İşverenin nakil yetkisinin kullanım denetimi

Öz

Toplu iş sözleşmeleri, iş sözleşmeleri ve iç yönetmeliklerle işverenlere işçinin işyerini tek taraflı değiştirme hakkı tanınabileceği Türk iş hukuku öğretisinde büyük çoğunlukla kabul edilmektedir. Bununla birlikte, ülkemizde işsizlik oranının yüksek olması, bu tür yetkilerin işverenlere tanınmasında çoğunlukla işçilerin gerçek iradesinden söz edilememesine neden olmaktadır. Bu nedenle Türk iş hukuku öğretisinde, karşılaştırmalı hukukta olduğu gibi, nakil yetkisi gibi tüm değişiklik kayıtlarının geçerlilik ve kullanım denetimine tabi tutulması gerektiği kabul edilmektedir. Geçerlilik denetimi, işverene tek taraflı değişiklik hakkı tanıyan sözleşme hükmünün geçerliliğini, dolayısıyla işverenin bu yönde bir hakka sahip olup olmadığını belirlemeyi amaçlarken, kullanım denetimi, geçerli olarak doğmuş değişiklik hakkının hukuka uygun kullanılıp kullanılmadığını belirlemeyi amaçlar

Anahtar Kelimeler

• nakil yetkisi, kullanım denetimi, ölçülülük ilkesi, orantılılık ilkesi, ultima ratio

The Control of Exercice of Employer’s Right of Mobility

Öz

In the doctrine of Turkish labour law, it is majorly accepted to entitle, by collective bargaining agreements, labour contracts and reglementations of workplace, the employer to modify the workplace of the employee by an unilateral act. However, the high rate of unemployment dominates the real intention of the employees. They accept the clause of mobility in order to gain the work. Therefore, by the doctrine of Turkish labour law, as comparative law, the control of validity and fair exercice of all clauses of validity are accepted. By control of validity, the validity of the clause, therefore whether the employer has the right is determinated. However, the control of fair exercice aims to determine the legality of the exercice of the valid right

Anahtar Kelimeler

• right of mobility, control of exercice, principle of moderation, proportionality, ultima ratio

Kaynakça

1. AKYİĞİT, Ercan. (2006). İçtihatlı Açıklamalı 4857 Sayılı İş Kanunu Şerhi, B.2, Ankara.
2. ALP, Mustafa. (2005). İş Sözleşmesinin Değiştirilmesi, Ankara.
3. ALP, Mustafa. (2006). İşverene İşçinin İşini Değiştirme Yetkisi Veren İş Sözleşmesi Hükümlerinin Sınırları ve Denetimi, YKİ, S.1, 11-47. (İşin Niteliğinde Değişiklik)
4. ALPAGUT, Gülsevil. (2006). İş Kanunu’nun 22. Maddesinin Uygulama Alanı-Sözleşme Hükümlerinin Geçerliliği Sorunu ve Yargıtay’ın Konuya İlişkin Kararları, İHSGHD, S.9, 49-64.
5. ALPAGUT, Gülsevil. (2004). İş Sözleşmesinin Esaslı Şartlarında Değişiklik ve Yargıtay’ın Konuya İlişkin Bir Kararının Düşündürdükleri, Çimento İşv. Eylül, 52-62. (Esaslı Değişiklik)
6. ANTONMATTEI, Paul-Henri. (2009). Les clauses du contrat de travail, 2ème éd., Rueil-Malmaison.
7. ATAMER, Yeşim. (1999). Sözleşme Özgürlüğünün Sınırlandırılması Çerçevesinde Genel İşlem Şartlarının Denetlenmesi, İstanbul.
8. AUZERO, Gilles. (2008) La mise en œuvre de la clause de mobilité appréciée a l’aune des droits fondamentaux du salarié, RDT, 731 vd. (www.dalloz.fr-12.01.2011)

9. AYDIN, Ufuk. (2007). 4857 Sayılı Kanun Bakımından İş Sözleşmesindeki Değişiklik Kayıtları, Hukuk Genel Kurulna Ait Bir Karar İncelemesi, Sicil Mart, 57-68.
10. BARRE, Agnès. (2003). Les clauses du contrat de travail et l’abus, Thèse, Université D’Aix-Marseille III (yayımlanmamış doktora tezi).
11. BESSY, Christian. (2007). La contractualisation de la relation de travail, Paris.
12. BLONDIAU, Pierre. (2003). La portée de l’article 25 de la Loi du 3 juillet 1978. Les clauses relatives aux conditions de travail, Actes du colloque organisé à Louvain-la-Neuve le 30 avril 2003 par la Conférence du Jeune Barreau de Nivelles, Bruxelles, 25-44.
13. BUZ, Vedat. (2005). Medeni Hukukta Yenilik Doğuran Haklar, Ankara.
14. CATALA, Nicole. (1980). L’entreprise, Tome 4 de la traité de droit du travail, Paris.
15. ÇELİK, Nuri. (2010). İş Hukuku Dersleri, B. 23, İstanbul.
16. DOĞAN YENİSEY, Kübra. (2005). La modification du contrat de travail, Genève.
17. DOĞAN YENİSEY, Kübra. (2009). Bireysel İş İlişkisinin Kurulması, Hükümleri ve İşin Düzenlenmesi, Yargıtayın İş Hukukuna İlişkin Kararlarının Değerlendirilmesi, 2006, Ankara, 9-99. (Değerlendirme 2006)
18. DOĞAN YENİSEY, Kübra. (2005). Çalışma Koşullarında Değişiklik, III. Yılında İş Yasası, İstanbul, 104-131. (Çalışma Koşullarında Değişiklik)
19. DOĞAN YENİSEY, Kübra. (2001). İşverene Hizmet Akdinde Tek Taraflı Değişiklik Yapma Yetkisi Veren Sözleşme Hükümlerinin Denetimi, Prof. Dr. Nuri Çelik’e Armağan, C.II, 1175-1198 (Sözleşme Hükümlerinin Denetimi).
20. EKONOMİ, Münir. (1997). Çalışma Şartlarının Belirlenmesi ve Değişen İlişkilere Uyumu, Prof. Dr. Kemal Oğuzman’a Armağan, Ankara 157-179.
21. ENGİN, Murat. (2003). İş Sözleşmesinin İşletme Gerekleriyle Feshi, İstanbul.
22. EYRENCİ, Ö.-TAŞKENT, Ö.-ULUCAN, D. (2006). Bireysel İş Hukuku, B.3, İstanbul.
23. GENIAUT, Benoît. (2009). La proportionnalité dans les relations du travail, Paris.
24. GÜZEL, Ali. (2004). İş Güvencesine İlişkin Yasal Esasların Değerlendirilmesi, İş Güvencesi, Sendikalar Yasası, Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Yasası, Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Yasası Semineri, İstanbul, 15-145.
25. KOCAYUSUFPAŞAOĞLU, Necip. (2010). Borçlar Hukuku, Genel Bölüm, Borçlar Hukukuna Giriş, Hukuki İşlem, Sözleşme, C.I, B.5, İstanbul.
26. MATHIEU, Chantal: “Légèreté blâmable de l’employeur dans l’utilisaiton d’une clause de mobilité”, D. 2001, Somm. 2168-2169.
27. MOLLAMAHMUTOĞLU, Hamdi. (2005). İş Hukuku, B.2, Ankara
28. NARMANLIOĞLU, Ünal. (2006). İşverenin Çalışma Koşullarında Değişiklik Yapma Hakkını Saklı Tutan Sözleşme Hükümleri Bağlayıcı Mıdır?, Sicil, Eylül, 9-18.
29. NARMANLIOĞLU, Ünal. (1988-1989). İşçinin Türkiye Genelinde İşverene Ait İşyerlerinde Çalışmasını Öngören Sözleşme Hükmünün Bağlayıcılığının Sınırı, İHU, İK m.16, No. 7 (İHU).
30. PELISSIER, Jean. (2006). Clause de mobilité: du contrôle des conditions d’exercice au contrôle des conditions de validité, RDT, 313 vd. (www.dalloz.fr-12.01.2011).
31. PELISSIER, J.-SUPIOT, A.-JEAMMAUD, A. (2008). Droit du travail, 24ème éd., Paris.
32. SOYER, Polat. (1987). Genel İş Koşulları, İzmir.
33. SOYER, Polat. (1992). Hizmet Akitlerinde İçerik (Hakkaniyete Uygunluk) Denetimi, Milli Komite 15. Yıl Armağanı, İstanbul, 263-268 (İçerik Denetimi).
34. SOYER, Polat. (1979). İş Görme Borcu, İzmir, yayımlanmamış doktora tezi (İş Görme Borcu).
35. SOYER, Polat. (1994). Rekabet Yasağı Sözleşmesi, Ankara (Rekabet Yasağı).
36. SÜZEK, Sarper. (2008). İş Hukuku, Genel Esaslar-Bireysel İş Hukuku, B.4, İstanbul.
37. SÜZEK, Sarper. (2006). Değişiklik Feshi, TİSK Akademi, Sayı 1, 6-31. (Değişiklik Feshi).
38. SÜZEK, Sarper. (1998). İşverenin Yönetim Hakkı ve Sınırları, Prof. Dr. Metin Kutal’a Armağan, 225-232. (Yönetim Hakkının Sınırları)
39. TAŞKENT, Savaş. (1981). İşverenin Yönetim Hakkı, İstanbul.
40. TUNCAY, Can (1982). İş Hukukunda Eşit Davranma İlkesi, İstanbul.
41. VANNES, Viviane. (2003). La clause de mutation : Portée-validité-sanction, Clauses spéciales du contrat de travail, Utilité-validité-sanction, Actes du colloque organisé à Louvain-la-Neuve le 30 avril 2003 par la Conférence du Jeune Barreau de Nivelles, Bruxelles, 67-104.
42. VERKINDT, Pierre-Yves. (2009). “L’entreprise”, Les notions fondamentales du droit du travail, sous la direction de Bernard Teyssié, Paris
43. YILDIZ, Gaye Burcu. (2008). İşverenin Eşit İşlem Yapma Borcu, Ankara. Kurum Yayınları
44. Groupe Revue Fiduciare: Les contrats de travail et leurs clauses, 2ème éd., Paris 2008. (GRF).