KAN LEKELERĐNE ETKİ EDEN ÇEVRESEL FAKTÖRLER

Öz

Bu çalışmada, olay yerlerinde kanların bulaştığı düşünülen kumaş, halı, duvar kâğıdı, fayans, briket, tuğla, bahçe toprağı, kireçli toprak, gübreli toprak, yeşil yaprak (Monstera deliciosa, Liebm. Araceae, yaygın bilinen adı:Deve tabanı) ve ağaç (Pinus pinea, Linnaeus 1753, Pinaceae, yaygın bilinen adı: Fıstık çamı) gövdesi üzerinde oluşturulan kan lekelerinden, grup tayininde sıklıkla kullanılan absorbsiyon–inhibisyon (AI) ve absorbsiyon–elüsyon (AE) metotları ile iki yıl boyunca kan grup tayinleri yapılarak, grup tayini üzerine sürenin ve çevresel faktörlerin etkisi ile bu metotların hassasiyetleri araştırılmıştır. Elde ettiğimiz bulgular sonucunda, oluşturulan bu lekelerden yapılan grup tayinlerinde iki metot arasında bariz bir fark olmadığı, ancak AI metodundan bahçe toprağı, kireçli toprak ve gübreli toprakta, AE metoduna göre daha uzun sürelerde pozitif sonuçlar alındığı tespit edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Absorbsiyon–elüsyon, Absorbsiyon–inhibisyon, ABO kan grupları

Effects of Environmental Factors on Blood Stains

Öz

We investigated effects of environmental factors and time on blood typing and sensitivities of the two methods, i.e. absorption-inhibition (AI) and absorption-elution (AE) methods. To this aim, we formed blood stains on cloths, carpets, wall papers, faiences, briquettes, bricks, soil, calcareous soil, fertilized soil, green leaves (Monstera deliciosa, Liebm. Araceae, common name: Windowleaf) and tree trunks (Pinus pinea, Linnaeus 1753, Pinaceae, common names: Stone Pine, Italian Stone Pine, Umbrella Pine), the materials likely to be stained with blood in a crime scene, and performed blood typing for two years. We can conclude that there is no marked difference between AI and AE but that it takes a longer time to obtain positive results when AI is used for blood stains on soil, calcareous soil and fertilized soil

Anahtar Kelimeler

• Absorption-inhibition, Absorption-elution, ABO blood groups

Kaynakça

1. Açıkgöz H.N., Hanci, I.H. "Adli Biyoloji", "Adli Tıp ve Adli Bilimler" içinde, Bölüm:26, Seckin Yayinevi, 2002, Ankara.
2. Knight B., 1995, Simpson Adli Tıp, Bilimsel ve Teknik Yayınları Çeviri Vakfı, İstanbul.
3. Özen, C., Sözen, H., Adli Tıp ve Toksikoloji, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Yayınlarından, Sermet Matbaası, 1971.
4. Aykaç, M., Adli Tıp, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul, 1993.
5. Öztürel, A., Adli Tıp, Sevinç Matbaası, Ankara, 1979.
6. Açıkgöz, H.N., Hancı, I. H. Çakır, A. H. 2002, Olay Yerinden DNA Analizi için Biyolojik Örnek Toplama ve Örneklerin Laboratuvara Gönderilme Usulleri, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 51, Sayı 2.
7. Zachová M, Zelený M, Pexa T., Mazura I, Hirt M., Determination of AB0 Blood Group System from Degraded Blood Stains on Serological and Molecular Genetic Level, Soud Lek. 2004 Jul;49(3).
8. El-Habashi AA, Jado A, Farag AM, el-Assam O., 1991, Study on the Factors Affecting ABO Grouping of Blood Stains. J Egypt Soc. Parazitol. 1991 Apr; 21 (21).

9. Schwerd, W., Noll, A., Dependency of ABO Reports in Stored Blood Samples, Z. Rechtsmed., Vol.93, 1984.
10. Tunalı, İ. (2001). Adli Tıp. Ankara: Seçkin Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş. Bölüm III.
11. Özer, A., Pratik Hematoloji, Ege Üniversitesi Ege Tıp Fakültesi Yayınları, Ege Üniversitesi Matbaası, İzmir, 1980.