Araştırma Makalesi

Teleolojik Argüman’ın Bayes Teoremiyle İmtihanı: Wesley Salmon’un Argümanına İlişkin Bir Değerlendirme

Cilt: 63 Sayı: 2 30 Kasım 2022
PDF İndir
EN TR

Teleolojik Argüman’ın Bayes Teoremiyle İmtihanı: Wesley Salmon’un Argümanına İlişkin Bir Değerlendirme

Öz

Tanrı’nın varlığı, teizm ve ateizm arasındaki tartışmaların temel odağıdır. Bu noktada, teistler tarafından Tanrı’nın varlığını temellendirmek için çeşitli argümanlar ileri sürülürken; ateistler tarafından ise aleyhte muhtelif argümanlar kurgulanmıştır. Ateistlerin kurguladıkları argümanlar genel olarak Tanrı’nın varlığını doğrudan hedef alır. Bununla beraber, doğrudan Tanrı’nın yokluğunu tartışmak yerine Tanrı’nın varlığı lehine ileri sürülen bir argümanın aslında aleyhte olduğu düşüncesini temel alarak tartışanlar da bulunmaktadır. Bu tür bir tartışmaya Wesley Salmon’un çalışmalarında rastlarız. Salmon, argümanını, David Hume’un Dialogues Concerning Natural Religion adlı eserindeki teleolojik delile dair tartışmalar üzerine bina etmektedir. Teleolojik delilin Tanrı’nın varlığını temellendirme noktasında birçok açıdan tutarsız olduğunu ileri süren Salmon, evrende var olan düzenin, Tanrı’nın varlığından ziyade yokluğuna delil olduğu yönünde teizm aleyhine ileri sürülen tartışmaları temel almış ve bunları Bayes teoremiyle güçlendirmeye çalışmıştır. Bu çalışmada teleolojik delilin, aslında, Tanrı’nın yokluğuna delalet ettiğini Bayes teoremi ile desteklemeye çalışan argüman ele alınıp değerlendirilmektedir. Bu yapılırken, argümanın daha da anlaşılır olmasına katkı sağlamak adına, ilk olarak, Bayes teoremi ve teleolojik argüman kısaca sunulmaktadır. Sonrasında, bahse konu argüman temel dayanaklarıyla birlikte ele alınmaktadır. Son olarak, argümanın yapısının ve temel aldığı düşüncelerin tutarlılığı tartışılmaktadır. Neticede Tanrı’nın varlığına karşı kurgulanan bir argümanda Bayes teoreminin kullanılması argümanı daha güçlü kılmadığı sonucuna varılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akgün, Tuncay. “Boethius’ta Tanrı, Sıfatları ve Teleolojik Delil.” Dini Araştırmalar 18:46 (2015): 126-147.
  2. Aslantatar, Nesim. “Paul Draper, Agnostisizm ve Kötülük Problemi.” Dini Araştırmalar 25:62 (2022): 173-196.
  3. Aytepe, Mahsum. “Mutezili Düşüncede Teklifin Vucubiyeti Problemi ve Kur’an’ın Yaklaşımı.” İslam Düşüncesi Araştırmaları, ed. Abdülcelil Bilgin ve Yusuf Aydın, içinde 305-326. Ankara: Araştırma Yayınları, 2019.
  4. Bayes, Thomas. “An Essay towards Solving a Problem in the Doctrine of Chances.” Philosophical Transactions of the Royal Society of London 53 (1763): 370-418.
  5. Berkson, Joseph. “Bayes' Theorem.” The Annals of Mathematical Statistics 1:1 (1930): 42-56.
  6. Cartwright, Nancy. “Comments on Wesley Salmon’s “Science and Religion....” Philosophical Studies: An International Journal for Philosophy in the Analytic Tradition 33:2 (1978): 177-183.
  7. Cornfield, Jerome. “Bayes Theorem.” Review of the International Statistical Institute 35:1 (1967): 34-49.
  8. Çelebi, Vedat. “Bayes Teoremi Bağlamında Olasılıkçı Bayes Epistemolojisinin Kapsamı Üzerine Bir İnceleme.” Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi 28 (2019): 319-343.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe, Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2022

Gönderilme Tarihi

26 Ocak 2022

Kabul Tarihi

28 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 63 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yıldız, İ. (2022). Teleolojik Argüman’ın Bayes Teoremiyle İmtihanı: Wesley Salmon’un Argümanına İlişkin Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 63(2), 1021-1038. https://doi.org/10.33227/auifd.1063244
AMA
1.Yıldız İ. Teleolojik Argüman’ın Bayes Teoremiyle İmtihanı: Wesley Salmon’un Argümanına İlişkin Bir Değerlendirme. AÜİFD. 2022;63(2):1021-1038. doi:10.33227/auifd.1063244
Chicago
Yıldız, İbrahim. 2022. “Teleolojik Argüman’ın Bayes Teoremiyle İmtihanı: Wesley Salmon’un Argümanına İlişkin Bir Değerlendirme”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 63 (2): 1021-38. https://doi.org/10.33227/auifd.1063244.
EndNote
Yıldız İ (01 Kasım 2022) Teleolojik Argüman’ın Bayes Teoremiyle İmtihanı: Wesley Salmon’un Argümanına İlişkin Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 63 2 1021–1038.
IEEE
[1]İ. Yıldız, “Teleolojik Argüman’ın Bayes Teoremiyle İmtihanı: Wesley Salmon’un Argümanına İlişkin Bir Değerlendirme”, AÜİFD, c. 63, sy 2, ss. 1021–1038, Kas. 2022, doi: 10.33227/auifd.1063244.
ISNAD
Yıldız, İbrahim. “Teleolojik Argüman’ın Bayes Teoremiyle İmtihanı: Wesley Salmon’un Argümanına İlişkin Bir Değerlendirme”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 63/2 (01 Kasım 2022): 1021-1038. https://doi.org/10.33227/auifd.1063244.
JAMA
1.Yıldız İ. Teleolojik Argüman’ın Bayes Teoremiyle İmtihanı: Wesley Salmon’un Argümanına İlişkin Bir Değerlendirme. AÜİFD. 2022;63:1021–1038.
MLA
Yıldız, İbrahim. “Teleolojik Argüman’ın Bayes Teoremiyle İmtihanı: Wesley Salmon’un Argümanına İlişkin Bir Değerlendirme”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 63, sy 2, Kasım 2022, ss. 1021-38, doi:10.33227/auifd.1063244.
Vancouver
1.İbrahim Yıldız. Teleolojik Argüman’ın Bayes Teoremiyle İmtihanı: Wesley Salmon’un Argümanına İlişkin Bir Değerlendirme. AÜİFD. 01 Kasım 2022;63(2):1021-38. doi:10.33227/auifd.1063244

Cited By

Creative Commons Lisansı
Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.