“GÖZETİM VE SUÇLA MÜCADELE”: Gözetimin Tarihsel Gelişimi ile Yakın Dönemde Gerçekleştirilen Hukuki Düzenleme ve Uygulamalar Bağlamında Bir Değerlendirme

Öz

Günümüzde tüm dünyada, suçluluğun ve terör suçlarının boyutlarının giderek artmasına bağlı olarak, toplum üzerindeki gözetim de yoğunlaşmaktadır. Bu bağlamda Türkiye’de de, Türk Ceza Kanunu (TCK) m.278, Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu (PVSK) m.5 değişiklikleri, PVSK m.4/A’nın huzur operasyonları adı altındaki uygulaması ve kanuni düzenlemeye dayanmayan MOBESE (Mobil Elektronik Sistem Entegrasyonu) kurulumlarıyla birlikte, gözetimin boyutları kaygı verici olmaya başlamıştır. Her ne kadar gözetimin bir takım faydalı sonuçları olsa da; bunun boyutlarının şu an Türkiye’de olduğu kadar geniş kapsamlı olması, beklenen faydaya oranla daha zararlı sonuçlar doğuracaktır. Çünkü sürekli gözetlenme psikolojisine sahip bir toplumun sağlıklı gelişmesi mümkün değildir

Anahtar Kelimeler

• Gözetim, suçla mücadele, hukuk devleti, önleyici kolluk faaliyetleri, ceza muhakemesi hukuku

Surveillance and Fight Against Crime

Öz

Due to the increase in criminality and terrorism, surveillance of society is increasing all over the world. So in Turkey, Article 278 of the Turkish Penal Code, Article 5 of the (PVSK) Code of Competences and Responsibilities of Police, peace operations under Article 4/a of the PVSK and the establishments of MOBESE (Mobile Electronic System Integration) without legal provision, show us that the intensity of surveillance is getting more worrisome for society. Although there are some important benefits of surveillance, it should not be as intensive as it is in Turkey, because a society under continual surveillance cannot develop in a healthy manner

Anahtar Kelimeler

• Surveillance, fight against crime, rule of law, preventive police activities, criminal procedure law

Kaynakça

1. “TCK’nın 530. Maddesi Ortadan Kaldırılıyor ..” Adli Tıp Uzmanları Derneği Bildirisi in: Türk Ceza Kanunu Reformu İkinci Kitap: Makaleler, Görüşler, Raporlar, (Editör: Teoman Ergül), Türkiye Barolar Birliği Yayını, Ankara 2004.
2. ARTUK, Mehmet Emin-Ahmet Gökcen-Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Turhan Kitabevi, Ankara 2006.
3. BAUMANN, Zygmunt, Yasa Koyucular ile Yorumcular, (Çev. Kemal Atakay), Metis Yayınevi, İstanbul 1996.
4. BAUMANN, Zygmunt, Modernlik ve Müphemlik, (Çev. İsmail Türkmen) Ayrıntı Yayınları, İstanbul 2003.
5. BEULKE, Werner, Strafprozessrecht, C.F. Müller, Heidelberg 2005.
6. BOSTON, Ana D., “The Right To A fair Trial: Balancing Safety and Civil Liberties”, Cardozo Journal of International and Comparative Law - 12, 2004, s.4 vd.
7. CENTEL, Nur-Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, Beta Yayınevi, İstanbul 2008.
8. DANIŞMAN, Ahmet, Ceza Hukuku Açısından Özel Hayatın Korunması, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, Konya 1991.

9. ERDEM, Mustafa R., “5271 Sayılı CMK’da İletişimin Denetlenmesi”, Hukuki Perspektifler Dergisi, S.3, Nisan 2005.
10. FOUCAULT, Michel, Deliliğin Tarihi, (Çev. Mehmet Ali Kılıçbay) İmge Yayınevi, Ankara 1995.
11. FOUCAULT, Michel, Hapishanenin Doğuşu, (Çev. Mehmet Ali Kılıçbay), İmge Kitabevi, Ankara 2006.
12. FOUCAULT, Michel, İktidarın Gözü, (Çev. Işık Ergüden), Ayrıntı Yayınevi, İstanbul 2003, s.248.
13. GIDDENS, Anthony, Modernliğin Sonuçları, (Çev. Ersin Kuşdil), Ayrıntı Yayınları, İstanbul 2004.
14. GIDDENS, Anthony, Ulus Devlet ve Şiddet, (Çev. Cumhur Atay), Kalkedon Yayınları, Yer Belirtilmemiş 2008.
15. HOBBES, Thomas, Leviathan, (Çev. Semih Lim) Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 1995.
16. HUNT, Alan-Gary Wickham, Foucault and Law, Pluto Pres, London- Sterling, Virginia 1994.
17. KUNTER, Nurullah-Feridun Yenisey-Ayşe Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku, 14. Bası, Arıkan Yayınevi, İstanbul 2006.
18. LACOSTE, Yves, Büyük Oyunu Anlamak-Jeopolitik: Bugünün Uzun Tarihi, (Çev. İsmet Akça), NTV Yayınları, İstanbul 2007.
19. LINZ, Juan J., Totaliter ve Otoriter Rejimler, (Çev: Ergun Özbudun), Siyasi İlimler Türk Derneği Yayını, Ankara 1984.
20. LYON, David, Elektronik Göz-Gözetim Toplumunun Yükselişi, (Dilek Hattatoğlu), Sarmal yayınevi, 1997.
21. LYOTARD, J. F., Postmodern Durum, (Çev: Ahmet Çiğdem), Vadi Yayınları, Ankara 2000.
22. MALKOÇ, İsmail-Mahmut Güler, Türk Ceza Kanunu Özel Hükümler 4, Adil Yayınevi, Ankara 1998.
23. MERQUIOR, J. G., Foucault, (Çev. Nurettin Elhüseyni), AFA Yayınları, İstanbul 1986.
24. MONTESQUIEU, Baron de. “İdeal Anayasa” in: Michael Rosen- Jonathan Wolff, Siyasal Düşünce, (Çev: Sevda Çalışkan-Hamit Çalışkan), Dost Yayınevi, Ankara 2006.
25. ORWELL, George, Bin Dokuz Yüz Seksen Dört (Roman), (Çev. Nuran Akgören), Can Yayınevi, İstanbul 2008.
26. ÖZBEK, Veli Özer, CMK İzmir Şerhi, Seçkin Yayınevi, Ankara 2005.
27. ÖZGENÇ, İzzet, Gerekçeli Türk Ceza Kanunu, Seçkin Yayınevi, Ankara 2004.
28. ÖZKAZANÇ, Alev, “Örgütlü Modernliğin Çözülmesi Sürecinde Suçun Yeniden Siyasallaşması,” Yoksulluk, Şiddet ve İnsan Hakları, (Ed. Yasemin Özdek), TODAİE İnsan Hakları Araştırma Merkezi Yayını, Ankara 2002.
29. PEKCANITEZ, Hakan-Oğuz Atalay-Muhammet Özekes, Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları, Ankara 2006.
30. PIERSON, Christopher, Modern Devlet, (Çev. Dilek Hattatoğlu), Çivi Yazıları, İstanbul 2000.
31. SANCAR, Mithat, “Şiddet, Şiddet Tekeli ve Demokratik Hukuk Devleti”, Doğu-Batı Düşünce Dergisi, Y.4, S.13, Kasım-Aralık- Ocak, 2000-1.
32. ŞEN, Ersan, Özel Hayatın Gizliliği ve Korunması, Kazancı Yayınları, İstanbul 1996.
33. TOROSLU, Nevzat, Ceza Hukuku Genel Kısım, Savaş Yayınevi, Ankara 2005.
34. TOROSLU, Nevzat, Ceza Hukuku Özel Kısım, Savaş Yayınevi, Ankara 2005.
35. TOROSLU, Nevzat.-Metin Feyzioğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku, Savaş Yayınevi, Ankara 2006.
36. YARSUVAT, Duygun, Köksal Bayraktar, Nemci Yüzbaşıoğlu ve Diğerleri, “Türk Ceza Kanunu Tasarı’sı Hakkında Galatasaray Üniversitesi’nin Görüşü”, in: Türk Ceza Kanunu Reformu İkinci Kitap: Makaleler, Görüşler, Raporlar, (Editör: Teoman Ergül), Türkiye Barolar Birliği Yayını, Ankara 2004.
37. YAZICIOĞLU, Yılmaz, Bilgisayar Suçları, Alfa Yayınları, İstanbul 1997.
38. http://www.abgs.gov.tr
39. http://www.akbank.com
40. http://www.felsefeekibi.com
41. http://www.hürriyet.com.tr
42. http://www.ikieylul.com.tr http://www.ivhp.net
43. http://www.milliyet.com.tr
44. http://www.radikal.com.tr
45. http://www.turkiyegazetesi.com