various aspects: 1. In Turkish Code Of Obligations (Sale of Immovable Property and the Rights Generating Sales Relationship), 2.In Turkish Civil Code (Restrictions of Immovable Property).This theme matters both the contract law and the voluntary restrictions on the real rights. There is a close relationship between the legal and the contractual rights of pre-emtion but the contractual preemtion right has got spesifical and different characteristics. These differences are examined in this study. In addition, the court decisions are handled and practical problems are revealed. Those problems are criticised in various ways

Anahtar Kelimeler

• Contractual pre-emtion right, legal pre-emption right, registration with a priority, case of pre-emption, prescribed terms

Kaynakça

1. Akipek, Jale/Akıntürk, Turgut. (2009). Eşya Hukuku. İstanbul: Beta Yayınevi.
2. Ayan, Mehmet. (2012). Eşya Hukuku II Mülkiyet (4. bs.). Konya: Mimoza Basım, Yayın ve Dağıtım Ltd. Şti.
3. Aydoğdu,Murat / Kahveci, Nalan. (2013). Türk Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri. İzmir: İleri Kitabevi.
4. Balcı, Şakir. (2008). Önalım (Şuf’a) Davaları. İzmir: Güncel Hukuk Yayınları.
5. Becker, Herman. (1993). İsviçre Borçlar Kanunu Şerhi. Çev.Dura, Suat. Ankara: Yargıtay Yayınları.
6. Buz, Vedat. (2005). Medeni Hukukta Yenilik Doğuran Haklar. Ankara: Yetkin Yayınları.
7. Doğan, Murat. (2004). Tapu Sicilinde Tasarruf Yetkisi Kısıtlamasının Şerhi. Ankara: Seçkin Yayınları.
8. Erel, Şafak. (1982). Eşyaya Bağlı Borç. Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınları.

9. Eren, Fikret. (2011). Mülkiyet Hukuku. (2. bs.). Ankara: Yetkin Yayınları.
10. Eren, Fikret. (2015). Borçlar Hukuku Özel Hükümler (Eren, Özel). (2. bs.). Ankara: Yetkin Yayınları.
11. Esener, Turhan / Güven Kudret. (2008). Eşya Hukuku. (4. bs.). Ankara: Turhan Yayınevi.
12. Feyzioğlu, Feyzi Necmettin. (1959). Şuf’a Hakkı. İstanbul: Nazari ve Tatbiki Hukuk Eserleri.
13. Feyzioğlu, Feyzi Necmettin. (1953). Şuf’a Hakkının Kullanılması Mümkün Olan ve Olmayan Tasarruflar (Feyzioğlu, Tasarruf). İHFM, C.XIX, S.1- 2, 222-269.
14. Gümüş, Mustafa Alper. (2012). Borçlar Hukuku Özel Hükümler. C.1, İstanbul: Vedat Kitapçılık.
15. Gümüş, Mustafa Alper. (2003). Türk Medeni Kanunu’nun Getirdiği Yeni Şerhler (Gümüş, Şerh). Ankara: Seçkin Yayınları.
16. Meier-Hayoz, Arthur. (1968). Şuf’a Akdi (Çev. Doğanay, Y. Ümit). İHFM, C.33, S.1-4. 273-287.
17. Kılıçoğlu, Mustafa. (1997). Şuf’a Davaları. Ankara: Yetkin Yayınları.
18. Kırca, Çiğdem. (2002). Önalım Hakkı Konusunda Medeni Kanundaki Değişiklikler. Prof. Dr. Ömer Teoman’a 55. Yaş Günü Armağanı, C. II, 1179-1203.
19. Oğuzman, M. Kemal / Seliçi, Özer / Oktay Özdemir, Saibe. (2015). Eşya Hukuku. (18. bs.). İstanbul: Vedat Kitapçılık.
20. Rey, Heinz. (2007). Die Grundlagen des Sachenrechts und Das Eigentum, Grundriss des Schweizerischen Sachenrechts Band I. Zürich: Stampfli Verlag AG.
21. Saymen, Ferit/ Elbir, Halid K.. (1954). Türk Eşya Hukuku (Ayni Haklar). İstanbul: Hak Kitabevi.
22. Sirmen, A. Lale. (2013). Eşya Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları.
23. Taman Şıpka, Şükran. (1994). Türk Hukukunda Kanuni Önalım (Şuf’â) Hakkı (MK.m.659). İstanbul:Alfa Basım, Yayım, Dağıtım.
24. Tandoğan, Haluk. (2008). Borçlar Hukuku Özek Borç İlişkileri, C.I/1, İstanbul: Vedat Kitapçılık.
25. Tekinay, Selahattin Sulhi. (1988). Taşınmaz Mülkiyetinin Takyitleri. İstanbul: Filiz Kitabevi.
26. Tunaboylu, Müslim. (2013). Önalım (Şuf’a) Davaları. (5. bs.). Ankara: Yetkin Yayınları.
27. Uygur, Turgut. (2013). Türk Borçlar Kanunu Şerhi, C II. (3. bs.). Ankara: Seçkin Yayınları.
28. Ünal, Mehmet/ Başpınar, Veysel. (2015). Şekli Eşya Hukuku. Ankara: Savaş Yayınevi.
29. Yavuz, Cevdet. (2011). Borçlar Hukuku Dersleri Özel Hükümler. (9. bs.). İstanbul: Beta Yayınevi.
30. Zevkliler, Aydın/ Gökyayla, Emre. (2013). Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, Ankara: Turhan Yayınevi. www.kazanci.com.
31. www.yargitay.gov.tr.ehizmetler
32. Sinerji Mevzuat ve İçtihat Programları .
33. https://www.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem21/yil01/ss723_Madde_Gerekceleri _1.pdf .