A Scholarly Letter Written to Burdur by İsmail Hakkı İzmirli

Öz

In this study, a letter from İzmirli İsmail Hakkı (1869-1946) in the archive of Mehmed Said Hatiboğlu has been published. The letter dated 29.6.1939 was written to two students of Mehmet Re’fet Efendi (1879-1945). It is understood from the writings of Izmirli’s that Mehmet Re’fet Efendi requested the translation of the “ribā” part of Ibn Ḥazm’s (d. 456/1064) al-Muḥallā from him. While İsmail Hakkı stated that he could not fulfill this request due to his occupations, he evaluated Ibn Ḥazm’s criticisms of Abū Ḥanīfa (d. 150/767) and Hanafīs in his letter. In this study, the letter, has been published and annoted the verses, hadith and sources.

Anahtar Kelimeler

• Mehmet Re’fet Efendi
• İzmirli İsmail Hakkı
• Ibn Ḥazm
• Abū Ḥanīfa
• al-Muḥallā
• İsmail Hakkı İzmirli
• Mehmet Re’fet Efendi
• İbn Ḥazm
• el-Muḥallā
• Ebū Ḥanīfe

İsmail Hakkı İzmirli’nin Burdur’a Yazdığı İlmî Bir Mektup

Öz

Bu yazıda İzmirli İsmail Hakkı’nın (1869-1946) Mehmed Said Hatiboğlu arşivinde bulunan bir mektubu neşredilmiştir. 29.6.1939 tarihli mektup Burdur Müftüsü Mehmet Re’fet Efendi’nin (1879-1945) iki talebesine hitaben kaleme alınmıştır. İzmirli’nin yazdıklarından, Mehmet Re’fet Efendi’nin kendisinden İbn Ḥazm’ın (ö. 456/1064) el-Muḥallā isimli eserinin ribā bahsinin tercümesini talep ettiği anlaşılmaktadır. İsmail Hakkı, meşguliyeti dolayısıyla bu isteği yerine getiremeyeceğini ifade etmekle birlikte mektubunda İbn Ḥazm’ın Ebū Ḥanīfe’ye (ö. 150/767) ve Hanefīlere yönelttiği eleştirileri değerlendirmiştir. Bu çalışmada bir reddiye hüviyetinde olan mektup, atıf yapılan ayet, hadis ve kaynaklar tahric edilerek yayınlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İsmail Hakkı İzmirli
• Mehmet Re’fet Efendi
• İbn Ḥazm
• el-Muḥallā
• Ebū Ḥanīfe

Kaynakça

1. Aykut, Ayhan. “İslâm-Türk Ansiklopedisi.” DİA, 23:57-58.
2. Babanzâde Ahmed Naim ve Kâmil Miras. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi. İstanbul: Yy., 1938-1948.
3. Birinci, Ali. “İsmail Hakkı İzmirli.” DİA, 23:530-533.
4. Çakır, Rabia Sena. “Mehmed Said Hatiboğlu ve Hadis Tenkitçiliği.” Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara, 2021.
5. Fığlalı, Ethem Ruhi. “Câbir el-Cu’fî.” DİA, 6:532.
6. İbnu’l-ʿArabī, Ebū Bekr Muḥammed b. ʿAbdillāh b. Muḥammed. el-ʿAvāṣim mine’l-Ḳavāṣim. Tah. Muḥibuddīn el-Ḫaṭīb. Memleketu’l-ʿArabiyyeti’s-Suʿūdiyye: Vezāratu’ş-Şuʾūni’l-İslāmiyye ve’l-Evḳāf ve’d-Daʿve ve’l-İrşād, 1419.
7. İbn Ḥazm, Ebū Muḥammed ʿAlī b. Ahmed b. Saʿīd b. Ḥazm el-Endelūsī. el-Muḥallā.
8. İbn Ḥibbān, Ebū Ḥātim Muḥammed. el-Mecrūḥīn mine’l-Muḥaddis̠īn ve’ḍ-Ḍuʿafāʾ ve’l-Metrūkīn. Tah. Maḥmūd İbrāhīm Zāyid. Ḥaleb: yy, 1396.

9. İbnu’t-Turkmānī, Ebū’l-Ḥasen ʿAlāʾuddīn ʿAlī b. ʿUs̠mān b. İbrāhīm. el-Cevheru’n-Naḳī fī’r-Reddi ʿalā’l-Beyhaḳī. el-Ḳāhira: yy, 1316/1329.
10. Karaman, Hayreddin. İslâm Hukukunda Mezhebler. İstanbul: yy, 1971.
11. Kazan, Tahsin. “İbn Teymiyye’ye Göre Müctehid İmamların Hadisleri Terk Etme Sebepleri -Refu’l-Melâm Özelinde-.” Artuklu Akademi: Mardin Artuklu Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 5:2 (2018): 369-387.
12. Koçkuzu, Ali Osman. “Aynî Bedreddin.” DİA, 4:271-272.
13. Özafşar, Mehmet Emin. “Vekî’ b. Cerrâh.” DİA, 43:8-9.
14. Özervarlı, M. Sait. “İsmail Hakkı İzmirli.” DİA, 23:533-535.
15. Polat, Salahattin. “İbnu’t-Türkmânî Alâeddin.” DİA, 21:234-235.
16. eṭ-Ṭaḥāvī, Ebū Caʿfer Aḥmed b. Muḥammed b. Selāme. Şerḥu Meʿāni’l-Ās̠ār. 4 c. Tah. Muḥammed Zuhrī en-Neccār. Beyrūt: Dāru’l-Kutubi’l-ʿİlmiyye, 1987.
17. eṭ-Ṭaḥāvī, Ebū Caʿfer Aḥmed b. Muḥammed b. Selāme. Şerḥu Muşkili’l- Ās̠ār. 25 c. Tah. Şuʿayb el-Arnāʾūṭ. Beyrūt: Muʾessesetu’r-Risāle, 1987.
18. eẕ-Ẕehebī, Ebū ʿAbdullāh Şemsuddīn. Menāḳibu’l-İmām Ebī Ḥanīfe ve Ṣāḥibeyn. Haydarābād: yy, 1480.